U bent hier

Kansrijke sectoren

De informatie op deze landenpagina werd met de grootste zorg samengesteld maar houdt nog geen rekening met de gevolgen van de coronacrisis.

Energie

Een energieke groeisector

Chili is een land waar energie, naast watervoorziening, de topprioriteit is. Immers, het land verbruikt heel veel energie in het ontginnen van mineralen, maar heeft geen eigen productie van olie en gas. In haar 'Renewable Energy Country Attractiveness Index' van 2016 zet EY het land op de 4de plaats van aantrekkelijke landen voor investeringen in hernieuwbare energie, tegenover de 9de plaats in 2015. Hiervoor zijn duidelijke redenen.

De Chileense economie is in 20 jaar exponentieel gegroeid. Dit had zijn weerslag op het energieverbruik. Tussen 1990 en 2013 verviervoudigde het gebruik van energie (van 16.866 GWh naar 68.866 GWh). Tot 2030 wordt een jaarlijkse stijging van het energieverbruik met 4% verwacht. In 2016 bedroeg het gemiddelde energieverbruik 3.810 KWh. Dit maakt Chili de grootste energieconsument per capita van Latijns-Amerika.

Chili kan op dit moment echter niet in zijn eigen behoefte aan energie voldoen. De conventionele technieken, waaronder het opwekken van kernenergie, zijn niet toepasbaar in een land waarin aardbevingen en vulkaanuitbarstingen de norm zijn. Op dit moment wordt 75% van de gebruikte elektriciteit dan ook geïmporteerd. Bovendien is het land enorm afhankelijk van ingevoerde brandstoffen. Dit zorgt ervoor dat Chili het land is met de hoogste energieprijzen van het continent, en dat het zelfs het dertiende duurste land ter wereld is op vlak van energie.

De Chileense overheid ziet dit graag veranderen, aangezien het land hierdoor serieus aan competitiviteit inboet. Die verandering moet er komen door te investeren in duurzame energie.

Momenteel maakt hernieuwbare energie slechts 12% uit van de totale Chileense energiematrix. Chili wil tegen 2025 het aandeel van hernieuwbare energie in zijn energiematrix verhogen tot minstens 20%, en wil dit quotum optrekken naar 70% tegen 2050. Om hierin te slagen heeft de overheid onder andere een wetgevend kader ontwikkeld dat de productie van hernieuwbare energie stimuleert.

In de Chileense nationale energiestrategie voor de periode 2012-2030 werden dan ook de volgende doelstellingen geformuleerd:

  • een minder vervuilend energiebeheer
  • de integratie van ERNC versnellen
  • het bevorderen van de ontwikkeling van hydro-elektriciteit
  • verminderen van het aandeel thermo-elektriciteit in energiematrix
  • het actuele energieverbruik tegen 2020 met 12% verminderen
  • ontkoppeling van economische groei en de vraag naar energie

Om deze doelstellingen te kunnen realiseren, evalueert de Chileense overheid de volgende acties:

  • Potentieel aan oceanische energie en elektriciteit uit hydro-elektriciteitcentrales valoriseren en stimuleren
  • Verminderen van huidige ERNC-gerelateerde barrières, zoals de beperkingen van transmissielijnen
  • Het gebrek aan informatie over de bestaande steunmaatregelen en de moeilijkheden om toegang te krijgen tot concessiecontracten verbeteren
  • Territoriale platformen oprichten waar informatie verstrekt kan worden
  • Impact thermo-elektrische centrales op het milieu verminderen
  • Uitvoering analyses op technisch en sociaal vlak om te kijken of regionale interconnecties mogelijk zijn
  • Integratie van elektrische systemen zodat energie gecommercialiseerd kan worden tussen landen in dezelfde regio

Mijnbouw en het noorden van het land

De grootste energieverbruiker in Chili is de mijnbouwsector. In 2014 gebruikte deze industrietak 23.1 TWh aan elektriciteit en er wordt verwacht dat dit zal stijgen tot 34.1 TWh tegen 2026. Omwille van de hoge energieprijzen willen almaar meer mijnbouwbedrijven hun eigen energie opwekken.

Terwijl er in 2013 door de mijnbouwsector wereldwijd slechts 37 miljoen USD geïnvesteerd werd in hernieuwbare energie, wordt verwacht dat dit bedrag in 2022 gestegen zal zijn tot meer dan 1 miljard USD! Een groot deel hiervan zal in Chili geïnvesteerd worden.

Voor de Chileense mijnbouw zullen deze investeringen grotendeels gaan naar zonne-energie. Dit omdat de meeste mijnen zich in het noorden van het land bevinden en de omstandigheden in die regio perfect zijn voor het opwekken van zonne-energie. De zonnepanelen kunnen 80% van de gebruikte diesel in deze sector vervangen. Om deze laatste 20% aan fossiele brandstoffen weg te werken kan men onder andere kiezen voor het gebruik van biomassa of windenergie.

In het noorden van het land investeert men vooral in zonne-energieprojecten. Die projecten dienen trouwens niet alleen voor de noordelijke regio zelf, Chili plant om via een leiding van 2.921 km zonne-energie te transporteren naar het centrum en het zuiden. Op dit moment is zonne-energie de goedkoopste energie op de markt in Chili met prijzen die zo laag zijn als 29,1 USD per MWh. 

In het midden en het zuiden van het land berust de productie van energie grotendeels op biomassaprojecten en hydrosystemen.

Technologieën met veel potentieel       

Een andere type hernieuwbare energie met veel potentieel in Chili is oceanische energie. Het gaat hier dan in de eerste plaats om de golfenergie en de getijdenenergie. Doordat Chili een kustlijn heeft van meer 4000 kilometer zou er in theorie tussen 160 en 240 GW aan elektriciteit opgewekt kunnen worden door de combinatie van deze twee technieken. Deze vorm van energieopwekking zou vooral aantrekkelijk zijn voor afgelegen eilanden, waaronder Rapa Nui (Paaseiland) en de Juan Fernandez Archipel. Deze technieken staan echter nog in hun kinderschoenen, en vooral de golfenergie is op dit moment onvoldoende ontwikkeld.

Tot slot zorgen de vele vulkanen in Chili ervoor dat er veel potentieel is voor geothermische energie. Momenteel is een Italiaans-Chileens consortium (ENEL-ENAP) in de buurt van de noordelijke stad Calama een centrale (Cerro Pabellon Geothermal Plant) met een productiecapaciteit van 50 MW aan het bouwen. Deze 'vulkaancentrale' zou de eerste zijn in Zuid-Amerika. Later in 2017 zou deze centrale moeten klaar zijn.

Kansen voor Vlaamse bedrijven

De behoefte en doelstelling om op milieubewuste wijze met energie om te gaan in Chili betekent een opportuniteit voor het Vlaamse bedrijfsleven. Chili heeft nood aan hernieuwbare energie en ondernemingen in Vlaanderen beschikken over de meest innovatieve technologieën om Chili hiervan te voorzien. Over de hele wereld is de Vlaamse deskundigheid op vlak van hernieuwbare energie gekend en worden op wind, zon of op biomassa gebaseerde technologieën verkocht.

Nu al zijn een tiental Belgische ondernemingen gespecialiseerd in energie met succes actief in Chili. Dankzij Flanders Investment & Trade Santiago, AWEX Santiago en de Cámara Belgolux hebben deze bedrijven sinds 2015 regelmatig contact met elkaar en ontwikkelen ze verschillende gezamenlijke projecten.

Zo bezocht in november 2015 een delegatie van Chileense burgemeesters een zestal Belgische bedrijven om zich te vergewissen van de technologieën en oplossingen die België kan aanbieden op het niveau van steden en gemeenten. Er bleek een grote interesse te bestaan onder de burgemeesters, en in 2016 werden de contacten verder aangehaald met het doel om concrete projecten op te zetten.

Wij nodigen Vlaamse bedrijven dan ook uit om gebruik te maken van het werk dat al is gedaan ter plaatse, en contact op te nemen met FIT Santiago om de Chileense markt te betreden. 

Voeding en dranken

Een markt om van te smullen

De globalisering en de recente stijging van de welvaart in Chili brengt ook het bijhorende consumptiepatroon met zich mee. Hierdoor is de vraag naar kwaliteitsvolle ingrediënten, koekjes, chocolade en andere premium voedingsproducten sterk gestegen in de afgelopen vijf jaar.

Daarnaast is er in de laatste jaren ook een biercultuur ontstaan. De Chileen is nu de grootste alcoholconsument van Latijns-Amerika en het merendeel van alcoholaankopen bestaat uit bier. De markt ervoor groeit ontzettend snel en vooral naar speciaalbieren is er steeds meer vraag.

Hierdoor ontstaan er mooie kansen voor Vlaamse bedrijven die gespecialiseerd zijn in nicheproducten in deze sector.

Chocolade en koekjes

In de laatste jaren heeft de koekjes- en chocoladesector een sterke groei doorgemaakt: de Chileense import van koekjes is tussen 2012 en 2016 gestegen van 32,3 miljoen USD in 2012 naar 39,1 miljoen USD in 2016, terwijl de import van chocolade met 23% steeg in de laatste vijf jaar (van 36,4 miljoen USD in 2012 naar 44,8 miljoen USD in 2016).

Er zijn al een aantal Belgische bedrijven actief op de Chileense markt en de import van Belgische koekjes en chocolade is verder gegroeid tijdens de laatste jaren. De import van Belgische koekjes is in de afgelopen vijf jaar bijna vertienvoudigd, van 87.583 USD tot 854.962 USD. De import van Belgische chocolade steeg met 56% in de laatste drie jaar van 1,6 miljoen in 2012 naar 2,5 miljoen USD in 2016.

Bier

In de afgelopen jaren heeft de Chileense biersector een exponentiële groei gekend: de Chileense bierimport groeide van 3,9 miljoen USD in 2002 naar 169 miljoen USD in 2016.

Niet alleen kent Chili een traditie van bierbrouwerijen die zijn opgezet door uitgeweken Duitse families, ook evenementen zoals het ‘Oktoberfest de Malloco’ en de wedstrijd ‘World Draught Masters’ hebben bier gepopulariseerd in wijnland Chili. Bekende sommeliers hebben zich omgevormd tot echte bierkenners, en sinds enkele jaren verschijnt er jaarlijks de biergids 'La Guía de la Cerveza en Chile' van biergoeroe Pascual Ibañez (die trouwens een liefhebber is van Belgische bieren en met wie FIT Santiago nauwe contacten heeft).

De Chileense consument heeft almaar meer een voorkeur voor premiumbieren (zowel blond als bruin) en ambachtelijke alternatieven en wil een grotere verscheidenheid aan bieren op de markt. Artisanale bieren hebben nog altijd een klein marktaandeel, maar de meeste brouwerijen in dat segment kenden de laatste jaren een jaarlijkse groei van 10% tot 30%.

In de afgelopen jaren was er ook een stijging in de verkoop van alcoholvrije bieren, het gevolg van de invoering van de nultolerantie op alcoholgebruik achter het stuur. Tot 2013 groeide de consumptie van dit type bier exponentieel tot 1,1 miljoen liter per jaar. Sindsdien groeit de markt jaarlijks met 5%.

Bijna 70% van het geïmporteerde bier komt uit Mexico en de Verenigde Staten, 12,62% uit Argentinië, 4,35 % uit Duitsland, 2,95% uit Peru en 2,72% uit Uruguay. Het aantal geïmporteerde biermerken stijgt ook jaar na jaar.

Brood en patisserie

Chili is met 96 kilogram brood per capita (2014) de op één na grootste broodconsument ter wereld, na Turkije met 104 kg. Chilenen zijn grote zoetbekken en houden daarom ook ontzettend van patisserie. Met de economische groei hebben de Chilenen een meer verfijnde smaak ontwikkeld, en is de vraag naar betere ingrediënten dan ook sterk gestegen. Vooral diepvriesingrediënten en -producten (bake-off) zitten in de lift. Dit biedt mogelijkheden voor Vlaamse leveranciers. Een bedrijf als Puratos, dat al 20 jaar in Chili gevestigd is, doet er dan ook zeer goede zaken, net zoals andere Vlaamse producenten die zich focussen op Chili.

Zuivelproducten

De melkmarkt in Chili is goed voor ongeveer 1 miljard USD en is de laatste vijf jaar met 60% gestegen. Ook de yoghurtmarkt kent een sterke groei. Elke Chileen eet jaarlijks 15 liter yoghurt en staat daarmee op de achtste plaats in de wereld. Niemand in Latijns-Amerika eet meer yoghurt dan de Chileen.

Gourmet

De gourmetsector (delicatessen) kent een ware bloei. Er zijn momenteel een 500 kmo’s actief in deze sector en samen realiseren ze een omzet van ongeveer 100 miljoen USD. De groei in deze sector leidde ook tot de oprichting van twee belangenverenigingen in deze sector (AsoGourmet en Gourmet Chili). Alle supermarkten bieden nu ook ‘premiumproducten’ aan voor een select publiek met hogere inkomens.

Snacks

Tussendoortjes en snacks winnen aan populariteit in Chili. Met 26,3 USD per Chileen zijn zij de grootste verbruikers van snacks in Latijns-Amerika. De verkoop van snacks steeg de afgelopen vijf jaar met 22%. Snacks worden vooral verkocht in buurtwinkels (50%), supermarkten (25%) en hypermarkten (20%).

Kant-en-klaar

Kant-en-klaarmaaltijden (pizza’s, diepvries, salades, enz.), fastfood en speciale voedingsproducten kennen een steeds grotere populariteit in Chili. Vooral Belgische frietjes zijn zeer populair geworden de afgelopen jaren. FIT Santiago ontvangt regelmatig concrete vragen van distributeurs om hen te voorzien van Belgische frietjes, en ook diepvriesgroenten. Deze producten worden vooral via supermarkten en hypermarkten verkocht.

Babyvoeding

Voedingsproducten voor baby’s zitten ook enorm in de lift. De afgelopen vijf jaar is de markt gegroeid met 71,1%. Deze stijging is vooral te wijten aan een nieuwe moederschapswet in 2011, waardoor de moeder een langere tijd met haar pasgeboren baby kan doorbrengen.

Fruit en noten - machines

Chili heeft een rijk arsenaal aan fruit. Chili is de belangrijkste exporteur van vers fruit ten zuiden van de evenaar. De nootindustrie wint ook aan belang. Er wordt geëxporteerd naar Brazilië, Duitsland, Spanje, Italië en Turkije als poort naar het Midden-Oosten. Er zijn dus duidelijk opportuniteiten voor toeleveranciers van machines (sorteren, labelen, zuivering, enz.) aan deze sector.

Gezondheid en farma

Een gezonde groeimarkt

Chili wordt algemeen beschouwd als het meest stabiele, meest ‘Europese’ land in Zuid-Amerika. De Chilenen zijn een trots volk, die Europa als maatstaf beschouwen en streven naar een gelijke levensstandaard als bij ons. Dit vertaalt zich ook in de verwachting van de Chilenen om kwalitatieve gezondheidszorg te genieten. Gepaard met de gestadige economische groei van de laatste 15 jaar, is Chili dan ook een zeer interessante markt voor Vlaamse bedrijven die producten en diensten in de sector Gezondheid en Farma produceren. Alleen al de laatste drie jaar kende de import van medische goederen en diensten een groei van ongeveer 20%.

In Chili bestaat er een dubbel gezondheidszorgsysteem. Langs de ene kant is er de publieke sector met ziekenhuizen en dokterspraktijken die uitgebaat worden door de overheid. Anderzijds is er de private sector, bestaande uit privéziekenhuizen en dokterspraktijken. Deze laatste categorie heeft over het algemeen een betere reputatie dan de publieke sector.

Investeringen in de publieke sector

Onder invloed van de OESO en de Cámara Chilena de Construcción, is de Chileense overheid begonnen met grootse investeringen in de gezondheidszorg. Op dit moment is er namelijk een groot tekort aan ziekenhuisinfrastructuur in Chili. Er zouden eigenlijk 45.674 ziekenhuisbedden bij moeten komen om aan de OESO-normen te voldoen. Om aan dit probleem tegemoet te komen zullen er voor het einde van 2018 niet minder dan 20 nieuwe publieke ziekenhuizen verschijnen, en later zullen er nog eens 40 andere bijkomen.

Parallel met deze plannen voor nieuwe ziekenhuizen, loopt er ook een moderniseringsplan voor de bestaande ziekenhuizen. In vergelijking met de privéinstellingen zijn deze ouderwets en soms onvoldoende ontwikkeld.

Voor deze twee projecten heeft de Chileense overheid in 2015 een bedrag van 920 miljoen euro vrijgemaakt. In vergelijking met 2014 was dit een stijging van ongeveer 85%. Aangezien het hier gaat om een vierjarig investeringsplan zullen de investeringen in de komende jaren in dezelfde lijn liggen.

Investeringen in de private sector

Ook in de privé staat men niet stil. Op dit moment zijn er meer dan 200 privéziekenhuizen in Chili, waarvan de meesten geconcentreerd zijn in de regio van de hoofdstad Santiago de Chile. Dit zorgt voor een enorme concurrentie in deze sector. Deze ziekenhuizen zijn kapitaalkrachtig en proberen zich door middel van innovatie zoveel mogelijk te onderscheiden van de anderen. In de privé wordt er dan ook zeer veel geïnvesteerd, met bedragen die kunnen oplopen tot 307,65 miljoen euro op jaarbasis.

Medicijnen

Anderzijds is er ook nog de markt voor medicijnen. Aangezien er in Chili weinig ontwikkeling van medicijnen plaatsvindt, is het land voor een groot deel afhankelijk van de import van deze producten. In 2015 werd er voor een waarde van 1,08 miljard euro aan farmaceutische producten geïmporteerd; tijdens de afgelopen drie jaar heeft de import hiervan een stabiele, gestage groei van 17% doorgemaakt.

Het feit dat België bij de top 12 hoort van de grootste exporteurs van farma in Chili, houdt in dat de gezondheidssector naar Chili onze producten goed kent. Vlaamse farmaceutische bedrijven hebben dan ook goede mogelijkheden om deze markt (verder) aan te boren, mits ze hier de nodige aandacht aan spenderen.

Mijnbouw

Chili heeft een schat aan bodemrijkdommen: koper, goud, molibdeen, selenium, rhenium, lithium en jodium om maar enkele van haar belangrijke bodemgrondstoffen op te noemen. De sectoren energie en mijnbouw zijn traditioneel goed voor meer dan 70% van de gedane investeringen in Chili.

Chili is wereldleider met 27,5% van de mondiale koperreserves, en is met een jaarlijkse productie van 5,5 miljoen ton (2016) veruit de grootste producent van koper in de wereld.

Lithium

Chili is het land met de grootste lithiumreserves ter wereld. Chili wilt zich nu nog verder profileren in deze sector, en is vragende partij om samen te werken met buitenlandse partners om in de ontginning van lithium te investeren. Meer informatie vindt u hierover hier:

Uitdagingen

De mijnbouw is nog altijd de grootste sector van Chili, maar kent wel enkele grote uitdagingen. Tot 2014 kende deze sector een heel sterke groei, met een productie van 5,75 miljoen ton koper in 2014. De afgelopen twee jaar is de productie echter niet gestegen.

De totale omzet van de mijnbouwbedrijven is ook lichtjes aan het dalen. Aan de basis hiervan liggen de dalende internationale grondstofprijzen. Sinds 2011 zijn de koperprijzen gedaald van 4,5 USD per pond koper naar 2,68 USD per pond koper (maart 2017). Er wordt verwacht dat deze prijzen in 2018 pas zullen stijgen.

De mijnbouwindustrie wil echter voorbereid zijn op deze toekomstige heropleving van de sector, en daarom heeft de Chileense Kopercommissie 42 investeringsprojecten aangekondigd voor de periode 2015-2024. Deze investeringen zullen een totale waarde hebben van 76 miljard USD.

Marktbenadering

Om toe te leveren aan de mijnbouwindustrie is het best te werken met Chileense distributeurs die erkend zijn door de mijnbouwbedrijven. De meeste mijnbouwbedrijven hanteren namelijk complexe registratieprocessen. Eens men ‘erkend leverancier’ is, wordt men ook automatisch uitgenodigd tot de gunningprocessen. Niet alle producten en diensten voor de mijnbouwsector zijn beschikbaar op de Chileense markt, en indien beschikbaar garanderen deze producten niet altijd een voldoende kwaliteit of is de nodige hoeveelheid niet aanwezig. Er zijn dus mogelijkheden voor Vlaamse toeleveranciers.

Het vinden van een geschikte distributeur kan gebeuren via een bezoek aan vakbeurzen zoals Expomin/Exponor, en via de verenigingen APRIMIN en SUTMIN.

  1. APRIMIN: deze vereniging vertegenwoordigt de belangen van de industriële leveranciers aan de mijnindustrie. Vooral grotere bedrijven zijn lid van APRIMIN. Contact: aprimin@aprimin.cl.
  2. SUTMIN: dit is de associatie van technische leveranciers en ingenieurs voor de mijnbouw en de industrie. Dit zijn vaak kmo’s die meer gespecialiseerd zijn. FIT Santiago heeft een goede werkrelatie met de voorzitter van SUTMIN, dhr. Sergio Lecannelier. Daarenboven is het Luikse Schréder Lighting vertegenwoordigd in de Raad van Bestuur. Contact: contacto@sutmin.cl (c/o Sergio Lecannelier).

Programma toeleveranciers van wereldklasse

Een interessant gegeven is het Programa de Proveedores de Clase Mundial (PPCM). Dit programma wordt beheerd door de Fundación Chile. Het plan heeft tot doel om middels clusterwerking het potentieel en de internationale competitiviteit van bedrijven in de sector te vergroten. Door het project worden de kleinere ondernemingen ook ondersteund om innovatieve technologieën te gaan gebruiken en om zo hun productiviteit te vergroten. Vandaag zijn er al 83 bedrijven en instituten verbonden aan het project. Het is de bedoeling dat tegen 2020 niet minder dan 250 bedrijven in het project zijn gestapt, en dat er 750 clusterprojecten zouden lopen of afgewerkt zouden zijn. Nu al is gebleken dat bedrijven die deelnemen aan het programma een groei in de verkoop kennen, meer exporteren en professioneler te werk gaan.

Veiligheidsprogramma

Ook interessant te weten is dat het ministerie van Mijnbouw een veiligheidsprogramma heeft lopen voor de kleinschalige en middelgrote mijnbouw. De wet over mijnsluitingen (ley 20.551) garandeert investeringen in veiligheid tussen de 5 en 10 miljard USD tot het jaar 2020. Het ministerie van Mijnbouw schat dat 10 à 15% van de totale investeringen in de mijnbouwsector naar het thema veiligheid gaan. Meer informatie (in het Spaans) over de wet op mijnsluitingen vindt u op de website van Sernageomin, de Nationale Dienst voor Geologie en Mijnbouw.

Specifieke vraag of probleem?

Flanders Investment & Trade heeft een wereldwijd netwerk van experten dat uw bedrijf ter plaatse helpt.

Ontdek wat FIT voor u kan doen in Chili