U bent hier

Kansrijke sectoren

De informatie op deze landenpagina werd met de grootste zorg samengesteld maar houdt nog geen rekening met de gevolgen van de coronacrisis.

    Olie- en gasindustrie

    Volgens de 'British Petroleum Statistical Review of World Energy', dat in juni 2018 werd gepubliceerd, staat Kazachstan 16e op de wereldranglijst van olieproducerende landen en beschikt het over een bewezen reserve van 30 miljoen vaten of 3,9 miljard ton, wat neerkomt op 1,8% van de wereldreserves. Volgens datzelfde verslag worden de natuurlijke gasreserves van Kazachstan geschat op 1,1 biljoen m³ of 0,6% van de wereldreserves. De olie-industrie van Kazachstan is een van de belangrijkste economische sectoren van het land en is goed voor 40% van het bbp en 60% van de exportwaarde. Er zijn 172 olievelden in Kazachstan waarvan er meer dan 80 nog in ontwikkeling zijn. Meer dan 90% van de oliereserves zijn geconcentreerd in de 15 grootse olievelden – Tengiz, Kashagan, Karachaganak, Uzen, Zhetybai, Zhanazhol, Kalamkas, Kenkiyak, Karazhanbas, Kumkol, Noord-Buzachi, Alibekmola, Centraal- en Oost-Prorva, Kenbai en Korolevskoye.

    Ongeveer 70% van de koolwaterstofreserves is geconcentreerd in het westen van Kazachstan. Het  land is de grootste olie-exporteur van het nabije en verre buitenland. De basis van de olie- en gassector in Kazachstan wordt gevormd door een 80-tal ontginningsbedrijven, 3 olieraffinaderijen, 6 gasverwerkingsfabrieken en 250 opslagterreinen voor tanks. Het belangrijkste olieveld is Kashagan, het op één na grootste olieveld ter wereld. De oliereserves van Kashagan worden op ongeveer 4,5 miljard ton geschat. De oliemaatschappij die dit veld exploiteert is de 'North Caspian Operating Company' die het consortium van een aantal oliebedrijven vertegenwoordigt: KazMunaiGaz - 16,88%, ENI (Agip Caspian Sea BV) - 16,81%, Exxon Mobil Corporation (ExxonMobil Kazakhstan Inc.) - 16,81%, Royal Dutch Shell (Shell Kazakhstan Development BV) - 16,81%, Total SA (Total E & P Kazakhstan) - 16,81%, CNPC (Kazakhstan CNPC BV) - 8,33% en INPEX Corporation (INPEX North Caspian Sea) - 7,56%.

    Volgens Eerste minister Bakytzhan Sagintayev, zal de jaarlijkse olieproductie in Kazachstan tegen 2020, de 87 miljoen ton overschrijden. Volgens het ministerie Economie heeft Kazachstan gedurende 9 maanden 6,6% ton olie meer geproduceerd dan in 2017.

    Hernieuwbare energie

    In 2013 keurde Kazachstan zijn plan voor een groene economie goed. Het plan voorziet in een institutioneel kader voor duurzame groei en legt strategieën en doelstellingen voor de korte, middellange en lange termijn vast om de milieuprestaties van het land in de sectoren energie, water, landbouw en afvalbeheer te verbeteren. De regering heeft het plan in 2016 aangepast met het oog op een betere implementatie. Dit zijn de doelstellingen voor de volgende jaren:

    • het aandeel van hernieuwbare energie in de totale elektriciteitsproductie tegen 2020 tot 3% en tegen 2030 tot 30% optrekken;
    • de energie-intensiteit van het bbp tegen 2020 met 25% en tegen 2030 met 30% verlagen ten opzichte van het niveau van 2010;
    • de CO2-uitstoot van de energiesector tegen 2030 met 15% verminderen ten opzichte van het niveau van 2013;
    • tegen 2030 een einde maken aan het watertekort in stroomgebieden;
    • de tarweopbrengst verbeteren en de kosten voor irrigatiewater verlagen.

    Kazachstan heeft het Protocol van Kyoto ondertekend en in 2015 zijn de geplande nationale bijdragen ingediend. Daarmee belooft Kazachstan zijn uitstoot tegen 2030 met 25% te verminderen ten opzichte van het niveau van 1990. Kazachstan heeft in augustus 2016 ook het Klimaatverdrag van Parijs ondertekend.

    Volgens het Strategy 2050-plan zal het aandeel hernieuwbare en alternatieve energie in de elektriciteitssector tegen 2030 30% en tegen 2050 50% bedragen. Het plan van Kazachstan voor de overgang naar een groene economie, dat bij presidentieel besluit nr. 577 van 30 mei 2013 werd goedgekeurd, voorziet in de oprichting van 5 industrieclusters om de Kazachse economie te diversifiëren: 'groen' bouwen, landbouw, introductie van nieuwe technologieën voor energieproductie, afvalbeheer en verwerking van materialen in een gesloten kringloopsysteem, beheer van aquatische hulpbronnen en het beheer van voorzieningen voor water en afvalwater.

    De ontwikkeling van kernenergie is een van de belangrijkste punten in de groei van alternatieve en hernieuwbare energiebronnen. In 2050 zal kernenergie goed zijn voor 7-8% van de totale energieproductie. Een van de prioriteiten van het 'Kazachstan 2050'-programma is de overgang van het land naar een zogenaamd groen ecologisch economiemodel. Om die overgang tegen 2050 te bewerkstelligen zijn er jaarlijks ongeveer USD 3,4 miljard investeringen nodig.

    Samruk Green Energo, een filiaal van Samruk Energy, focust op de ontwikkeling van 3 vormen van hernieuwbare energie: wind- en zonne-energie en hydrothermische energie. Het onderzoekt verder nog twee andere vormen: geothermische energie en CO2-credits. Kazachstan heeft samen met – meestal Europese – buitenlandse partners verschillende wind- en waterkrachtprojecten opgezet (bv. het Frans-Kazachse Astana Solar-project). Volgens het ministerie van Energie zullen de inspanningen de komende jaren verder worden opgedreven en komen er meer soortgelijke projecten in andere regio's van het land. In totaal zijn er 106 hernieuwbare energieprojecten gepland: 34 voor windenergie, 41 voor waterkrachtenergie, 28 voor zonne-energie en drie voor biogas.

    Kazachstan is van plan om 53 hernieuwbare energiebronnen met een waarde van KZT 1 miljard (USD 3 miljoen) in gebruik te nemen. Deze plannen kwamen er na Expo 2017 die tussen juni en september 2017 in Astana plaatsvond. In totaal komen er 22 windturbines met een vermogen van 957 MW, 18 installaties voor zonne-energie met een vermogen van 750 MW en 13 waterkrachtcentrales met een vermogen van 268 MW. Goed voor in totaal 2 GW geïnstalleerd vermogen.

    Landbouw

    Met zijn oppervlakte van 2,7 miljoen km² is Kazachstan het op acht na grootste land van de wereld. Van de 18 miljoen inwoners leeft 43% op het platteland. De landbouwsector biedt werk aan 26% van de actieve bevolking en is op dit ogenblik goed voor 5% van het bbp. De landbouw neemt een gebied van 24 miljoen hectare in (vooral steppegebied), waarmee Kazachstan wat beschikbaar landbouwareaal per hoofd van de bevolking betreft, de op één na hoogste plaats in de wereld bezet.

    Het land heeft een uitgebreid waternetwerk met de rivieren Ili en Syr Daria in het zuiden, de Wolga en de Oeral in het westen, de Irtysj in het oosten en de Tobol, de Noera en de Isjim in het noorden. In het noorden zijn vooral grote boerderijen gevestigd die meestal graangewassen produceren. De kleinere, gemengde boerderijen, die heel wat vlees en zuivelproducten produceren, zijn vooral in het zuiden gesitueerd. De kleine boerderijen, die goed zijn voor 46% van de landbouwproducten (waaronder 80% van de veeproductie) zorgen voor de grootste werkgelegenheid.

    Structurele veranderingen in de landbouw vereisen een flexibelere grondmarkt. Efficiëntere subsidie- en leningsprogramma’s en de eisen van de Wereldhandelsorganisatie (WHO) zullen heel wat overheidsgeld opleveren voor andere belangrijke projecten. In die context van stijgende landbouwsubsidies wil staatsholding KazAgro buitenlandse investeerders aantrekken, vooral via dochtermaatschappij KazAgroInvest die in 2013 werd opgericht. De holding hoopt zijn vooropgestelde doel te bereiken door middel van de ontwikkeling van landbouwclusters, een bijdrage in de ontwikkeling van groene technologie en de ontwikkeling van nieuwe producten en nichesectoren.

    Volgens de ontwikkelingsstrategie tot 2020 moet de landbouwsector (een van de zeven prioritaire sectoren) heel veel voordeel kunnen halen uit de industrie en zijn grootschalige potentieel. De voornaamste doelstellingen van het Programma voor de Ontwikkeling van de Landbouwsector 2013-2020 zijn: het productievolume van landbouwproducten moet stijgen met factor 1,5; de arbeidsproductiviteit van iedereen die in de landbouw werkt moet stijgen met factor 3; de export door de verkoop van landbouwproducten moet 20% meer opleveren; meer dan 80% van de binnenlandse voedselmarkt moet in de toekomst uit lokaal geproduceerde voedingsmiddelen bestaan. De uitvoering van het programma zal USD 23 miljard kosten.

    Medische sector

    De gezondheidszorgsector is een van de 5 prioritaire sectoren van Kazachstan en kan rekenen op USD 6 miljard. De regering investeert elk jaar in de aankoop van uitrusting en medische apparatuur, goed voor een marktaandeel van 45%.

    Een van de belangrijkste projecten van de regering is de invoering van een eengemaakt zorgverzekeringssysteem in 2018. De markt van de gezondheidszorg in Kazachstan is sterk afhankelijk van de invoer (90%). De plaatselijke productie beperkt zich meestal tot hulpmiddelen voor eenmalig gebruik zoals spuiten en plastic handschoenen, ziekenhuisbedden, revalidatiemateriaal, enz.

    In Kazachstan zijn 25 buitenlandse en 24 lokale farmaceutische bedrijven vertegenwoordigd. De top 10 in detailhandelsverkopen gedurende de eerste 6 maanden van 2017 ziet er als volgt uit: Takeda, Bayer, Sanofi Aventis, Stada, Gedeon Richter, Teva, Santo, Berlin-Chemie, Abbott en World Medicine.

    Ook de markt van de medische apparatuur is sterk op invoer aangewezen (85-90%). Prioritaire segmenten: medische lasers, endoscopie, diagnose-apparatuur en oncologie. Er is ook veel vraag naar diensten met betrekking tot opleidingen en databeheer.

    Belangrijk om te weten is dat de farmaceutische markt van de Euraziatische Economische Unie (EEU) 182 miljoen inwoners groot is, verdeeld over 5 landen (Rusland, Wit-Rusland, Kazachstan, Armenië en Kirgizië) met een potentiële waarde van USD 14 miljard. De regeringen van deze landen hebben plannen aangekondigd om tegen 2018 een eengemaakte geneesmiddelenmarkt te creëren. De overeenkomst over de principes en gemeenschappelijke regels geldt voor de geneeskundige producten die op het grondgebied van de lidstaten van de EEU worden vervaardigd volgens de voorwaarden van de Good Manufacturing Practice (GMP - goede manier van produceren). Dat zal leiden tot gemeenschappelijke voorwaarden voor wederzijdse erkenning van laboratoriumtesten en documentatie over de marktproducten die vereist zijn voor het vrije verkeer van goederen overeenkomstig de GMP. Geneesmiddelen die aan die normen voldoen, zullen vrij mogen worden verhandeld op de markt van de EEU-lidstaten. En omdat Kazachstan lid is van de EEU krijgen de Kazachse geneesmiddelenproducenten toegang tot een markt van 182 miljoen consumenten.

    Het overheidsprogramma 'Densaulyk 2016-2020' heeft de volgende prioriteiten: invoering van een eengemaakt informatiesysteem voor de zorgverzekering om ziektepreventie en -beheer te verbeteren; zorgen voor een efficiënter beheer en efficiëntere financiering van het gezondheidszorgsysteem; efficiënt gebruik van middelen en een optimalisering van de voorzieningen garanderen. In 2015 werd de wet betreffende de 'verplichte sociale ziektekostenverzekering' goedgekeurd. Voortaan delen de overheid, de werkgever en de burgers zelf de verantwoordelijkheid voor de gezondheid van de burgers. Met het oog op de invoering van deze wet wordt het Sociaal Ziektekostenverzekeringsfonds opgericht dat kan rekenen op bijdragen van de overheid (7%), werkgevers (7%) en werknemers (2%). De overheid staat borg voor de middelen van het fonds. De invoering van de verplichte sociale ziektekostenverzekering die oorspronkelijk voor 2018 stond gepland, is echter tot 2020 uitgesteld.

    Het land voert ook het programma 'AkBulak (2011-2020)' uit. Dat programma moet de inwoners van steden en dorpen toegang bieden tot drinkwater van hoge kwaliteit. De uitbreiding van een gecentraliseerde toegang is een van de prioriteiten van de overheid. Het programma promoot de ontwikkeling van de watersector dankzij de modernisering van de technische infrastructuur en aangepaste tarieven. Ook moet het zorgen voor grondwater van hoge kwaliteit en de (herop)bouw van watervoorzieningssystemen.

    IT en telecommunicatie

    In het kader van het overheidsprogramma 'Kazakhstan Informational-2020' zijn er plannen om het aandeel van IT en telecommunicatie in het bbp van het land tot 4% te verhogen.

    De IT- en telecommarkt wordt gedomineerd door Kazakhtelecom (aanbieder van vaste telefonie). Die heeft 82% van de telecomdienstenmarkt, 75% van de vaste telefoniemarkt, 25% van de tv-markt en 82% van de datacentermarkt in handen. De andere grote operator is Transtelecom. Die voerde in 2016 het monofunctionele serverbouwproject uit dat gepaard ging met de aanleg van ongeveer 10.000 km glasvezelverbindingen. Het budget van dat project bedroeg EUR 92,8 miljoen.

    De belangrijkste spelers in de mobiele markt zijn GSM Kazakhstan (marktaandeel van 49%), Kartel (36%), Mobile Telecom Service (11%) en Altel (4%). Tele 2 en Altel fuseerden in november 2015 en  maken deel uit van Kazakhtelecom. Er zijn 26,5 miljoen mobiele abonnees. Dit komt neer op een dichtheid van 147% mobiele abonnees per 100 inwoners. 13,85 miljoen van die mobiele abonnees hebben toegang tot het internet. De penetratiegraad voor mobiel internet bedraagt 76%.

    In de E-governments survey 2018 van de Verenigde Naties (VN) nam Kazachstan de 39e plaats op 193 landen in. Het land heeft een "Very High E-Government Index (EGDI)" van 0,7597. Momenteel worden via de e-portaalsite van de regering meer dan 700 diensten aangeboden.

    De Kazachse IT-sector is een groeiende en dynamische markt, die vooral aantrekkelijk is voor internationale spelers omdat de groei van de globale telecommunicatiesector aan het vertragen is. In de ontwikkeling op lange termijn – tot 2030 – is het opzetten van een onafhankelijk en efficiënt systeem van telecommunicatiediensten een prioriteit voor Kazachstan.

    Het systeem moet in de toekomst kunnen concurreren met de infrastructuur van ontwikkelde landen. Om dat doel te bereiken werden de voornaamste targets voor de toekomst vastgelegd. Een van die doelstellingen is de ontwikkeling van de industrie door middel van nieuwe technologie en een vrijgemaakte telecommunicatiemarkt. De ontwikkeling en modernisering van de telecommunicatienetwerken, alsook de maatregelen die de overheid heeft genomen om de sector te liberaliseren en de economische groei van het land te promoten zorgen voor stijgende inkomsten in de telecommunicatiebranche.

    De markt voor vaste telefonie is de sterkst ontwikkelde markt van de Kazachse telecomsector. Per 100 huishoudens zijn er gemiddeld 33,6 vaste telefoontoestellen. In de regio's gaat het om een percentage van 14,53%. Dit is een gevolg van het project van de nationale operator Kazakhtelecom om de telecommunicatie in CDMA- of EVDO-formaat in de regio’s te moderniseren en te ontwikkelen. Telecomoperatoren worden met twee belangrijke belemmeringen geconfronteerd: de uitgestrektheid van het Kazachse grondgebied en de geringe bevolkingsdichtheid.

    De mobiele telecommarkt is het grootste en meest dynamische segment van de Kazachse telecommarkt. Volgens het International Economic Forum bekleedde Kazachstan in 2015 de 3e plaats qua mobiele penetratiegraad (144%). De huidige mobiele telecommarkt in Kazachstan wordt door 3 operatoren vertegenwoordigd: Kartel (Beeline), GSM Kazakhstan (KCell en Activ) en Kazakhtelecom (Tele2 en Altel).

    De markt voor internet en dataverkeer groeit heel snel in Kazachstan. De grootste internetaanbieder is Kazakhtelecom. Daarnaast zijn er kleinere bedrijven met hun eigen communicatiekanalen zoals Alma TV, KazTransCom, Transtelecom, ASTEL, Sekatel, Space.kz (internetverbindingen via satelliet), enz. Momenteel heeft 73% van de Kazachen een internetverbinding.

    Specifieke vraag of probleem?

    Flanders Investment & Trade heeft een wereldwijd netwerk van experten dat uw bedrijf ter plaatse helpt.

    Ontdek wat FIT voor u kan doen in Kazachstan