U bent hier

Kansrijke sectoren

De informatie op deze landenpagina werd met de grootste zorg samengesteld maar houdt nog geen rekening met de gevolgen van de coronacrisis.

Toerisme

Armenië biedt heel wat mogelijkheden op het vlak van toerisme. Het land telt talloze culturele en natuurlijke bezienswaardigheden, die qua toeristisch potentieel nog veelal onaangeroerd zijn. Ontwikkeling van toeristische infrastructuur (wegenbouw, spoorwegbouw, luchthavenontwikkeling), horeca en de ontspanningssector zijn sectoren waar tal van mogelijkheden bestaan voor import en investeringen uit het buitenland.

De laatste jaren is er een sterke stijging in het aantal buitenlandse bezoekers. In 2019 bedroeg het aantal toeristen bijna twee miljoen (1,93 miljoen) wat 15% meer is dan in 2018. De toeristen komen vooral uit de EU (21,3%), Rusland (20,3%), Iran (14,2%) en de VS (13,6%). Ruim 53% komt naar Armenië voor puur toerisme, de andere helft bestaat uit zakenreizigers (23,9%) en verwanten die familie in Armenië bezoeken. De meeste toeristen bezoeken Yerevan.

Naast de ontwikkeling van de infrastructuur en het beheer van de plattelandsfondsen, werd een plan opgesteld dat loopt over 30 jaar om het toerisme verder te ontwikkelen. Publiciteitscampagnes op CNN, BBC en Euronews maken hier ook deel van uit. Het aantal moderne hotels stijgt gestaag en ook in de provinciesteden openen internationale hotelketens hun deuren. Toch blijft de keuze aan (vooral) driesterrenhotels eerder beperkt.

De safety index 2020 gepubliceerd door Numbeo plaatst Armenië op de negende plaats als meest veilige land samen met Zwitserland. Ruim 89% van de toeristen voelen zich zeer veilig in Armenië. Een terugkomende opmerking is wel de gammele staat van vele taxi's en het rijgedrag van de chauffeurs.

In februari 2020 meldde de toeristische organisatie van de VN dat Armenië een twaalfde plaats bekleedde in de lijst met de twintig snelst groeiende toeristische bestemmingen en steeds meer buitenlandse toeristen wist aan te trekken.

Brussels Airlines heeft een rechtstreekse vlucht naar Yerevan van begin april tot eind oktober. De vlucht duurt ongeveer 4 uur 25 minuten met als minpunt dat zowel de aankomst als het vertrek in de nacht plaatsvinden. Ook heel wat andere internationale luchtvaartmaatschappijen waaronder Ryan Air vliegen ondertussen op de Armeense hoofdstad. Vanuit Brussel zijn ook andere combinaties met tussenvluchten mogelijk waardoor er naast Brussels Airlines nog andere alternatieven zijn.

Nadat 2020 in het begin van het jaar een toeristisch topjaar leek te worden, werd de droom abrupt aan diggelen geslagen door de COVID-19 pandemie waarbij de stroom toeristen opdroogde. Voorspellingen voor 2021 zijn op dit moment moeilijk te maken.

Meer weten:

www.touroperator.am - Union of Touroperators of Armenia

Voedingsindustrie

Armenië staat bekend om haar groenten en fruit. Sinds 1995 is de voedselverwerkende nijverheid één van de belangrijke industriesectoren, en nam in 2019 ruim 37% van de bruto industriële productie voor zijn rekening (= samen met de productie van dranken). Sommige bronnen spreken zelfs van 57%. Er zouden 1.600 bedrijven in deze sector actief zijn. Na de voedselverwerkende nijverheid komt de metallurgische sector (ongeveer 17% in 2019), de productie van minerale producten (5,3%) en de machinebouw (2,6%).

In 2020 werd echter binnen de voedingsindustrie een stagnatie vastgesteld (onder andere door COVID-19) en moet erover gewaakt worden dat deze sector niet in moeilijkheden komt. 

De sector beschikt over te weinig moderne machinerie en technologie voor de verwerking en verpakking van (onder andere) groenten en fruit waardoor de groei geremd wordt. Verdere investeringen zijn noodzakelijk en bieden opportuniteiten voor Vlaamse bedrijven.

De voedings- en drankproducerende bedrijven specialiseren zich hoofdzakelijk in:

  • verwerken van fruit en groenten (vruchtensappen, jam, tomatenpuree, marinade, kindervoeding, enz.)
  • productie van dranken (wijnen, bier, cognac, champagne, mineraalwater, enz.)
  • verwerking van vlees en vleeswaren (gerookt vlees, worsten, enz.)
  • melk en andere zuivelproducten (verschillende types van kaas, zure room, matsun (yoghurt), gestremde melk, roomijs, enz.)
  • bloem en brood
  • tabak en sigaretten

Er zijn heel wat problemen met het gebruik van de namen cognac en champagne aangezien die buiten de desbetreffende (Franse) regio's niet mogen gebruikt worden. Tijdens de Sovjet-Unie kon dit massaal genegeerd worden maar dit is nu niet meer mogelijk.

Het lidmaatschap van Armenië in de Euraziatische Unie sinds 2 januari 2015 biedt extra mogelijkheden voor de export van Armeense voeding en drank maar de moeilijke locatie met de daarbijhorende logistieke problemen remmen de groei van de export af.

Tabak en sterke drank zijn respectievelijk de tweede en derde grootste exportproducten van het land wat het belang van deze industrie nog eens onderstreept.

Rusland blijft de belangrijkste exportbestemming.

Bouwmaterialen

De bouwsector kende een snelle ontwikkeling in de periode rond 2010, vooral in Yerevan, waar het stadsbeeld ondertussen een hele verandering heeft ondergaan. Tal van bouwprojecten, zowel woningen als kantoren en hotels, werden opgestart. Armeense bouwmaatschappijen werken echter nog vaak met verouderde uitrustingen en hebben nood aan moderne bouwtechniek en bouwmaterialen.

Een probleem van de bouwsector de laatste jaren is dat ze vooral gericht is op de elitemarkt waarbij projecten voor de budget- en middenklasse als niet erg interessant worden ervaren. Dit komt onder andere door het feit dat de levensstandaard van de gewone bevolking erg laag is en dus niet interessant voor projectontwikkelaars.

Vele gebouwen (ook pal in het stadscentrum) staan er onafgewerkt bij en wachten op betere tijden. Nochtans is de bouwsector 1 van de sectoren die door de regering wordt gesteund en als erg belangrijk wordt gezien. 

De residentiële sector is de grootste eindgebruiker van energie wat in hoge mate wordt verklaard door de talrijke slecht geïsoleerde woonblokken. De regering probeert dit probleem op te lossen via programma's in samenwerking met (onder andere) UNDP om de burgers ertoe aan te zetten te investeren in buitenisolatie. Er is echter een wantrouwen tegen de organisaties die de woonblokken beheren omwille van hun (vaak verdiende) slechte reputatie. Echter, stap voor stap ziet men (vooral in Yerevan) een verbetering van de situatie. De expertise en producten van Vlaamse bedrijven kunnen zeker van pas komen in de talrijke projecten die nog op stapel staan.

Interieur

Hiertoe worden zowel meubels als afwerkingsproducten, horeca- en winkelinrichtingen, installaties voor magazijnen en opslagplaatsen gerekend. De vraag naar interieurartikelen houdt uiteraard verband met de ontwikkelingen in de bouwsector, de horeca en de industrie.

Gezien het beperkte lokale aanbod is Armenië genoodzaakt dit soort materialen in te voeren. Dit biedt mogelijkheden voor Vlaamse bedrijven die echter moeten rekening houden met een lage koopkracht en een kleine markt. Voor de particuliere markt worden dus best niet te dure materialen en systemen aangeboden.

Er is echter ook nog het luxesegment: dit segment biedt kansen in Armenië omdat er de laatste tijd heel wat prestigieuze bouwprojecten worden gepland en gerealiseerd, zoals bijvoorbeeld het Tumo center (https://tumo.org/en ) en het Holiday Inn Express Hotel. Een site met een aantal prestigieuze projecten is: https://www.archdaily.com/search/projects/country/armenia. Hier vinden kwaliteitsvolle producten uit Vlaanderen zeker hun weg.

Een bekende Vlaamse producent van radiatoren heeft zelfs een eigen showroom in Yerevan via een Russische partner/importeur. Het is trouwens vaak zo dat de Armeense markt bewerkt wordt door een Russische importeur. Aangezien Armenië deel uitmaakt van de Euraziatische economische unie zijn er na import in Rusland verder geen beperkingen voor doorvoer naar Armenië.

Gezien de economische terugval in 2020 moet men rekening houden met het feit dat de vraag naar kwaliteitsvolle en duurdere materialen (tijdelijk) zal afnemen.

Informatica

Armenië beschikt over een grote concurrentiekracht op gebied van software en IT-diensten. Dit dankt het aan een meer dan 50 jaar oude ervaring in deze sector. Tijdens de Sovjetperiode stond Armenië immers aan de leiding op het vlak van computertechnologie.

De informaticasector biedt veel mogelijkheden voor buitenlandse bedrijven, zowel op het gebied van export en investeringen als van outsourcing. Het land beschikt, al van in de Sovjetperiode, over heel wat gekwalificeerd personeel op dit gebied.

De IT-sector kent momenteel een succesvolle en snelle ontwikkeling. De sector telt ongeveer 650 IT-bedrijven en stelt 16.000 mensen te werk en was in 2019 goed voor een jaarlijkse omzet van USD 867 miljoen, een toename van 28% ten opzichte van het jaar ervoor. Tegen 2024 moet de output van deze sector verdubbelen.

Met uitzondering van specifieke boekhoudkundige of financiële software, worden bijna alle producten van de IT-sector uitgevoerd. De buitenlandse IT-bedrijven doen vooral aan outsourcing maar meer en meer Armeense firma's ontwikkelen hun eigen software die ze naar andere landen exporteren.

De Armeense regering heeft IT als prioritaire sector aangewezen en stimuleert de verdere ontwikkeling ervan. Tegen 2025 zouden er 30.000 software engineers moeten zijn die allen 1.000 USD of meer moeten verdienen. Deze nieuwe middenklasse kan een nieuwe impuls geven aan de sociale structuur van het land.

Meer weten:

Landbouw

Armenië heeft 480.000 hectare cultiveerbare landbouwgrond, zo'n 16% van de totale Armeense oppervlakte. De belangrijkste landbouwproducten zijn: graangewassen, aardappelen, groenten, druiven, katoen, suikerbieten, tabak, vijgen en olijven.

De landbouwsector is de grootste werkgever in het land. Ruim 37% van de bevolking werkt in deze sector die goed is voor bijna 15% van het bnp. Er zijn zo'n 335.000 'boerderijen' actief (vooral bestaande uit 1 familie) met een gemiddelde oppervlakte van 1,4 hectare wat te klein is voor een efficiënte en moderne landbouw. De grote versnippering van landbouwgrond is het gevolg van de privatiseringgolf na de val van het communisme waarbij iedereen een lapje grond kon krijgen. Een derde van de beschikbare landbouwgrond wordt zelfs helemaal niet bewerkt.

Een recente ontwikkeling is de toename van het aantal serres, wat mogelijkheden biedt voor Vlaamse producenten van dit soort producten en technologie. Verder zijn er opportuniteiten voor Vlaamse producenten van verpakkingsmachines- en producten. Aangezien irrigatie een aanhoudend probleem is in de Armeense landbouw, is men voortdurend op zoek naar nieuwe technologieën om dit struikelblok uit de weg te helpen.

De Armeense regering ziet de landbouw als een strategische sector en zet zwaar in op modernisering en schaalvergroting. Dit gaat echter erg moeizaam. In het document “The Strategy of the Main Directions Ensuring Economic Development in Agricultural Sector of the Republic of Armenia for 2020-2030" worden de bakens uitgezet voor de ontwikkeling van de landbouw de komende tien jaar.

Deze strategie is gebaseerd op 7 pijlers:

  1. Het samenvoegen van kleine landbouwbedrijven en het stroomlijnen van bevoorrading
  2. Commercialisatie: het ondersteunen van activiteiten met meer toegevoegde waarde met exportpotentieel (zoals bijvoorbeeld serres)
  3. Kwaliteit: het verbeteren van de kwaliteit van de landbouwproducten en het promoten van een kwaliteitslabel 'Made in Armenia'
  4. Jeugd: het betrekken van jongeren bij de verdere ontwikkeling van de sector door haar aantrekkelijker te maken voor de jeugd
  5. Diversificatie en risicomanagement: markt- en productdiversificatie en het beheren van mogelijke risisco's door middel van (onder andere) een systeem van verzekeringen
  6. Klimaatverandering: het aanpassen van de sector aan de klimatologische wijzigingen die momenteel plaatsvinden
  7. Modernisatie: het toepassen van nieuwe technologieën om de sector te moderniseren

Om dit alles te bereiken moet de regering dringend werk maken van een landhervorming zodat er minder land braak blijft liggen en het bestaande arsenaal beter kan ingezet worden en aantrekkelijker wordt voor investeerders.

Energie

Armenië heeft geen olie- of gasvelden en importeert al haar gas uit Rusland via een pijplijn die via Georgië loopt en waarvoor Armenië transitkosten moet betalen.

Toch heeft Armenië ook een grote, eigen capaciteit van elektriciteitsproductie dankzij de heropende atoomcentrale van Metsamor. Deze atoomcentrale produceert 42,9% van de elektriciteitsbehoefte van het land. Er zijn plannen om een nieuwe atoomcentrale te bouwen om de verouderde centrale in Metsamor te vervangen. Metsamor wordt beschouwd als 1 van de gevaarlijkste atoomcemtrales ter wereld omwille van zijn ouderdom en de ligging in een zone waar aardbevingen voorkomen.

Het elektriciteitsnet van Armenië is verbonden met dit van Georgië en Iran die elektricteit kunnen leveren in noodsituaties.

Armenië zet verder meer en meer in op hernieuwbare energie (wind-, water- en zonne-energie) en zet hiervoor grote projecten op waar ook buitenlandse bedrijven aan kunnen deelnemen via tenders. De Vlaamse expertise in de sector van hernieuwbare energie zou hier goed van pas kunnen komen. Meer informatie over staatstenders en projecten vindt men terug via de link: www.minenergy.am/en/page/493

Elektronica - Technologie

Elektronica is een traditionele sector in Armenië sinds de Sovjetperiode. De elektronica-industrie produceert verschillende belangrijke componenten die talrijke toepassingen kennen.

In het begin van de jaren negentig leverde Armenië ruim dertig procent van de elektronische componenten van de Russische defensie- en ruimte-industrie. Die dagen zijn voorbij maar de know-how en het technische potentieel zijn nog steeds aanwezig om een heropleving van deze industrie mogelijk te maken.

Het land telt nog steeds een dertigtal elektronicabedrijven die samen 1.700 mensen tewerkstellen. Dit is acht keer minder dan in het begin van de jaren negentig maar het biedt wel potentieel voor ontwikkeling.

Armenië beschikt over goed geschoold personeel en gespecialiseerde instituten in deze sector en zoekt samenwerking op dit gebied met bedrijven uit Europa. Troeven zijn de know-how die wordt aangeboden aan een veel lager kostplaatje dan in West-Europa.

Elektronica en IT gaan in veel toepassingen samen waardoor de grens tussen deze twee sectoren sterk is vervaagd. Deze twee sectoren vullen elkaar op verschillende vlakken aan en de zich sterk ontwikkelende IT-sector is ook een motor van groei voor de elektronicasector.

Mijnbouw

Armenië beschikt over grote reserves aan minerale grondstoffen. Het Ministerie van Handel en Economische Ontwikkeling schat de voorraden op enkele honderden miljoenen ton ijzererts, enkele miljoenen ton koper, lood en zinkreserves, enkele honderd duizenden ton molybdeen en enkele duizenden ton goud en zilver.

Het land heeft ook grote voorraden bouwsteen (tuf, marmer, graniet, basalt, kalksteen...), halfedelstenen (obsidiaan, agaat, ...) en andere materialen zoals bentoniet, perliet, zeoliet en diatomiet. Het grootste deel van deze grondstoffen wordt geëxporteerd.

De Armeense overheid wil de mijnindustrie opnieuw tot ontwikkeling brengen om de plaatselijke verwerking van de grondstoffen te stimuleren en halffabricaten te exporteren. Armenië is de grootste producent van aluminiumfolie in de regio.

Juwelen en diamant

Armenië is sterk op het gebied van diamantbewerking. Het voert ruwe diamant in en voert briljanten uit. Diamanten zijn een van Armenië’s belangrijkste import- en exportproducten.

In 2019 was de export van diamant en edelstenen goed voor 414 miljoen USD of 15.9% van de totale export (= tweede plaats na ertsen die goed zijn voor 25% van de totale export). Belgie is de vierde exportbestemming voor juwelen (na Zwitserland, Rusland en de Arabische Emiraten). Voor diamanten is België echter de eerste exportbesteming (waarbij Rusland op de tweede plaats staat en de Arabische Emiraten op de derde).

De import van diamant en edelstenen bedroeg 5,9% van de totale import met een waarde van 296 miljoen USD (= vierde plaats).

In de diamantsector is België een belangrijke partner van Armenië. Armenië beschikt over verschillende diamantslijperijen en juwelenfabrieken. Vandaag zijn er bijna vijftig bedrijven werkzaam in deze sector met een totaal van 15.000 gespecialiseerde werknemers waarvan er 3.000 gespecialiseerd zijn in diamantverwerking.

De grootste bedrijven zijn: Yerevan Jewelry Plant (2.000 werknemers, opgericht in 1950), Sapphire Plant (520 werknemers), Lori Company (420 werknemers), Shoghakn Plant (408 werknemers) en Diamond Company of Armenia (DCA, 350 werknemers).

De belangrijkste Belgische partners in deze sector zijn het Belgische 'Arslanian Cutting Works' en 'Tashe Company'.

Hooggekwalificeerd personeel, lage loonkosten, moderne technologie en belastingvoordelen (geen belastingen op de invoer van grondstoffen en op de uitvoer van afgewerkte producten) maken de diamantsector in Armenië erg aantrekkelijk voor investeerders.

Textiel

Tijdens de Sovjetunie werden er een aantal heel grote textielbedrijven geopend in Armenië waardoor de textielindustrie een derde van de economie van het land vertegenwoordigde en 115.000 mensen tewerkstelde. Na de onafhankelijkheid verloor deze industrietak ongeveer 60% van haar volume maar aan het einde van de jaren negentig was een heropleving zichtbaar, vooral door buitenlandse orders (vanuit Italië en Duitsland).

De textielindustrie bestaat uit drie subsectoren: kleding (15%), breiwerk (20%) en textielverwerking (65%). De meeste producenten maken kleding voor andere merken waardoor de lokale winstmarge laag blijft.

Vandaag biedt Armenië kansen aan investeerders in de lichte industrie (tapijt, schoeisel, textiel en kleding) wegens de lage loonkosten, de aloude tradities en de vrije toegang tot de markten van de GOS-landen.

Ook de confectiesector biedt een groot potentieel: bedrijven in deze sector exporteren hun producten voor 100%. Dit is vooral te danken aan de outsourcing door West-Europese en Amerikaanse bedrijven. Ook Rusland blijft een belangrijke exportmarkt die omwille van de douane-unie met Armenië enkel aan belang kan winnen.

In 2019 stond de uitvoer van kleding en accessoires op de zesde plaats met een waarde van 124,2 miljoen USD, goed voor 4,8% van de totale export. Hierbij moet vermeld worden dat dit geen goede cijfers zijn aangezien de resultaten van 2019 een daling van 21,2% ten opzichte van 2018 betekenen.

Het is nog niet duidelijk wat het effect van de COVID-19-pandemie op de cijfers van 2020 zal zijn.

Specifieke vraag of probleem?

Flanders Investment & Trade heeft een wereldwijd netwerk van experten dat uw bedrijf ter plaatse helpt.

Ontdek wat FIT voor u kan doen in Armenië