U bent hier

CORONAVIRUS - De toestand in Singapore

1. Algemene toestand

Singapore is tijdens de pandemie vaak aangehaald als de ‘golden standard’ van hoe deze uitbraak aan te pakken en op te volgen. Singapore heeft sinds januari 2020 zeer sterk ingezet op contact tracing en quarantaine van zowel bezoekers als mensen die in aanraking zijn geweest met een bevestigd geval. In april 2020 waren er echter een aantal zeer grote haarden van het virus in de slaapzalen van de vele gastarbeiders in Singapore, waarbij ongeveer de helft van de arbeiders besmet is geraakt. Deze is in Q4 2020 volledig onder controle geraakt. De situatie in de algemene gemeenschap is onder controle gebleven en op basis van serologisch onderzoek schat men dat slechts 0,25% van de totale bevolking besmet is geraakt.  Na 2 maanden lockdown (in Singapore Circuit Breaker genoemd), en 6 maanden fase 2 van de heropstart (max 5 sociale contacten, thuiswerken en dragen van een masker onder alle omstandigheden behalve sporten, ging fase drie van kracht vanaf 28 December 2020. Daarbij konden maximaal 8 personen bij elkaar kunnen komen. Sinds September/Oktober 2020 was de situatie in Singapore zo goed als onder controle en de enige gevallen waren 'ingevoerde' gevallen, nl. mensen met een geldige verblijfsvergunning die uit het buitenland terugkeren en 2 weken in verplichte hotel quarantaine moeten. Sinds 7 mei 2021 naar aanleiding van een week met 66 gevallen van lokale transmissie, is dit opgetrokken naar 21 dagen met 4 verplichte PCR testen.

2. Voorzorgsmaatregelen

De grenzen zijn nog steeds gesloten voor bezoekers uit risico landen (dat is zowat de hele wereld min Australie, Nieuw Zeeland, China) op enkele uitzonderingen na (mensen die in cruciale sectoren bijvoorbeeld projectmatig onderhoud moeten doen, of aflossing van crews voor scheepvaart. Toch moeten ook deze bezoekers alsook mensen met een lange termijn werkvergunning. en Singaporezen, verplicht 21 dagen quarantaine op hotel doen. De kost hiervoor is 3400 S$, testen en eten inbegrepen. Sinds kort kunnen ook tegen betaling 'upgrades' gevraagd worden, de bijkomende kost hiervoor is 5000 tot 30 000 S$ al naargelang de grootte van de kamer.

Er zijn voorlopig ook geen vluchten meer met Indie, Sri Lanka, Nepal en Bangladesh.

Er is al meerdere malen een 'travel' bubbel met Hong Kong aangekondigd maar tot nu toe is die nog niet van start gegaan.

Het is te allen tijde verplicht om een masker te dragen bij het verlaten van de woonplaats (behalve bij lopen of fietsen). De meeste sportfaciliteiten zijn open behalve gyms, en sporten kan maximaal in teams van 5. Ook restaurants en winkels zijn weer open mits "safe distancing", nachtclubs en bars zijn sinds maart 2020 gesloten, en alcohol kan enkel tot 22h30 geconsumeerd worden.

Toegang tot winkels, kantoren, publieke plaatsen, parken, events,... kan enkel via een token of het scannen van een QR code op de TraceTogether app. Singapore was 1 van de eerste landen om een tracing app te ontwikkelen (gelanceerd op 25 maart 2020), maar tracing teams waren al aan het werk sinds de allereerste case in Januari 2020 waardoor men zeer snel clusters kan lokaliseren en indijken. 

in mei 2021 werd het thuiswerken weer verhoogd tot minstens 50% van de werknemers (in April 2021 was het even 75% dat naar kantoor kon gaan) . Het dragen van een mondmasker is te allen tijde verplicht.

3. Exitstrategie

De ‘circuit breaker’ heeft geduurd tot en met 1 juni. 2020

In Fase 1, van 1 juni tot 19 juni 2020 veranderde er weinig. De grootste versoepeling was dat de scholen weer beperkt zijn open gegaan mits zeer strenge maatregelen (zoals: iedereen die in scholen werkt, moet verplicht getest worden op Covid-19 alvorens weer aan de slag te mogen). Bijkomende maatregel is dat voortaan niet meer gesproken mag worden op openbaar vervoer, noch met een ander persoon, noch per telefoon.

In Fase 2, die op 19 juni 2020 is ingegaan zijn de meeste winkels en meer kantoren weer open gegaan, steeds mits de strenge voorwaarden van social distancing en veiligheid. Sociaal contact of bijeenkomsten worden beperkt tot 5 personen (zowel privé, werk, cultureel, sport,...). . Met mondjesmaat worden hier en daar zaken versoepelt (huwelijken mag weer met 50 personen, geselecteerde religieuze bijeenkomsten kunnen tot 50 personen,.. en vanaf 1 oktober zal worden geëxperimenteerd met bijeenkomsten tot 250 personen (5 bubbels van 50) voor trade events.   

In Fase 3 ging van start op 28 December 2020 maar werd weer afgeschaft op 7 mei 2021. De belangrijkste verandering is het optrekken van het aantal contacten van 5 naar 8 in fase 3. Het wordt verwacht dat fase 3 enkele jaren kan duren.

Het openen van de grenzen wordt aanzien als een apart traject. Naast de bestaande luchtcorridor met China en Brunei (zeer beperkt), is Singapore in onderhandeling met landen waarvan zij vinden dat ze op z'n minst even 'veilig' zijn als Singapore zelf. Er is al sprake geweest van luchtcorridors met Australië, Nieuw-Zeeland, Hongkong, , Thailand, Zuid Korea... Het is ook mogelijk dat bij het heropenen mogelijks ook alleen specifieke groepen van mensen zullen mogen reizen (zakenlui in essentiële sectoren, overheid,...). Gezien de recente opflakkering lijkt dit echter onwaarschijnlijk dat er in 2021 nog veel gereisd zal kunnen worden.

4. Economie

a. Economische impact

Als Aziatische hub is Singapore uiteraard zeer zwaar getroffen. 
in 2020 krimpte de Singaporese economie met 5,4% (na een stijging van 1,3% in 2019). Voor 2021 wordt verwacht dat er een stijging tussen de 4 en 6 % kan worden opgetekend. Een van de sectoren die het best presteerde in 2020 was de productie sector met een stijging van 7,3% na een daling in 2019 van 1,5%. Voor de subsectoren zoals biomedical manufacturing, electronica en precisie engineering deden het uitstekend. De bouw daalde met 36% en was 1 van de zwaarst getroffen sectoren.

De impact is zeer sterk te voelen op de Belgische expat community. Verschillende Vlaamse bedrijven deden de deuren toe en verschillende expats keerden huiswaarts omwille van ontslag en de zeer hoge levenskost. Toch deden ook verschillende Belgische bedrijven de deuren open in 2020, vaak start-ups en innovatieve bedrijven.

b. Handelsbelemmeringen

Er zijn geen noemenswaardige handelsbelemmeringen met Singapore vanuit België. De enige gemelde problemen betreffen 'born and raised' issues waarbij Singapore de EU niet in zijn geheel beschouwd.

Botst u in Singapore toch op handelsbelemmeringen of andere problemen op het vlak van markttoegang? Laat het ons weten via handelsbelemmering@fitagency.be. Wij analyseren uw aangifte en maken die via de geijkte kanalen over aan de bevoegde instanties.

c. Relancemaatregelen

Er werden in 2020 zes aanpassingen aan het budget gemaakt, met in totaal ongeveer 100 miljard Singaporese dollar of 65 miljard euro aan steunmaatregelen. Dat is het equivalent van meer dan 20% van de BNP van Singapore. De steunmaatregelen zijn gefocust op enerzijds de onmiddellijke noden maar anderzijds ook gericht op de toekomst en hoe Singapore hier nog sterker kan uitkomen:

  • Rechtstreekse steun aan individuen/families (voorbehouden voor Singaporezen) onder de vorm van vouchers, cashtoelagen, training kortingen,… .
  • Het vrijwaren en creëren van jobs (voor Singaporezen en PR): de overheid betaalt gedurende 2 maanden 75% van de salarissen van lokale werknemers tot max 4600 SGD/maand. In de voedingssector, luchtvaart en toerisme wordt dit gedeeltelijk uitgebreid tot en met december 2020.
  • Er wordt 500 euro gegeven aan mensen die hun job hebben verloren door Covid-19 en dit voor 3 maanden (werkloosheidsuitkeringen zoals in België bestaan in Singapore niet).
  • Steun aan bedrijven (ook hier moet minstens 30% Singaporees aandeelhouderschap zijn en Singaporese of PR werknemers hebben):
    • Korting op bedrijfsbelasting (25% of corporate income tax met een maximum van 15000 SGD)
    • 8,3 miljard SGD wordt uitgegeven aan ‘Transformation & Growth’ met volgende doelstellingen: kmo's helpen bij de digitale transitie; Singaporese bedrijven helpen om nieuwe (export) markten aan te boren; hulp aan bedrijven om op te starten (en de juiste licenties te krijgen); training en mentorship geven aan bedrijfsleiders; financiële steun bieden voor transformatie projecten.
    • Korting op commerciële vastgoedtaks (wordt aan eigenaars verleend maar zij zijn verplicht dit door te storten naar hun huurders); vrijstelling van huur voor hawker centers in eigendom van de overheid; een stop op de stijging van alle overheidslasten en kosten tot maart 2021.
  • Voor bedrijven wordt ook 20 miljard SGD opzij gezet om via diverse mechanismen bijkomend kapitaal en leningen te kunnen krijgen.
  • Enkele pakketten voor specifieke sectoren: 350 miljoen SGD voor de luchtvaartsector (bovenop het subsidiëren van de salarissen die voor deze sector al tot het einde van het jaar lopen); 90 miljoen SGD voor toerisme; 55 miljoen SGD voor de culturele sector; bijkomende hulp voor taxi’s en personenvervoer; vrijstelling van wegentaks en parkingkosten voor buseigenaars.
  • Steun aan zelfstandigen.

Tenslotte is het ook interessant te noteren dat de overheid al in februari 2020 aankondigde dat alle ministers en parlementariërs een maand salaris zullen inleveren, alsook alle topambtenaren een half maand salaris. Dit is intussen al 3 maanden salaris geworden in solidariteit met de bevolking. Aan de andere kant zullen de mensen in de frontlinie zoals medische staf een bonus krijgen. De geste van de politieke overheid is intussen ook al gevolgd door diverse bedrijven waarbij het topmanagent afstand doet van een substantieel deel van hun salarissen en bonussen. Het is wel zo dat bedrijven aan al hun medewerkers een ‘pay cut’ kunnen opleggen maar dit zou niet de eerste maatregel mogen zijn.

d. Economische vooruitzichten

De Singaporese economie zou in 2021 groeien tussen de 4% en 6%.

Alle sectoren van de economie zijn getroffen, in de eerste plaats de toeristische sector, MICE, events, luchtvaart,... . Toch wordt verwacht dat Singapore als één van de sterkere landen uit deze crisis zal komen. Er wordt veel steun verleend aan de bedrijven om te zorgen dat ze deze crisis overleven maar er wordt meteen ook geïnvesteerd in de toekomst. Bedrijven worden aangespoord en ondersteund om nog meer in te zetten op digitale transformatie en automatie, maar ook te kijken naar nieuwe markten. Ook worden bedrijven aangemoedigd om hun personeel bijkomende opleidingen en trainingen te laten volgen (gesubsidieerd door de overheid). 
Niemand twijfelt aan de slagkracht van de Singaporese overheid om het land zo goed mogelijk door deze crisis te leiden. Dankzij een grote ‘appeltje voor de dorst’ spaarpot, kan Singapore heel veel steunmaatregelen aanbieden zonder staatsschulden op te bouwen. Toch zal het herstel van Singapore ook afhangen van de omringende landen waar de situatie veel minder rooskleurig is en de situatie zowel op menselijk als op economisch vlak schrijnender zal zijn.

e. Opportuniteiten op korte termijn

De eerste winnaars waren alles wat online service georiënteerd is: e-commerce, online entertainment services, online food delivery, e-education & training,.... Ook een aantal medische sectoren en de meeste logistieke bedrijven doen het gemiddeld goed en de vraag naar air cargo is gestegen. De overheid gaf in het begin van de ciris ook geld aan supermarkten en invoerders om zoveel mogelijk basisvoeding in te slaan dat lange houdbaarheid had. Nu, begin 2021 horen we van vele goederen die worden weggesmeten.

De overheid was echter reeds jaren bezig met plannen om Singapore’s supply chain te diversifiëren, net om op dit soort crisissen voorbereid te zijn. Dit kan opportuniteiten bevatten voor o.a. voedingsbedrijven uit België. Traditioneel kopen Singaporezen bijna geen diepvriesgroenten en -fruit maar de huidige crisis heeft de verkoop hiervan net als van diepvrieskasten en lang houdbaar voedsel aangemoedigd.

Covid-19 Ready Technology zoals contactloze oplossingen, desinfecterende oplossingen, automatisatie,... zijn op een markt zoals Singapore sterk gevraagd. De overheid biedt genereuze subsidies voor Singaporese bedrijven die proefprojecten willen opstarten in het kader van innovatie en automatisatie. Verschillende Vlaamse bedrijven hebben reeds in de eerste maanden van 2020 dankzij Covid-19 samenwerkingsverbanden en contracten getekend.

f. Opportuniteiten op lange termijn

Singapore zal van zodra het kan weer ‘open for international business’ zijn, met de ambitie om qua logistiek en innovatie niet alléén een leidende rol te spelen in de regio maar ook op wereldvlak. Het zal zijn hub voor digitale transformatie verder uitspelen.
Singapore zal versneld zijn supply chain en eigen strategische sectoren nog verder uitbouwen. Vorig jaar was reeds aangekondigd dat tegen 2030, 30% van de voedingsbehoeften uit Singapore zelf zullen gehaald worden. Ideeën uitwerken zoals verticale of landbouw op daken, diepzee viskwekerijen, enz. zullen nog belangrijker worden. Bedrijven die daarvoor technologieën kunnen aanleveren zullen zeker welkom zijn in Singapore.

De epidemie van de buitenlandse gastarbeiders die in mega slaapzalen zijn gehuisvest, is de achillespees van Singapore gebleken tijdens deze crisis. Er zal dan ook alles aangedaan worden om nog meer in te zetten op automatisatie zodat het aantal goedkope buitenlandse arbeiders drastisch kan verminderd worden. Momenteel zijn er ongeveer 1 miljoen buitenlandse arbeiders en een 350.000 expats (mid management en management niveau) op ongeveer 5,5 miljoen inwoners in totaal. Van die 1 miljoen werken ongeveer 300.000 in de bouw en evenveel zijn aan de slag als huispersoneel, de overige werken in diverse sectoren.

Singapore wil zich ook positioneren als hub voor bedrijven die hun productie uit China willen verschuiven naar Zuidoost-Azië. Niet zozeer als locatie van productie zelf maar als financiële en operationele regionale headquarters. Met een uitstekend werkend legaal systeem en goede verbindingen (onder normale tijden) met de rest van de regio wil het de verder de locatie bij uitstek zijn voor investeerders.

5. Nuttige links

6. Dossier Coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden.

FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het dossier Coronavirus vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van Corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

18 mei 2021