U bent hier

CORONAVIRUS - De toestand in Singapore

1. Algemene toestand

Singapore werd in de 1e maanden van de pandemie vaak aangehaald als de ‘golden standard’ van hoe deze uitbraak aan te pakken en op te volgen. Singapore heeft sinds januari zeer sterk ingezet op contact tracing en quarantaine van zowel bezoekers als mensen die in aanraking waren geweest met een bevestigd geval. Sinds april zijn er echter een aantal zeer grote haarden van het virus bevestigd geweest in de slaapzalen van de vele gastarbeiders in Singapore (naar schatting ongeveer 1,3 miljoen waarvan er driehonderd duizend in de bouw werken). Na 2 maanden lockdown (in Singapore Circuit Breaker genoemd), zijn we nu in Fase 2 van de heropstart, welke sociale contacten tot maximaal 5 personen beperkt maar thuiswerken het nieuwe normaal blijft. Voor expats in Singapore kan sinds 15 juni weer naar de EU en een beperkt aantal andere landen gereisd worden, het is echter belangrijk voorafgaandelijk toestemming te vragen om terug te kunnen keren. 

2. Voorzorgsmaatregelen

De grenzen zijn lange tijd afgesloten geweest en enkel Singaporezen/PR's konden het land nog binnenkomen mits 14 dagen verplichte quarantaine zonder voorafgaande bijkomende toestemming. Ook buitenlanders met een werkvergunning in Singapore moeten nog steeds eerst een goedkeuring vragen om het land te betreden. Uit ervaring blijkt dat deze goedkeuring niet steeds meteen of automatisch wordt verleend. Nieuwe aanvragen voor werkvergunningen (EP) worden ook maar met mondjesmaat goedgekeurd. Vanaf 19 juni kunnen inwoners van bepaalde landen ook thuis in quarantaine gaan; België en EU-landen behoren niet tot deze groep. Vanaf nu zullen buitenlanders ook moeten betalen voor Covid-19 testen (+/- 125 euro) en quarantaine in overheidsvoorzieningen (+/- 1300 euro). Zakenreizigers of andere bezoekers kunnen Singapore nog steeds niet betreden behalve een beperkt aantal zakenlui en overheidsmensen die tussen Singapore en China, Brunei of Nieuw-Zeeland reizen. Wel kunnen transitpassagiers met bepaalde vluchten via Singapore vliegen, het gaat hier meestal om Singapore Airlines vluchten die Azië met een andere verdere bestemming verbinden.

Het is te allen tijde verplicht om een masker te dragen bij het verlaten van de woonplaats (behalve bij lopen of fietsen). De meeste sportfaciliteiten zijn weer open. Ook restaurants en winkels zijn weer open mits "safe distancing". Aangezien de originele app - door Singapore ontwikkeld voor het tracen van personen (TraceTogether) o.b.v. bluetooth - niet de verhoopte resultaten geeft (en niet werkte bij Apple to Apple), is er ook een ander systeem opgelegd, nl "SafeEntry QR Code system". Bij het betreden van gebouwen, kantoren, winkels, parken,... is het verplicht om een QR code te scannen en je persoonsgegevens in te vullen (inclusief ID nummer); die gegevens komen dan rechtstreeks bij de overheid terecht en die geeft je al dan niet toegang. Bij het verlaten moet opnieuw de QR code gescand worden en worden uitgecheckt. Er worden ook tokens verdeeld bij (vooral oudere) personen die geen smartphone hebben die volgens hetzelfde principe werken van bluetooth van de app #tracetogether.

Voor bedrijven blijft thuiswerken de regel, en indien werk op kantoor nodig is, moet het met de nodige voorzorgsmaatregelen. Het dragen van een mondmasker is te allen tijde verplicht.

3. Exitstrategie

De ‘circuit breaker’ heeft geduurd tot en met 1 juni.

In Fase 1, van 1 juni tot 19 juni veranderde er weinig. De grootste versoepeling was dat de scholen weer beperkt zijn open gegaan mits zeer strenge maatregelen (zoals: iedereen die in scholen werkt, moet verplicht getest worden op Covid-19 alvorens weer aan de slag te mogen). Bijkomende maatregel is dat voortaan niet meer gesproken mag worden op openbaar vervoer, noch met een ander persoon, noch per telefoon.

In Fase 2, die op 19 juni is ingegaan zijn de meeste winkels en meer kantoren weer open gegaan, steeds mits de strenge voorwaarden van social distancing en veiligheid. Sociaal contact of bijeenkomsten worden beperkt tot 5 personen (zowel privé, werk, cultureel, sport,...). Verwacht wordt dat deze fase meerdere maanden zal duren (tot najaar 2020). Met mondjesmaat worden hier en daar zakenversoepelt (huwelijken mag weer met 50 personen, geselecteerde religieuze bijeenkomsten kunnen tot 50 personen,.. en vanaf 1 oktober zal worden ge-experimenteerd met bijeenkomsten tot 250 personen (5 bubbels van 50) voor trade events.   

In Fase 3 zullen sociale, culturele, religieuze en zakelijke bijeenkomsten weer kunnen mits beperkingen. Ouderen zullen dan eindelijk weer activiteiten en boodschappen mogen doen. Andere zaken zoal spa's, bioscopen, theaters en bars zullen mogen heropenen, mits de nodige veiligheidsmaatregelen. Deze fase blijft duren tot er een vaccin is of de pandemie wereldwijd voorbij is (men waarschuwt dat dit meerdere jaren kan zijn). 

Het openen van de grenzen wordt aanzien als een apart traject. Naast de bestaande luchtcorridor met China, is Singapore in onderhandeling met landen waarvan zij vinden dat ze op z'n minst even 'veilig' zijn als Singapore zelf. Er is al sprake geweest van luchtcorridors met Australië, Nieuw-Zeeland, Hongkong, Brunei, Thailand, Zuid Korea... Het is ook mogelijk dat bij het heropenen mogelijks ook alleen specifieke groepen van mensen zullen mogen reizen (zakenlui in essentiële sectoren, overheid,...).

4. Economie

a. Economische impact

Als Aziatische hub is Singapore uiteraard zeer zwaar getroffen. 
In het 1e kwartaal daalde de economie met 2,2% in vergelijking met hetzelfde kwartaal in 2019, het 2e kwartaal was de zwaarste daling ooit voor Singapore met 13,2%. Wel wordt verwacht dat in kwartaal 3 de daling al minder erg zal zijn en beperkt blijven tot 7,6%.

De impact is zeer sterk te voelen op de Belgische expat community. Verschillende Vlaamse bedrijven deden de deuren toe en veel expats keren huiswaarts omwille van ontslag en de zeer hoge levenskost.

b. Handelsbelemmeringen

Er zijn geen noemenswaardige handelsbelemmeringen met Singapore vanuit Belgie. De enige gemelde problemen betreffen 'born and raised' issues waarbij Singapore de EU niet in zijn geheel beschouwd.

Botst u in Singapore toch op handelsbelemmeringen of andere problemen op het vlak van markttoegang? Laat het ons weten via handelsbelemmering@fitagency.be. Wij analyseren uw aangifte en maken die via de geijkte kanalen over aan de bevoegde instanties.

c. Relancemaatregelen

Er zijn inmiddels reeds 5 aanpassingen aan het budget gemaakt, met in totaal 92 miljard Singaporese dollar of 60 miljard euro aan steunmaatregelen. Dat is het equivalent van meer dan 20% van de BNP van Singapore. De steunmaatregelen zijn gefocust op enerzijds de onmiddellijke noden maar anderzijds ook gericht op de toekomst en hoe Singapore hier nog sterker kan uitkomen:

  • Rechtstreekse steun aan individuen/families (voorbehouden voor Singaporezen) onder de vorm van vouchers, cashtoelagen, training kortingen,… .
  • Het vrijwaren en creëren van jobs (voor Singaporezen en PR): de overheid betaalt gedurende 2 maanden 75% van de salarissen van lokale werknemers tot max 4600 SGD/maand. In de voedingssector, luchtvaart en toerisme wordt dit gedeeltelijk uitgebreid tot en met december 2020.
  • Er wordt 500 euro gegeven aan mensen die hun job hebben verloren door Covid-19 en dit voor 3 maanden (werkloosheidsuitkeringen zoals in België bestaan in Singapore niet).
  • Steun aan bedrijven (ook hier moet minstens 30% Singaporees aandeelhouderschap zijn en Singaporese of PR werknemers hebben):
    • Korting op bedrijfsbelasting (25% of corporate income tax met een maximum van 15000 SGD)
    • 8,3 miljard SGD wordt uitgegeven aan ‘Transformation & Growth’ met volgende doelstellingen: KMO's helpen bij de digitale transitie; Singaporese bedrijven helpen om nieuwe (export) markten aan te boren; hulp aan bedrijven om op te starten (en de juiste licenties te krijgen); training en mentorship geven aan bedrijfsleiders; financiële steun bieden voor transformatie projecten.
    • Korting op commerciële vastgoedtaks (wordt aan eigenaars verleend maar zij zijn verplicht dit door te storten naar hun huurders); vrijstelling van huur voor hawker centers in eigendom van de overheid; een stop op de stijging van alle overheidslasten en kosten tot maart 2021.
  • Voor bedrijven wordt ook 20 miljard SGD opzij gezet om via diverse mechanismen bijkomend kapitaal en leningen te kunnen krijgen.
  • Enkele pakketten voor specifieke sectoren: 350 miljoen SGD voor de luchtvaartsector (bovenop het subsidiëren van de salarissen die voor deze sector al tot het einde van het jaar lopen); 90 miljoen SGD voor toerisme; 55 miljoen SGD voor de culturele sector; bijkomende hulp voor taxi’s en personenvervoer; vrijstelling van wegentaks en parkingkosten voor buseigenaars.
  • Steun aan zelfstandigen.

Tenslotte is het ook interessant te noteren dat de overheid al in februari aankondigde dat alle ministers en parlementariërs een maand salaris zullen inleveren, alsook alle topambtenaren een half maand salaris. Dit is intussen al 3 maanden salaris geworden in solidariteit met de bevolking. Aan de andere kant zullen de mensen in de frontlinie zoals medische staf een bonus krijgen. De geste van de politieke overheid is intussen ook al gevolgd door diverse bedrijven waarbij het topmanagent afstand doet van een substantieel deel van hun salarissen en bonussen. Het is wel zo dat bedrijven aan al hun medewerkers een ‘pay cut’ kunnen opleggen maar dit zou niet de eerste maatregel mogen zijn.

d. Economische vooruitzichten

De Singaporese economie zou in 2020 met ongeveer 6% dalen, volgend jaar hoopt men op een groei van 5,5%. 
Alle sectoren van de economie zijn getroffen, in de eerste plaats de toeristische sector, MICE, events, luchtvaart,... . Toch wordt verwacht dat Singapore als één van de sterkere landen uit deze crisis zal komen. Er wordt veel steun verleend aan de bedrijven om te zorgen dat ze deze crisis overleven maar er wordt meteen ook geïnvesteerd in de toekomst. Bedrijven worden aangespoord en ondersteund om nog meer in te zetten op digitale transformatie en automatie, maar ook te kijken naar nieuwe markten. Ook worden bedrijven aangemoedigd om hun personeel bijkomende opleidingen en trainingen te laten volgen (gesubsidieerd door de overheid). 
Niemand twijfelt aan de slagkracht van de Singaporese overheid om het land zo goed mogelijk door deze crisis te leiden. Dankzij een grote ‘appeltje voor de dorst’ spaarpot, kan Singapore heel veel steunmaatregelen aanbieden zonder staatsschulden op te bouwen. Toch zal het herstel van Singapore ook afhangen van de omringende landen waar de situatie veel minder rooskleurig is en de situatie zowel op menselijk als op economisch vlak schrijnender zal zijn.

e. Opportuniteiten op korte termijn

De eerste winnaars waren alles wat online service georiënteerd is: e-commerce, online entertainment services, online food delivery, e-education & training,.... Ook een aantal medische sectoren en de meeste logistieke bedrijven doen het gemiddeld goed en de vraag naar air cargo is gestegen. Aangezien de landconnectie met Maleisië is afgesloten, worden meer producten vanuit alternatieve markten gehaald. De overheid was immers reeds jaren bezig met plannen om Singapore’s supply chain te diversifiëren, net om op dit soort crisissen voorbereid te zijn. Dit kan opportuniteiten bevatten voor o.a. voedingsbedrijven uit België. Traditioneel kopen Singaporezen bijna geen diepvriesgroenten en -fruit maar de huidige crisis heeft de verkoop hiervan net als van diepvrieskasten en lang houdbaar voedsel aangemoedigd.

Covid-19 Ready Technology zoals contactloze oplossingen, desinfecterende oplossingen, automatisatie,... zijn op een markt zoals Singapore sterk gevraagd. De overheid biedt genereuze subsidies voor Singaporese bedrijven die proefprojecten willen opstarten in het kader van innovatie en automatisatie. Verschillende Vlaamse bedrijven hebben reeds in de eerste maanden van 2020 dankzij Covid-19 samenwerkingsverbanden en contracten getekend.

f. Opportuniteiten op lange termijn

Singapore zal van zodra het kan weer ‘open for international business’ zijn, met de ambitie om qua logistiek en innovatie niet alléén een leidende rol te spelen in de regio maar ook op wereldvlak. Het zal zijn hub voor digitale transformatie verder uitspelen.
Singapore zal versneld zijn supply chain en eigen strategische sectoren nog verder uitbouwen. Vorig jaar was reeds aangekondigd dat tegen 2030, 30% van de voedingsbehoeften uit Singapore zelf zullen gehaald worden. Ideeën uitwerken zoals verticale of landbouw op daken, diepzee viskwekerijen, enz. zullen nog belangrijker worden. Bedrijven die daarvoor technologieën kunnen aanleveren zullen zeker welkom zijn in Singapore.

De epidemie van de buitenlandse gastarbeiders die in mega slaapzalen zijn gehuisvest, is de achillespees van Singapore gebleken tijdens deze crisis. Er zal dan ook alles aangedaan worden om nog meer in te zetten op automatisatie zodat het aantal goedkope buitenlandse arbeiders drastisch kan verminderd worden. Momenteel zijn er ongeveer 1 miljoen buitenlandse arbeiders en een 350.000 expats (mid management en management niveau) op ongeveer 5,5 miljoen inwoners in totaal. Van die 1 miljoen werken ongeveer 300.000 in de bouw en evenveel zijn aan de slag als huispersoneel, de overige werken in diverse sectoren.

Singapore wil zich ook positioneren als hub voor bedrijven die hun productie uit China willen verschuiven naar Zuidoost-Azië. Niet zozeer als locatie van productie zelf maar als financiële en operationele regionale headquarters. Met een uitstekend werkend legaal systeem en goede verbindingen (onder normale tijden) met de rest van de regio wil het de verder de locatie bij uitstek zijn voor investeerders.

5. Nuttige links

6. Dossier Coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden.

FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het dossier Coronavirus vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van Corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

15 september 2020