U bent hier

CORONAVIRUS – De toestand in Polen

Algemene toestand

Ook Polen werd getroffen door het coronavirus COVID-19, het aantal besmettingen nam de laatste weken opnieuw zeer snel toe en de gezondheidssector staat onder druk.  De preventieve maatregelen van de Poolse overheid om de verspreiding tegen te gaan, werden in de zomer van 2020 versoepeld, maar vanaf eind oktober 2020 opnieuw strenger. De epidemie en deze maatregelen hebben een impact gehad (en hebben die nog steeds) op de economische activiteiten en op zakenreizen naar Polen.

1. Voorzorgsmaatregelen

Vanaf zaterdag 27 maart 2021 worden de beperkende maatregelen op het volledige grondgebied verder verstrengd. De maatregelen zijn van kracht tot minstens 18 april 2021. 

Hierbij vindt u een overzicht van de belangrijkste maatregelen:

  • Hotels mogen enkel klanten ontvangen die op dienst- of zakenreis zijn. Arbeidershotels werken normaal.
  • Winkels in winkelcentra gaan dicht met uitzondering van levensmiddelenwinkels, apotheken, drogisterijen, boekenwinkels, opticiens, stomerijen en banken. In winkels kleiner dan 100 m² wordt 1 klant per 15 m² toegelaten, in winkels groter dan 100 m² 1 per 20 m². 
  • DIY-zaken en meubelwinkels groter dan 2.000 m² worden gesloten.
  • In kerken wordt 1 persoon per 20 m² toegelaten.
  • Kapperszaken en schoonheidssalons worden gesloten
  • Theaters, musea en galerijen dicht voor publiek (organisatie van repetities en online-evenementen is wel toegestaan).
  • Bioscopen en cultuurcentra gaan dicht.
  • Sportfaciliteiten (zwembaden, sporthallen, fitnesscentra, skipistes e.d.m.) worden voor het grote publiek gesloten, met uitzondering voor beroepssporters.
  • Lessen in basis- en middelbare scholen worden online georganiseerd en ook studenten van hogescholen en universiteiten volgen onlinecolleges, tenzij dit niet mogelijk is (bijvoorbeeld in geval van laboratoriumlessen). Crèches en kleuterscholen zijn alleen geopend voor kinderen van medisch personeel en veiligheidsdiensten (politie, leger, brandweer).

Het wordt aangeraden om verplaatsingen en familiebezoeken tot een minimum te beperken. 

Het dragen van mondmaskers (bij voorkeur FFP2 of FFP3) is verplicht zowel in algemeen toegankelijke gebouwen als op straat.

Andere maatregelen die nog steeds geldig zijn:

Openbare ruimte:

  • winkels met levensmiddelen, apotheken, drogisterijen, bloemenwinkels, opticiens: 5 personen per kassa of 1 persoon per 15 m² indien de winkeloppervlakte groter is dan 100 m². 
  • cafés, pubs en restaurants zijn dicht, maar er mogen wel afhaalgerechten bereid en verkocht worden.
  • openbaar vervoer: slechts 50% van de zitplaatsen of 30% van de gecombineerde zit- en staanplaatsen mogen bezet zijn. 

Evenementen:

  • kerken: 1 persoon per 7 m².
  • bruiloften en familiereünies zijn verboden
  • buitendemonstraties en bijeenkomsten: met max. 5 personen.

Voor het niet-naleven van de maatregelen wordt een boete opgelegd van PLN 5.000 tot 30.000 (ca. EUR 1.200 - 7.100).

Reizen:

Gedetailleerde informatie over coronamaatregelen zijn op de officiële website terug te vinden: https://www.gov.pl/web/koronawirus

2. Exitstrategie

Vanaf 20 maart 2021 worden de beperkende maatregelen opnieuw strenger (zie voorzorgsmaatregelen). Deze blijven minstens tot 18 april van kracht

3. Economie

a. Economische impact

De uitbraak van het coronavirus heeft verschillende economische gevolgen die in Polen gelukkig niet zo sterk doorwegen als in andere landen.

De bedrijven raden hun werknemers aan zoveel mogelijk thuis te werken. De overheid adviseert om zo weinig mogelijk het openbaar vervoer te gebruiken. De scholensluiting heeft een aanzienlijke impact op de economie (gehad), want vele ouders (vooral moeders) die hun werk niet vanuit hun home office kunnen uitvoeren zijn nog steeds genoodzaakt thuis te blijven om voor de kinderen te zorgen.

Vanwege de sluiting van winkels (andere dan levensmiddelenwinkels, apotheken en drogisterijen e.d.m.) werden veel mensen gedwongen werkloos. Dit heeft een negatieve invloed gehad op de Poolse economie .

Er zijn nog geen studies over de evolutie van de koopkracht na de uitbraak van de epidemie. Wel hebben internetwinkels al vanaf het begin van de pandemie een enorme omzettoename geregistreerd. De eerste schattingen van verkoop via traditionele kanalen (vooral in de levensmiddelensector) zijn echter ook positief.

Bedrijven gaan failliet, sluiten of schorsen hun activiteiten. De eerste golf van de coronapandemie heeft in maart 2020 ongeveer 50.000 bedrijven doen sluiten. Deze trend was zichtbaar in de hele eerste helft van 2020. De tweede golf van de pandemie had een minder zware impact op de economie. In december 2020 werden ongeveer 11.000 bedrijven gesloten. Ondanks de pandemie worden er ook nieuwe economische entiteiten geregistreerd. De statistieken zijn echter niet zo optimistisch. In december 2020 werden in Polen 25.000 nieuwe firma’s geregistreerd, in januari 2021 slechts 11,6 % meer.

De werkloosheid is gestegen. In december 2019 bedroeg het geregistreerde werkloosheidspercentage 5,2 %. In maart 2020 was dit opgelopen tot 5,8% en in december 2020 bleek het cijfer verder gestegen tot 6,2%.

Dit zijn de officiële gegevens. Volgens het onderzoek van 'Diagnosis' tijdens de eerste coronagolf, registreerden zich slechts ongeveer 120.000 van de 660.000 werklozen (18%) bij de arbeidsbureaus, terwijl vóór de pandemie het percentage rond 51% lag. Deze trend houdt aan. Zeer weinig mensen krijgen een nieuwe baan door de registratie bij de arbeidsbureaus. De meerderheid van werklozen hoopt werk te vinden via hun vrienden- of familienetwerk.

Bedrijven proberen de moeilijke situatie te overleven door staatssteun aan te vragen.

b. Handelsbelemmeringen

De Poolse economie maakt deel uit van de wereldwijde waarde- en aanleverketen. De grootste afzetmarkten zijn landen die door de coronacrisis economische moeilijkheden ondervinden waardoor ook de Poolse buitenlandse handel in de problemen kan komen. Op dit moment zij er geen officiële analyses beschikbaar.

Naar aanleiding van de coronavirusepidemie werden in Q1 2020 de Poolse grenzen gesloten. Iedereen die de grens passeerde, moest een quarantaine van 14 dagen ondergaan. Dit heeft een zeer negatieve invloed op de handelsbetrekkingen tussen Poolse en buitenlandse bedrijven gehad. Het belemmerde de uitwisseling van arbeidskrachten en maakte de uitvoering van vele projecten onmogelijk. Het verbod werd afgelast in de zomer 2020, maar werd begin november 2020 terug ingevoerd (met quarantaine van 10 dagen).

Er bestaat geen verbod op in- of uitvoer van concrete producten.

Binnen de interne EU-markt mogen er in principe geen handelsbelemmerende maatregelen bestaan. Vindt u dat de overheid van een andere EU-lidstaat tegen dat principe zondigt? Worden de interne marktregels verkeerd toegepast? Dan kan u terecht bij het Enterprise Europe Network. Dit netwerk geeft advies bij klachten van bedrijven tegen andere bedrijven of tegen overheidsadministraties.

c. Relancemaatregelen

Eind maart 2020 werd door president Duda een pakket van wetten ondertekend, genoemd 'Anticrisisschild', ter bescherming van de Poolse economie. De regering wil de Poolse ondernemers economisch steunen zodat ze niet failliet gaan. Sindsdien wordt het wettenpakket regelmatig geüpdatet. Meer informatie hieromtrent vindt u op de officiële website van de Poolse regering: https://www.gov.pl/web/tarczaantykryzysowa 

d. Economische vooruitzichten

Zoals veel andere economieën, wordt de Poolse economie getroffen door de pandemie. Hoe verstrekkend de gevolgen zullen zijn, is nog moeilijk te voorzien.

Volgens een onderzoek van het Pools Economisch Instituut PIE ziet de economische situatie in Polen er als volgt uit:

Omzet, verkoop en financiële situatie van bedrijven
In december 2020 boekte 48% van de bedrijven een lagere omzet in vergelijking met november. In januari 2021 zagen 52% van de bedrijven hun verkoopcijfers afnemen en slechts 14% van de bedrijven verwachtte een omzetstijging. In dezelfde periode registreerde 35% van de ondernemingen een daling van het aantal nieuwe bestellingen op maandbasis, terwijl de orders bij iets meer dan de helft van de bedrijven (53%) stabiel bleven.

De meeste bedrijven (57%) verklaren dat ze gedurende een periode van meer dan drie maanden hun financiële liquiditeit hebben gehandhaafd, waardoor ze kunnen blijven functioneren. Slechts 6% van de ondernemingen gaf aan niet over voldoende middelen te beschikken om zelfs maar een maand actief te kunnen blijven. Bovendien handhaafde 79% van de bedrijven in december 2020 het financieringsniveau van de activiteiten met externe middelen.

Arbeidsmarkt
Ondernemers die hun activiteiten niet moesten verminderen, beoordelen de situatie op de arbeidsmarkt veelal positief. In december 2020 was 78% van de bedrijven van plan om de werkgelegenheid en lonen in de komende drie maanden ongewijzigd te laten. Bedrijven zijn vaker van plan om mensen in dienst te nemen (13%) en loonsverhogingen te geven (9%) dan om te ontslaan (9%) en lonen te verlagen (6%). 

Investeringen en productiecapaciteit
72% van de ondernemingen gaf aan voldoende productiecapaciteit te hebben in relatie tot de orderportefeuille. Eén op de vijf respondenten wees op een te grote productiecapaciteit met de verwachte veranderingen in de vraag, en amper 8% van de bedrijven lieten optekenen dat ze met een tekort aan capaciteit worstelden. 

49% van de bedrijven gaf aan niet geïnvesteerd te hebben in Q4 2020, terwijl 24% van de ondervraagde bedrijven dit wel gedaan hadden. 

e. Opportuniteiten op korte termijn

  • productie van antivirus- en beschermingsmiddelen (materiaal voor productie van mondmaskers, antibacteriële gels, e.d.m.);
  • e-commerce: de huidige situatie zet consumenten aan om online te kopen waardoor internetwinkels een steeds grotere omzet noteren;
  • bouw: de meeste projecten worden verder uitgevoerd; 
  • voedingssector: restaurants en cafés zijn gesloten en hun activiteiten werden tot takeawaydiensten beperkt. Toch is de vraag naar specialiteiten niet drastisch gedaald en schroeven consumenten hun thuisverbruik niet terug (kans voor Vlaamse bedrijven). De uitvoer van Poolse producten blijft stabiel vanwege een relatief lage koers van de złoty.

f. Opportuniteiten op lange termijn

Nog moeilijk te bepalen.

4. Nuttige links

Officiële instellingen websites

Medische infrastructuur

Statistieken

5. Dossier Coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden.

FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het dossier Coronavirus vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van Corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

9 april 2021