U bent hier

Economische crisis dreigt voor Midden-Oosten en Noord-Afrika

De coronaviruspandemie spaart ook de Arabische wereld niet. Afgezien van de menselijke tol, kan ook de economische impact van de crisis op de verschillende landen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika bijzonder zwaar zijn. De Arabische economieën worden dan ook midscheeps getroffen door verschillende simultane schokken.

Covid-19-infecties lager dan verwacht

Het aantal geregistreerde Covid-19-infecties in de Arabische wereld lijkt op het eerste zicht behoorlijk onder controle. Toch is het maar de vraag of de Arabische wereld het ergste van de coronaviruspandemie zal worden bespaard.

Om te beginnen schatten tal van onafhankelijke experts het werkelijke aantal infecties veel hoger. Zo laat de transparantie van een aantal overheden te wensen over en wordt mogelijk geprobeerd om de werkelijke omvang van het virus te minimaliseren. Bij het begin van de uitbraak werden berichten over de verspreiding van het nieuwe coronavirus in veel gevallen afgedaan als "fake news" met strenge straffen voor wie er melding van durfde te maken. Een tweede reden waarom de cijfers lager dan verwacht zijn, is het feit dat het in conflictgebieden zoals Libië, Syrië en Jemen, hoogst onwaarschijnlijk is dat lokale autoriteiten de middelen of capaciteit hebben om potentiële patiënten te testen, laat staan ​​om een ​​nauwkeurige telling van gevallen bij te houden. In deze landen, die al met ernstige humanitaire crises te maken hebben, kan het nieuwe coronavirus een verwoestende impact hebben, als kwetsbare bevolkingsgroepen geen toegang hebben tot medische zorg.

Maar zelfs als de lokale overheden erin slagen de onmiddellijke gezondheidscrisis te beheersen, dan nog kan de pandemie de regio in een ernstige economische crisis storten.

Economische impact

De meeste Arabische economieën verkeerden al voor de uitbraak van de wereldwijde pandemie in moeilijkheden en zijn op dit moment dan ook bijzonder kwetsbaar.

Dalende olieprijzen zetten extra druk

De olie- en gasinkomsten, die voor verschillende Arabische landen nog altijd een belangrijke economische motor vormen, staan ​​niet alleen onder druk door de verzwakte wereldwijde vraag, maar ook door de roekeloze prijsoorlog die Saudi-Arabië op 8 maart is begonnen met Rusland. De markt werd overspoeld met extra voorraden, waardoor de olieprijs zakte tot minder dan 30 USD per vat, de laagste prijs sinds 2003. Grote olieproducenten in de Golfregio beschikken weliswaar over voldoende financiële reserves om deze crisis even te kunnen doorstaan, maar kijken op korte termijn aan tegen enorme begrotingstekorten. Andere landen met lagere reserves - zoals Algerije of Irak die de afgelopen maanden al hadden af te rekenen met massale burgerprotesten - kunnen op korte termijn in grote moeilijkheden komen.

Inkomstenbronnen drogen op

Ook andere landen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika zien hun inkomstenbronnen opdrogen. Nu meer en meer landen in lockdown gaan, daalt de overdracht van inkomsten van Arabieren die in de rijke Golfstaten werken. Ook het toerisme - een belangrijke levensader voor onder meer Egypte, Tunesië en Marokko - is compleet stilgevallen. Libanon kampt ondertussen al maanden met een aanhoudende politieke en economische crisis en balanceert op de rand van het bankroet. De Libanese pond verloor de afgelopen maanden al 40% van zijn waarde.

Eerste steunmaatregelen aangekondigd

De centrale banken van de VAE en Saudi-Arabië, de twee belangrijke economieën, hebben een stimuleringspakket aangekondigd, samen goed voor 40 miljard USD om de impact van het virus te beperken en de economie te stutten. Ook Qatar beloofde al 20,5 miljard USD om de privésector te ondersteunen.

In Marokko richt koning Mohammed VI een steunfonds van 1 miljard USD op, vooral bedoeld om de medische infrastructuur te upgraden en kwetsbare sectoren te ondersteunen. Tunesië voorziet een pakket begeleidende maatregelen voor ongeveer 800 miljoen euro om de socio-economische impact te milderen. De voornaamste maatregelen betreffen steunfondsen voor arbeiders die technisch werkloos zijn en voor de laagste inkomens. Voor bedrijven komt er naast een tijdelijke opschorting van belastingen, sociale bijdragen en de terugbetaling van leningen, een bijzonder investeringsfonds om de heropstart te vergemakkelijken en een garantiefonds van voor nieuwe leningen. Egypte investeert 63,6 miljoen USD in de gezondheidszorg en injecteerde 1,3 miljard USD in de economie om de aandelenmarkt te ondersteunen.

Ook het Internationale Muntfonds (IMF) heeft al steunmaatregelen aangekondigd. Zo kreeg Jordanië onlangs een lening van 1,3 miljard USD, terwijl Tunesië 400 miljoen USD kreeg, in afwachting van het afronden van de onderhandelingen over een nieuw steunpakket. 

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken kondigde bijna 40 miljoen dollar aan noodhulp en humanitaire hulp aan. Een aanzienlijk deel van de financiering gaat naar Irak. Syrië ontvangt bijna 17 miljoen dollar aan humanitaire hulp en 6 miljoen dollar is toegewezen voor Libië.
 

Bronnen:

Dossier 'Coronavirus'

Het nieuwe coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden. FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het dossier Coronavirus vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen. Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van Corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

31 maart 2020