U bent hier

CORONAVIRUS - De toestand in Tsjechië

1. Algemene toestand

Tot op heden werden 866.522 besmettingen vastgesteld en vielen er 13.856 slachtoffers te betreuren. 708.842 personen zijn genezen verklaard en op dit ogenblik zijn 143.824 personen ziek. In totaal zijn er tot nu toe 4.178.444 PCR-tests uitgevoerd en 1.144.254 antigene tests (situatie op 14/01/2021). Er verblijven 7.182 mensen in het ziekenhuis en de meest recentelijk geïnfecteerden kennen een milder verloop van de ziekte of zijn asymptomatisch.

De noodtoestand werd verlengd tot 22 januari en de overheid zal om verlenging van de noodtoestand met 30 dagen vragen. Tsjechië bevindt zich in graad 5 wat o.m. inhoudt dat er een avondklok geldt tussen 21u en 5u en dat er zich maximaal 2 personen terzelfder tijd op een openbaar toegankelijke plaats mogen bevinden. De winkels en sommige diensten zijn geopend, maar restaurants en hotels zijn dicht. 

De toestand in de gezondheidszorg is kritiek, de maximumcapaciteit in ziekenhuizen en IC-afdeling nadert zijn limiet. 

Eind december 2020 begon de vaccinatie in het land.  Als eersten worden gezondheidswerkers en senioren in ziekenhuizen of woon-zorgcentra gevaccineerd.

Vanaf 9 november gelden nieuwe voorwaarden voor toegang tot Tsjechië. België staat net als veel andere Europese landen als rode zone aangeduid waardoor reizigers uit deze landen het Public Health Passenger Locator-formulier moeten invullen voordat ze de Tsjechische Republiek binnenkomen en een negatieve PCR-test voorleggen of quarantaine ondergaan na de aankomst. Toerisme is niet mogeljjk. Buitenlanders mogen het land enkel voor professionele reizen bezoeken.

Voor reizen vanuit Tsjechië naar België geldt het volgende: men dient een negatieve test voor te leggen en moet daarenboven gedurende 7 dagen in quarantaine waarna een nieuwe test afgenomen wordt. 

De grenzen met Oostenrijk en Tsjechië zijn vanaf 14 januari voor tenminste 10 dagen gesloten. Enkele grote grensposten zijn geopend maar enkel voor pendelaars. Er zijn controles aan de Oostenrijkse kant.

Momenteel zijn er geen rechtstreekse vluchten tussen Brussel en Praag mogelijk. Met Brussels Airlines kan men weliswaar via München of Frankfurt vliegen.

Info i.v.m. landenindeling volgens risiconiveau: https://www.mzcr.cz/tiskove-centrum-mz/ze-seznamu-zemi-s-nizkym-rizikem-...

Het Public Health Passenger Locator-formulier voor binnenkomst: https://plf.uzis.cz/

Mensen die vanuit Tsjechië naar België reizen, dienen een Public Health Locator Form online in te vullen op www.info-coronavirus.be/en/plf

Gedetailleerde informatie met betrekking tot COVID in het dagelijks leven vindt men op het COVID-portaal: https://covid.gov.cz/en/

2. Voorzorgsmaatregelen

Het land bevindt zich sinds 27 december weer grotendeels in lockdown. 

Het dragen van een neus-mondmasker op het openbaar vervoer en in besloten ruimtes is verplicht. Ook op straat is het verplicht een mondmasker te dragen wanneer men niet alleen is. Het niet naleven van de maskerplicht wordt beboet door de autoriteiten. Evenementen zijn niet toegestaan, en ook culturele activiteiten (concert, theater, enz) zijn voorlopig opgeschort. 

Het ministerie van Volksgezondheid heeft een onlineformulier voor de aankomst in Tsjechië gelanceerd (www.prijezdovyformular.cz). Dit formulier is verplicht voor alle personen die voor aankomst in Tsjechië de afgelopen 14 dagen meer dan 12 uur hebben verbleven op het grondgebied van landen die niet op de laagrisicolandenlijst staan. De verplichting om het formulier in te vullen geldt voor reizigers vanaf 21 september 2020.

Voor actuele informatie kan u de website van het ministerie van Binnenlandse Zaken raadplegen: https://www.mvcr.cz/mvcren/article/coronavirus-information-of-moi.aspx

3. Exitstrategie

Sinds oktober werden de beperkende maatregelen aangescherpt, waardoor Tsjechië zich opnieuw in dezelfde situatie bevindt als tijdens de lente van 2020. 

De epidemiologische situatie zal in beeld worden gebracht door het PES-evaluatiesysteem (zie: https://koronavirus.mzcr.cz/en/). Het PES-systeem bestaat uit 5 graden waarbij in elke graad een specifiek aantal beperkende maatregelen van kracht zijn. Tsjechië bevindt zich op dit ogenblik in graad 5, het meest ernstige niveau. 

4. Economie

a. Economische impact

De Tsjechische economie wordt aanzienlijk beïnvloed door de pandemie en de maatregelen die zijn genomen om de verspreiding van het virus te voorkomen. Zoals zovele landen ziet Tsjechië zijn economie in 2020 krimpen, o.m. door de impact van de gezondheidscrisis op de buitenlandse handel en de investeringen in de vaste activa. Ook de private consumptie nam een duik omwille van de economische onzekerheid die de situatie met zich meebrengt. 

In 2021 zou de economie opnieuw aantrekken, maar veel hangt natuurlijk af van de evolutie van de crisis tijdens de komende maanden. 

b. Handelsbelemmeringen

Binnen de interne EU-markt mogen er in principe geen handelsbelemmerende maatregelen bestaan. Vindt u dat de overheid van een andere EU-lidstaat tegen dat principe zondigt? Worden de interne marktregels verkeerd toegepast? Dan kan u terecht bij het Enterprise Europe Network. Dit netwerk geeft advies bij klachten van bedrijven tegen andere bedrijven of tegen overheidsadministraties.

c. Relancemaatregelen

De overheid stelde steunpakketen ter waarde van miljarden kronen ter beschikking van de bedrijven. Het kabinet liet daarvoor het begrotingstekort in 2020 sterk oplopen.

De regering keurde voorstellen van de minister van Arbeid en Sociale Zaken goed om werknemers en werkgevers te ondersteunen in het kader van het 'antivirusprogramma'. De maatregel beschermt ook bedrijven die indirect zijn getroffen door de gevolgen van overheidsbeperkingen als gevolg van de COVID-19-pandemie. De verplicht gesloten bedrijven, maar ook degenen die afhaken vanwege het coronavirus, hebben recht op een schadevergoeding. Het activeren van de zogenaamde 'Kurzarbeit' helpt alle werkgevers, waarbij de overheid een bijdrage levert aan de lonen zolang bedrijven minstens 90% van de arbeidsplaaten behouden. Kleine bedrijven (max. 50 werknemers) werden ook ondersteund door de tijdelijke afschaffing van de betaling van sociale zekerheidsbijdragen.

Het ministerie van Financiën schortte in de lente van 2020 de indiening van de aangifte van personen- en vennootschapsbelasting voor 3 maanden op voor personen die door de crisis geraakt werden.  

De zelfstandigen (OSVČ) getroffen door het coronavirus hebben recht op een compensatiebonus van CZK 25.000.

Voor de kleine en middelgrote bedrijven die getroffen werden door het pandemie werd een noodpakket aangekondigd, dit pakket kreeg de naam COVID en was aangekondigd in drie fases: COVID I, II, III. Het was mogelijk tot CZK 15 miljoen te lenen. Ondernemers konden bij commerciële banken een aanvraag indienen. De parameters van het programma zijn gepubliceerd op de website van de Czech-Moravian Guarantee and Development Bank: https://www.cmzrb.cz/en/

De regering keurde ook een voorstel van het ministerie van Financiën goed voor een buitengewone storting van vier miljard kronen in het Export Guarantee and Insurance Company-fonds (EGAP). Dit geld zal worden gebruikt om de verplichtingen te dekken die voortvloeien uit garanties. EGAP zal voornamelijk leningen verstrekken aan grote bedrijven (met meer dan 250 werknemers) die schade hebben opgelopen tijdens de huidige coronaviruscrisis.

Het speciale subsidieprogramma COVID - Rent is opgesteld door het ministerie van Industrie en Handel als reactie op de wereldwijde pandemie. Het is bedoeld voor ondernemers die door noodmaatregelen tijdelijk hun detailhandelzaken moesten sluiten en voor dienstverleners in deze vestigingen. Het steunbedrag bedraagt 80% van de huur.

De regering heeft ook een nieuw subsidieprogramma COVID-CULTURE goedgekeurd, dit is eveneens opgesteld door het ministerie van Industrie en Handel samen met het ministerie van Cultuur. Het helpt ondernemers in de culturele en creatieve industrie. De organisatoren van culturele evenementen, die de geplande evenementen moesten annuleren of uitstellen vanwege de coronavirusepidemie, kunnen de subsidie aanvragen. Het is ook bedoeld voor technische bedrijven en bedrijven die culturele evenementen voor het publiek verzorgen, of voor artiesten en kunstagentschappen die hen vertegenwoordigen. De staat betaalt deze bedrijven 50 procent van de in aanmerking komende uitgaven, tot maximaal 5 miljoen kronen. De overheid heeft tot 900 miljoen kronen uitgetrokken voor deze doeleinden.

Het programma Antivirus wordt verlengd tot eind oktober. Dit verlengt de tijd dat bedrijven staatssteun krijgen, zodat ze geen werknemers moeten ontslaan.

Na de uitbraak van de tweede coronagolf werd het volgende beslist:

  • Vanaf november 2020 verlengt de overheid het werkgeversondersteuningsprogramma Antivirus B tot het einde van het jaar.
  • Het COVID Rent 2 programma is operationeel. Aanvragen kunnen worden ingediend vanaf 21 oktober 2020 tot 21 januari 2021.
  • De oproep voor COVID BUS startte op maandag 26 oktober en liep af op 25 november 2020. COVID BUS ondersteunt touroperators en ondernemers bij onregelmatig busvervoer.
  • Antivirus A betreft gedwongen verkeersbeperkingen en quarantaine: werkgeversbijdrage - 80% van het betaalde salaris (incl. bijdragen) van de werknemers die in quarantaine zijn geplaatst. Van deze regeling kan gebruik worden gemaakt van maart 2020 tot eind 2020.
  • Antivirus A Plus: bijdrage tot 100% van de betaalde looncompensatie + heffingen.
  • COVID Toerisme: ondersteuning voor reisbureaus, geldigheid oproep: 2 november 2020 tot en met 11 januari 2021
  • COVID Cultuur II: zelfstandigen in het domein van artistieke en artistiek-technische beroepen kunnen zich aanmelden vanaf 23 oktober 2020 tot 22 december 2020.
  • COVID Gastro: de overheid heeft ingestemd met ondersteuning voor horeca. Het programma loopt van 14 oktober tot 31 december.
  • COVID Accommodatie II: huisvestingsfaciliteiten kunnen voor elke dag van gedwongen kamersluiting een staatssubsidie ​​aanvragen. De subsidie ​​wordt voorgesteld voor een bedrag van CZK 100 - CZK 330, afhankelijk van de categorie en klasse van de accommodatie.

d. Economische vooruitzichten

De economie is vanzelfsprekend sterk geïmpacteerd door de coronacrisis. Veel bedrijven en huishoudens werden met liquiditeitsproblemen geconfronteerd, de overheid voerde verschillende ondersteuningsprogramma's uit om de economische gevolgen te verzachten, maar het consumenten- en ondernemersvertrouwen wordt zwaar op de proef gesteld. Op termijn zal de Tsjechische economie zeker opnieuw aanknopen met groei maar dit zal logischerwijze tijd vergen. Op korte termijn zal ook de werkloosheid toenemen. 

e. Opportuniteiten op korte termijn

COVID-19 lijkt een katalysator te zijn voor het veranderen van het consumentengedrag, waarbij vooral e-commerce een enorme boost gekregen heeft. De situatie dwong de consument om onlinewinkelen uit te proberen, zelfs in segmenten waar dit voorheen niet bij hem opkwam. Consumenten werden gecharmeerd door de grote keuze en de goede (klanten)service. E-commercebedrijven grepen het momentum aan om nieuwe diensten te lanceren, bijvoorbeeld het versnellen van het proces van bestelling tot levering. 

De bouwsector behoort tot de sectoren die minder te leiden hebben onder de crisis. De activiteiten, projectontwikkeling en bouwwerken, bleven doorgaan. 

Er ontstond een steunprogramma 'Innovatie in de praktijk' als onderdeel van het project Country for the Future. De steun is bedoeld voor het in productie of op de markt brengen van nieuw ontwikkelde of vernieuwde producten in de marge van de coronacrisis. Het betreft projecten met betrekking tot de ontwikkeling van medische technologie en diverse vormen van medische en monitoringtoepassingen. Projecten kunnen onder meer gericht zijn op de digitalisering van processen of productie. Het subsidiebedrag kan oplopen tot 100% van de gemaakte kosten.

f. Opportuniteiten op lange termijn

Deze situatie kan bedrijven helpen groeien als ze een product hebben dat voldoet aan de huidige veranderende behoeften van klanten. We zullen waarschijnlijk een toenemende interesse zien op gebieden zoals distance learning, thuiswerkproducten en telegeneeskunde.

Het is duidelijk dat COVID-19 de implementatie van technologie zal versnellen. Zelfs in de huidige crisissituatie kunnen we technologie succesvol gebruiken. Robots zijn betrokken bij het desinfecteren van kamers, drones bewaken openbare ruimtes, gezichtsherkenningstechnologieën of mobiele toepassingen volgen de beweging van geïnfecteerde personen, wetenschappers betrekken kunstmatige intelligentie bij onderzoek en ontwikkeling van geneesmiddelen en vaccins, 3D-printers produceren beschermende uitrusting. Bedrijven openen de deur naar automatiseringstechnologieën zoals robotica en kunstmatige intelligentie. De introductie van innovaties zal nieuwe bedrijfsmodellen creëren in de productie en aanverwante industrieën, zoals de logistiek.

5. Nuttige links

Voor bijkomende informatie over de toestand in Tsjechië, zie:

6. Dossier Coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden.

FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het dossier Coronavirus vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van Corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

14 januari 2021