U bent hier

CORONAVIRUS - De toestand in Litouwen

1. De algemene toestand

Update 14/10/2021 - Het aantal besmettingen (cumulatief) met het coronavirus bedraagt op dit ogenblik 364.000 en er werden tot nu toe 5.349 overlijdens vastgesteld. Wederom is Litouwen momenteel een van de zwaarst getroffen landen in de EU. Sinds eind juli 2021 zijn de cijfers opnieuw aan de stijgen met momenteel een 2.200 nieuwe besmettingen per dag. De situatie heeft intussen ook impact op de gezondheidszorg, waar ziekenhuizen dicht tegen de capaciteit aanleunen en de gewone zorg in het gedrang dreigt te komen. De overheid doet intussen inspanningen om de vaccinatiegraad (69%) omhoog te krijgen, door onder meer 75-plussers een premie van 100 EUR bij vaccinatie aan te bieden. 

De Litouwse statistische dienst publiceert een dynamische kaart waarop de besmettingen kunnen geraadpleegd worden. Ondertussen hanteert Litouwen het nationale ‘Covid Passport of Opportunity’ en erkent het land, het 'EU Digitaal COVID-Certificaat'.

2. Voorzorgsmaatregelen

Actuele informatie kan hier geraadpleegd worden.

3. Reizen

Reizigers met Litouwen als bestemming moeten vooraf een reisformulier invullen ongeacht het gebruikte vervoermiddel. Bovendien moeten personen die naar Litouwen reizen een vaccinatiebewijs, herstelbewijs of negatieve COVID-19-test (PCR) voorleggen (72 uur of recenter). 

Het digitale COVID-certificaat van de EU levert het bewijs dat een persoon:

  • is gevaccineerd tegen COVID-19 (type vaccin en fabrikant, aantal doses, datum van vaccinatie);
  • negatief werd getest op een besmetting van het COVID-19-virus (PCR of antigeensneltest heeft ontvangen, met de naam van de test, de datum en het tijdstip van de test, het testcentrum en het resultaat; zelftests zijn niet geldig);
  • hersteld/genezen is van COVID-19.

Op reis hebben houders van het digitale COVID-certificaat van de EU dezelfde rechten als burgers van de bezochte lidstaat die zijn gevaccineerd, getest of hersteld (zie “4. Vaccinatie”).

4. Vaccinatie

Het systeem van de Passport of Opportunity (vanaf 24/05/2021) maakt activiteiten opnieuw mogelijk maken voor mensen die gevaccineerd zijn of al besmet zijn geweest door het COVID-19-virus en er immuun voor geworden zijn. Het 'Nationaal Certificaat' geeft toegang tot bepaalde events of activiteiten en/of aanleiding tot versoepelingen van de bestaande maatregelen en moet worden voorgelegd bij de meeste activiteiten en events. Lees er meer over op deze pagina.

5. Economie

a. Economische impact

De economische impact op de wereldeconomie zal aanzienlijk zijn en dus ongetwijfeld een weerslag hebben op Litouwen. Ongeveer 1/6de van de beroepsbevolking werd werkloos door de crisis en men verwacht dat lonen zullen dalen, wat het consumptiepatroon mogelijks zal beïnvloeden. De mooie groei die het land de afgelopen jaren kon voorleggen wordt door de coronacrisis abrupt onderuit gehaald. Swedbank spreekt van beperkte schade en noteerde tijdens Q1 -0,2% groei van het bbp. Tijdens het tweede kwartaal is het bbp met 3,8% afgenomen, wat aanzienlijk lager is dan verwacht door een sterke binnenlandse vraag. De bank verwachtte een krimp van 'slechts' 6,5% in 2020 gezien de beperkte impact op de productiesector dankzij de snel ingestelde maatregelen en de beperkte afhankelijkheid van het toerisme. De werkloosheid zal waarschijnlijk stijgen tot 11%. Volgens de ngo 'Lithuanian Anti Poverty' hakt de crisis sterk in op de gezinnen met lage inkomens. Volgens een bevraging die de ngo uitvoerde heeft 11% van de Litouwers onvoldoende geld voor voedsel en heeft een vijfde van de bevolking problemen om de huishuur of nutsvoorzieningen te betalen. Positief is dat de consumentenuitgaven opnieuw stijgen.

b. Handelsbelemmeringen

De Litouwse overheid heeft een verbod uitgevaardigd op de export van medisch materiaal naar niet EU-landen. 

c. Relancemaatregelen

De regering heeft een pakket aan ondersteunende maatregelen goedgekeurd. Hier worden de belangrijkste opgesomd: 

  • De nettolimiet voor leningen van de overheid wordt verhoogd van 900 miljoen euro naar 5,4 miljard euro.
  • In een poging banen te behouden, dekt de regering tot 60% van de loonkosten, maar niet meer dan het minimummaandloon van 555 euro.
  • Zelfstandigen die hun sociale bijdragen hebben betaald, ontvangen elk maximaal 250 euro per maand.
  • Huishoudens kunnen betalingen voor elektriciteit en gas uitstellen of in termijnen betalen.
  • Het plan voorziet in het uitstellen of herschikken van belastingbetalingen voor bedrijven die door de coronacrisis zijn getroffen, evenals in het vrijstellen van belastingbetalers van boetes en sancties.
  • De garantielimiet voor het Landbouwkredietgarantiefonds en het staatskredietgarantieagentschap INVEGA wordt verhoogd met 500 miljoen euro.
  • Investeringsprogramma's (1,2 miljard euro) zullen worden opgedreven door de betalingen te versnellen en de financieringsintensiteit te verhogen.

De Litouwse Nationale Bank is van plan de regelgevende maatregelen te versoepelen om het kredietverleningspotentieel van commerciële banken met 2,5 miljard euro te vergroten. Toch klagen ondernemers over de behandelingstijd van hun dossiers. De overheid claimt dat de verantwoordelijke instellingen overstelpt worden met aanvragen en dat daarom de aanvragen aanslepen.

Op 19 mei kondigde de regering een relanceplan aan van € 6,3 miljard, wat zo'n € 1,8 miljard meer budget voorziet dan eerder gepland en goed is voor maar liefst 13% van het jaarlijkse Litouwse bbp. Het geld haalt de regering uit de staatskas, via leningen en Europese fondsen. Het plan, dat de naam draagt "DNA van de toekomst", bepaalt de volgende acties en prioriteiten.

1. Investering in menselijk kapitaal - 610 miljoen

  • Innovatief onderwijs en opleiding van specialisten
  • Omscholing van werknemers
  • Europees Horizon-programma en wetenschappelijk onderzoek

2. Digitale economie en bedrijfsleven - 1,896 miljard

  • Digitalisering van industrie en circulaire economie
  • Nieuwe e-business- en designproducten
  • Ontwikkelen van exportmarkten en aantrekken van buitenlandse directe investeringen
  • Investering in 5G- en eSIM-ontwikkeling

3. Innovaties en onderzoek - 711 miljoen

  • Ontwikkeling voor COVID-19 gerelateerde producten, start-up accelerator programma's, wetenschappelijk onderzoek
  • Investeren in crisisbestendigheid van de landbouwsector
  • Incubatoren voor biowetenschappen en biotechnologie
  • Competentiecentra voor life sciences, informatie- en communicatietechnologie, fintech, enz.
  • Medisch onderzoek en infrastructuur

4. Economische infrastructuur - 1,931 miljard

  • Herlancering van internationale vluchten en luchthavenontwikkeling
  • Vrije economische zones en industrieparken
  • Een nieuw congrescentrum in Vilnius
  • Investering in de haven van Klaipėda, de snelweg 'Via Baltica', spoorwegen, enz.

5. Klimaatverandering en energie - 932 miljoen

  • Opwaardering van energie-inefficiënte gebouwen
  • Investeringen in hernieuwbare energie
  • Elektriciteitsproductie uit LNG

6. Financiële reserve - 190 miljoen

d. Economische vooruitzichten

De gevreesde krimp van het bbp met 10% in 2020 kwam er niet, omdat de zomer en herfst toch bijna normaal verliepen. De Europese Commissie schatte in de herfst dat het feitelijke cijfer -2.2% zal zijn. Voor de komende jaren wordt een relatief matige groei van 2 à 3% verwacht.

e. Opportuniteiten op korte termijn

Sectoren zoals hotels, restaurants en cafés hebben enorm te lijden onder de crisis en kwamen bijna volledig tot stilstand. Volgens een analyse van Swedbank blijven de Litouwers ook tijdens de crisis geld uitgeven aan voeding en dit zelfs significant meer dan in 2019. Daarnaast valt het succes van de onlinecasino's op. Door de economische crisis worden handelsrelaties verstoord en is er potentieel ruimte voor nieuwe leveranciers.

f. Opportuniteiten op lange termijn

Het is momenteel nog koffiedik kijken welke opportuniteiten er zich op lange termijn zullen voordoen naast de kansrijke sectoren zoals beschreven in het hoofdstuk 'Kansrijke sectoren' van het landendossier 'Litouwen'. Het groeiende besef in Europa om minder afhankelijk te worden van Chinese producten (o.a. medisch materiaal en moleculen) en de gevolgen voor de logistieke ketens kunnen een positief effect hebben op de Litouwse economie. Zo kan het land met zijn lagere loonkosten in vergelijking met West-Europa interessant worden voor nearshoringactiviteiten. Als gevolg van de coronacrisis kunnen de logistieke ketens meer regionaal worden. Litouwen zou dan een sleutelrol kunnen spelen met de haven van Klaipėda en Kaunas als belangrijke logistieke hubs.

6. Nuttige links

Voor meer informatie over de situatie in Litouwen en reisadvies zie:

7. Dossier Coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden.

FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het 'Dossier Coronavirus' vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

15 oktober 2021