U bent hier

Coronavirus - de toestand in Litouwen

1. De algemene toestand

Het aantal besmettingen met het Coronavirus bedraagt 581 op 1 april. Er werden 8 overlijdens vastgesteld en ook 7 personen werden genezen verklaard. De Litouwse overheid stopt met de repatriatie op eigen houtje van landgenoten en zal vanaf 4 april mogelijks inzetten op Europese repatriëringsvluchten. Wat betreft capaciteit in de ziekenhuizen zouden er niet meteen problemen zijn. Uiteraard dient de lamentabele toestand van de gezondheidszorg die vaak corrupt is, in acht worden genomen. Er is te weinig beschermingsmateriaal beschikbaar wat zich vertaald in een hoge besmettingsgraad bij het medisch personeel. De overheid is volop bezig om medisch materiaal aan te kopen in China en lokale bedrijven worden ingeschakeld voor de productie van testen en beschermend materiaal. Bovendien is er heel wat politieke discussie over de juiste aanpak van de minister van volksgezondheid, die momenteel verantwoordelijk is, maar een gebrek aan leiderschap wordt verweten. Oppositiepartijen willen dan weer dat het leger ingeschakeld wordt. Daanaast wordt de president verweten te weinig op de voorgrond te treden en drukte de eerste minister zich nogal ongelukkig uit over "een categorie" van Litouwers die aan het terugkeren is naar het land. De premier coördineert nu de samenwerking tussen de verschillende diensten en ministeries. Opvallend voor Litouwen: meer dan helft van de besmettingen werd tot nog toe vastgesteld bij jongeren. De Litouwse statistische dienst publiceert een dynamische kaart waarop de besmettingen kunnen geraadpleegd worden. Volgens onderzoekers aan de Universiteit van Vilnius wordt de piek van de pandemie in Litouwen verwacht eind april of begin mei. In het Litouwse parlement loopt momenteel een debat over de controle van mobiele datagegevens door de overheid nalv quarantaine maatregelen. Het leger kan worden ingezet voor patrouillering en ordehandehaving.

Voor meer informatie over de situatie in Litouwen en reisadvies zie:

2. Voorzorgsmaatregelen

De Litouwse overheid nam vrij snel ingrijpende maatregelen. Het land is sinds 16 maart in lock down en dat tot alvast tot 12 april. In concreto zijn de volgende verplichte maatregelen van kracht:

  • Buitenlanders mogen het land niet in, behalve mensen die goederen afleveren, bemanningsleden, familieleden van Litouwse staatsburgers, mensen die het recht hebben om in Litouwen te wonen en te werken. Diplomaten, vertegenwoordigers van militaire NAVO-missies zijn eveneens vrijgesteld. Buitenlandse burgers die Litouwen moeten doorkruisen om hun land te bereiken, mogen op doorreis tot 13 april, 24:00 uur. De beperkingen zijn niet van toepassing op het verkeer van goederen.
  • Litouwse staatsburgers mogen het land niet verlaten, tenzij ze in het buitenland wonen of werken. In uitzonderlijke gevallen kunnen vergunningen worden verleend door het hoofd van de nationale grenswacht. Reizen binnen het land zijn niet beperkt.
  • Het aantal grenscontroleposten dat Litouwen binnenkomt of verlaat, wordt teruggebracht tot acht. De grens kan ook worden overgestoken via luchthavens (Vilnius, Kaunas en Palanga) en de zeehaven van Klaipėda.
  • Mensen die terugkeren uit het buitenland worden door de overheid verplicht voor 2 weken in quarantaine geplaatst. De overheid voorzag aanvankelijk plaatsen in hotels en overheidsgebouwen maar deze beslissing werd ondertussen teruggedraaid na een steekpartij en vechtpartijen in een hotel. Burgers dienen de zelfisolatie wel na te leven op straf van boete en controle door politie en vrijwilligers. Het niet-naleven komt op een boete te staan van EUR 500-1500 voor individuen en EUR 1500-6000 voor bedrijven.
  • Alle onderwijsinstellingen zijn gesloten voor de periode van de quarantaine, met uitzondering van kleuterscholen voor medici en speciale diensten. Op afstand leren dient te worden geïmplementeerd.
  • Alle winkels - behalve supermarkten, apotheken, gespecialiseerde veterinaire apotheken en supermarkten - zijn gesloten. Er dient voldoende afstand te zijn tussen de klanten en het aantal aanwezigen in een winkel of apotheek wordt beperkt.
  • Cafés en bars zijn gesloten, behalve voor afhaalmaaltijden.
  • Alle openbare evenementen, zowel binnen als buiten, zijn verboden.
  • Cruiseschepen mogen de haven van Klaipėda niet binnenvaren.
  • Instellingen voor openbaar bestuur verlenen geen niet-essentiële diensten.
  • Alle culturele, vrijetijds- en uitgaansgelegenheden zijn gesloten.
  • Alle activiteiten in dagcentra voor kinderen, gehandicapten en ouderen zijn verboden.
  • Het bezoeken van patiënten, behalve kinderen, aan ziekenhuizen en behandelingscentra is niet toegestaan.
  • Geplande operaties moeten worden uitgesteld, tenzij ze nodig zijn. Consulten en andere niet-essentiële diensten bij medische instellingen, waaronder vaccinatie en tandheelkundige diensten, worden ook geannuleerd.
  • SPA, revalidatiediensten, tenzij ze een noodzakelijke behandeling zijn, zijn verboden. De werking van kapsalons, schoonheidssalons, casino's is verboden
  • Het aantal passagiers in intercitybussen en treinen wordt beperkt om de noodzakelijke afstanden tussen passagiers te behouden. Voertuigen worden bij terminalhaltes gedesinfecteerd. Binnenstedelijk vervoer wordt geadviseerd hetzelfde te doen.
  • Het openbaar vervoer blijft operationeel, zij het met beperkingen op passagiersstromen.
  • De openbare sector moet essentiële diensten blijven verlenen en andere functies schorsen. De aanbeveling voor de particuliere sector is om hetzelfde principe te volgen.
  • Hotels en andere accommodatiefaciliteiten kunnen worden gebruikt om mensen te isoleren op basis van overeenkomsten tussen gemeenten en dienstverleners.
  • Alle specialisten in de gezondheidszorg, medische stagiaires kunnen worden opgeroepen om te epidemie te bekampen.
  • Drones worden ingezet om samenscholingen te identificeren.

Daarnaast maakt de Litouwse overheid de volgende aanbevelingen:

  • Werknemers in de publieke en private sector wordt aangeraden om thuis te werken.
  • Gebruik van contant geld wordt afgeraden.
  • Alle religieuze gemeenschappen in Litouwen wordt afgeraden religieuze riten te houden om openbare bijeenkomsten te vermijden.

3. Economische impact

De economische impact op de wereldeconomie zal aanzienlijk zijn en dus ongetwijfeld een weerslag hebben op Litouwen. Analisten verwachten dat de economie in het tweede kwartaal van 2020 met minstens 10% zal krimpen, met een minimum van 5% à 10% voor het ganse jaar. De regering heeft een pakket van 5 miljard euro aan ondersteunende maatregelen goedgekeurd: 

  • De nettolimiet voor leningen van de overheid wordt verhoogd van 900 miljoen euro naar 5,4 miljard euro.
  • In een poging banen te behouden, dekt de regering tot 60% van de loonkosten, maar niet meer dan het minimum maandloon van 555 euro.
  • Zelfstandigen die hun sociale bijdragen hebben betaald, ontvangen elk maximaal 250 euro per maand.
  • Huishoudens kunnen betalingen voor elektriciteit en gas uitstellen of in termijnen betalen.
  • Het plan voorziet in het uitstellen of herschikken van belastingbetalingen voor bedrijven die door de coronaviruscrisis zijn getroffen, evenals in het vrijstellen van belastingbetalers van boetes en sancties.
  • Middelen van EU-investeringsfondsen zullen worden toegewezen aan gezondheid, werkgelegenheid en bedrijfsleven.
  • De garantielimiet voor het Landbouwkredietgarantiefonds en het staatskredietgarantieagentschap INVEGA wordt verhoogd met 500 miljoen euro.
  • Investeringsprogramma's (1,2 miljard euro) zullen worden versneld door de betalingen te versnellen en de financieringsintensiteit te verhogen.
  • Het plan vraagt om het vrijmaken van middelen in het kader van de Europese programma's en Klimaatverandering en Wegenonderhoud en -ontwikkeling en om het renovatieprogramma van de appartementsgebouwen te versnellen.

De Litouwse Nationale Bank is van plan de regelgevende maatregelen te versoepelen om het kredietverleningspotentieel van commerciële banken met 2,5 miljard euro te vergroten.

4. Dossier Coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden.

FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het dossier Coronavirus vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van Corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

1 april 2020