U bent hier

CORONAVIRUS - De toestand in Letland

1. Algemene toestand

Op 7 maart telde Letland 701.000 besmettingen en 5.351 overlijdens als gevolg van de coronacrisis. Het aantal dagelijkse coronabesmettingen is momenteel sterk aan het dalen. Midden februari waren er nog zo'n 11.000 gevallen per dag, nu ongeveer 4.000 per dag. De Letse overheid publiceert dagelijks bijgewerkte statistieken van de besmettingen.

2. Voorzorgsmaatregelen

Een overzicht van de geldende voorzorgsmaatregelen vindt u hier: https://covid19.gov.lv/en/covid-19-frequently-asked-questions-and-answers 

3. Reizen

Wekelijk verschijnt er een lijst met landen en mogelijke reisbeperkingen. Het is in elk geval verplicht om zich te registreren op https://covidpass.lv/ en, ofwel een recente negatieve PCR-testresultaat (72u) of een bewijs van vaccinatie voor te leggen. Reizigers die het coronavirus al opgelopen hebben, moeten hiervan een medisch getuigschrift kunnen voorleggen. 

Aan reizigers die noch een doktersattest, noch een (negatief) testresultaat kunnen voorleggen (niet digitaal en niet op papier) zal toegang tot het vliegtuig, de trein, de boot (of elk andere vorm van internationaal vervoer) ontzegd worden in het land van vertrek. Hetzelfde geldt voor reizigers in personenwagens, voor wat de toegang tot het grondgebied betreft. Reizigers die in Letland werken of zich er begeven in het kader van hun woon-werkverkeer en het personeel van commerciële vervoersmaatschappijen zijn vrijgesteld van de testplicht. Het resultaat van de test, moet vermeld worden in de Covidpass.lv.

4. Vaccinatie

Volledig gevaccineerde burgers van de EU, Schengen Geassocieerde Landen, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk worden vrijgesteld van de quarantaineplicht. Het vaccinatieproces wordt 15 dagen na toediening van beide dosissen van het Pfizer-vaccin, het Moderna-vaccin en het AstraZeneca-vaccin of de enige dosis van het Janssen-vaccin, volledig geacht.

5. Exitstrategie

In de lente van 2020 kondigde de Letse overheid geen complete lockdown aan, alleen specifieke maatregelen. Een versoepeling van deze maatregelen gebeurde gradueel en de situatie werd constant gemonitord. Vanaf 10 juni 2020 werd er gestreefd om zoveel mogelijk "back to normal" te gaan met inachtneming van de veiligheidsmaatregelen. Maar sinds het begin van de herfst van 2020 sloeg de tweede golf van de epidemie hard toe, en vanaf 9 november 2020 gold er in ​Letland opnieuw een noodtoestand. Op 15 November werd de laatste lockdown opgeheven.

6. Economie

a. Economische impact

Door de crisis zijn de lonen minder snel gaan stijgen. In 2020 was de gemiddelde stijging van het maandloon 6,2%. In 2018 en 2019 was dat hoger, met 8,4% en 7,2% respectievelijk. Het lijkt erop dat Letse werkgevers er de voorkeur aangeven om hun werknemers minder te laten werken of vakantie te laten nemen, dan om hen te ontslaan. De werkloosheid bedroeg 6,6% in het vierde kwartaal van 2021, een daling tegenover 8,2% in de zomer van 2020.  Eind 2019 bedroeg de werkloosheid 6,2%. De mooie groei die het land de afgelopen jaren kon voorleggen, wordt door de coronacrisis voor een stuk onderuit gehaald. Met een verwachte economische groei van 5% in 2022, zou Letland haar beste jaar kennen sinds 2012.

b. Handelsbelemmeringen

De Letse regering kan een 'de facto verbod' instellen op de uitvoer van medisch (beschermend) materiaal als er een probleem ontstaat voor de eigen bevoorrading. Dit verbod kan ook intra-Europees gelden.

c. Relancemaatregelen

De Letse regering heeft een pakket aan onmiddellijke steunmaatregelen, goed voor € 4 miljard, goedgekeurd.

Hieronder vindt u de belangrijkste:

  • Tijdelijke ondersteuning van werkgevers bij het vergoeden van ziekteverlofvergoedingen en de salarissen van werknemers tijdens inactiviteit. Deze maatregel werd uitgebreid zodat meer werknemers ervan kunnen genieten.
  • Mogelijkheid om de belastingen tot drie jaar uit te stellen en een verlenging voor het indienen van de belastingaangifte. De belastingdienst zal de goedgekeurde btw-betalingen, al binnen 30 dagen na indiening van btw-aangifte, terugbetalen. 
  • Altum, het publiek  Development Finance Institution en verschillende banken zullen leninggaranties en leningen verstrekken aan bedrijven die door de COVID-19 crisis getroffen werden.
  • De rentetarieven op leningen voor bedrijven in de toeristische sector worden met 50% verlaagd voor kleine en middelgrote ondernemingen en met 15% voor grote ondernemingen in de toeristische en aanverwante sectoren.
  • 75% van de lonen van werknemers uit de meest getroffen sectoren zal betaald worden door de overheid gedurende 2 maanden en met een maximum van € 700.
  • Het kapitaal van airBaltic, de nationale luchtvaartmaatschappij, werd met € 250 miljoen opgetrokken.

Daarnaast werd een relanceplan goedgekeurd, goed voor € 2,2 miljard met 5 pijlers:

  1. Menselijk kapitaal: ondersteuning voor mensen zonder werk, evenals een nieuwe aanpak voor ondernemers om het concurrentievermogen en de productiviteit bij de opleiding van werknemers te vergroten. Het is ook de bedoeling om één opleidingsplatform voor instellingen voor hoger onderwijs op te richten.
  2. Innovatie: instrumenten voor overheidssteun voor toegepast onderzoek en stimuli voor investeringen in onderzoek en ontwikkeling. Er zijn ook maatregelen gepland om het gebruik van digitale technologieën uit te breiden.
  3. Ondersteuning van de export en het zakelijk klimaat.
  4. Toegang tot financiering via garanties en leningen.
  5. Infrastructuur: aanbestedingsinstrumenten van de overheid om de binnenlandse economische activiteit te stimuleren.

Om de economische groei een boost te geven, en om de gevolgen van de pandemie te verwerken, zullen ondernemers in 2022 kunnen rekenen op verschillende steunprogramma's van de Letse overheid. Deze programma's zijn eveneens bedoelt om bij te dragen aan de economische transitie, het promoten van productiviteit, het verlagen van regionale ongelijkheden, het verlagen van de woonkost en energie-efficientie. In de loop van 2022 zal Letland een nieuw recovery & resilience-plan lanceren. Dit plan zal, samen met het geld dat Letland ontvangt van de EU, goed zijn voor zo'n 1,6 miljard euro. Dit bedrag zal worden gebruikt voor volgende doeleinden:

  1. Bedrijfsdigitalisatie
  2. Economische transformatie & productiviteitspromotie
  3. Verlaging van regionale ongelijkheden
  4. Mitigatie van klimaatsverandering & verbetering van energie-efficiëntie

De priotiteiten van de Letse regering voor de komende 7 jaar zijn beschreven in de "National Industrial Policy Guidelines 2021-2027".

d. Economische vooruitzichten

Het Letse Ministerie van Economie raamt de groei van het bbp in 2022 5% zal bedragen. Dankzij een lage overheidsschuld kan de overheid zeer voordelig lenen op de internationale financiële markten en zo de economie ondersteunen.

e. Opportuniteiten op korte termijn

Sectoren zoals hotels, restaurants en cafés hebben enorm te lijden onder de crisis en kwamen bijna volledig tot stilstand. Volgens een analyse van Swedbank blijven de Letten echter tijdens de crisis geld uitgeven aan voedsel in de winkel, en dit zelfs significant meer dan in 2019. Letland kondigde veel minder strenge maatregelen af dan de buurlanden en dit resulteert dan ook in een lagere terugval van de uitgaven in de gezondheidssector en bij schoonheidssalons. Opvallend voor Letland: er wordt blijvend geïnvesteerd in tuinieren en DIY.

f. Opportuniteiten op lange termijn

Het is momenteel nog koffiedik kijken welke opportuniteiten er zich op lange termijn zullen voordoen naast de kansrijke sectoren zoals beschreven in de landenpagina. Het groeiende besef in Europa om minder afhankelijk te worden van Chinese producten (onder andere medisch materiaal en moleculen) en de gevolgen voor de logistieke ketens kunnen een positief effect hebben op de Letse economie. Zo kan het land met zijn lagere loonkosten, in vergelijking met West-Europa, interessant worden voor near-shoring activiteiten. Als gevolg van de coronacrisis kunnen de logistieke ketens meer regionaal worden. Letland zou dan een sleutelrol kunnen spelen met de havens van Riga en Ventspils als belangrijke logistieke hub.

7. Nuttige links

Voor meer informatie over Letland en reisadvies zie:

8. Dossier coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden.

FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het dossier coronavirus vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

8 maart 2022