U bent hier

CORONAVIRUS - De toestand in Kosovo

Toestand op 28/07/2020

1 Algemene toestand

De eerste gevallen van het coronavirus in Kosovo werden bevestigd op 13 maart. Momenteel zijn er 7.413 officiële besmettingen bevestigd en 185 doden.

2 Voorzorgsmaatregelen

De overheid was zich snel bewust van de situatie en de risico’s die het coronavirus met zich meebrengt en nam strenge maatregelen om de verspreiding in te dammen, waaronder:

  • de opschorting van alle georganiseerde internationale landverbindingen en interstedelijke verbindingen in Kosovo.
  • de sluiting van de landsgrenzen voor binnenkomende reizigers, met uitzondering van Kosovaarse burgers die aan bijkomende medische onderzoeken moeten ondergaan met de verplichting om gedurende 14 dagen in quarantaine te blijven.
  • de opschorting van alle luchtverbindingen naar de luchthaven van Pristina, met een uitzondering voor de vluchten die leeg aankomen om passagiers op te halen.
  • de sluiting van de scholen, cafés, bars, pubs, restaurants, winkels, winkelcentra met uitzondering van de apotheken en de voedingswinkels.
  • alle culturele en sportieve activiteiten worden opgeschort.
  • de bedrijven moeten hun werk zo organiseren dat de meeste activiteiten uitgevoerd kunnen worden via thuiswerk.

Het aantal nieuwe gevallen steeg van begin juni tot half juli en nieuwe beperkingen werden opgelegd door de Regering: vanaf 13 juli moet iedereen buitenshuis een masker dragen. Daarnaast zijn er in een aantal steden nieuwe uitgaansverboden opgelegd. Na eerdere aanbevelingen van het Ministerie van Volksgezondheid om bepaalde commerciële activiteiten te beperken, moeten alle restaurants, cafés, nachtclubs en andere soortgelijke locaties in Kosovo nu sluiten tussen 21:00 en 05:00.

3 Exitstrategie

Er is nog geen officiële aankondiging van de regering van Kosovo over de exitstrategie, maar onderstaande elementen doen wel de ronde als mogelijk scenario:

De eerste fase (vanaf 4 mei)

  • Terugkeer van het vrije verkeer van burgers met duidelijke beperkende maatregelen op het gebied van sociale afstand en noodzakelijke beschermingsmaatregelen.
  • Opening van markten, ambachtelijke winkels, kleine winkels (tot 200m²) en verschillende dienstverleners met duidelijk gedefinieerde voorwaarden en voorschriften om de sociale afstand te respecteren.
  • Hervatting van de werkzaamheden van de bouwsector, met duidelijke omschrijving van de voorwaarden waaraan moet voldaan worden in overeenstemming met de aanbevelingen van het Kosovo Institute of Public Health.
  • Opening van autoshowrooms en -werkplaatsen
  • Opening van bergparken.
  • Noodzakelijke voorbereidingen voor het heropstarten van het onderwijs met prioriteit voor afgestuderenden.
  • Activering van gecontroleerd openbaar stadsvervoer.

De tweede fase (vanaf 25 mei na analyse van de epidemiologische situatie en de discipline van burgers en bedrijven)

  • Opening van hotel- en gastronomiesector.
  • Opening van kappers en schoonheidssalons.
  • Opening van fitnesscentra.
  • Openen van speelplaatsen voor kinderen.
  • Opening van alle commerciële winkels (exclusief grote winkelcentra).
  • Opening van kleuterscholen en heropstart lessen in de lagere leercyclus.
  • Activering van gecontroleerd interstedelijk openbaar vervoer.

De derde fase (vanaf 15 juni na analyse van de epidemiologische situatie en de discipline van burgers en bedrijven)

  • Opening van winkelcentra
  • Opening van middelbare scholen.
  • Initiatie van sportieve en culturele activiteiten met bepaalde beperkingen waar de instructies van de Kosovo Institute of Public Health gerespecteerd worden.
  • Opening van de luchthaven.

4 Economie

a. Economische impact

Net als andere landen van de wereld heeft Kosovo een zware klap gekregen door de verspreiding van het coronavirus. De overheid heeft de mensen naar huis gestuurd en slechts een paar bedrijven mochten doorwerken. Wat begon als een gezondheidsschok, vereiste een bewuste - en noodzakelijke - tijdelijke bevriezing van activiteiten om de verspreiding te vertragen, wat leidde tot zowel een lagere vraag naar als een afnemend aanbod van goederen en diensten. Aangezien de pandemie zich blijft verspreiden over de regio, wordt het land mogelijk geconfronteerd met de ergste economische recessie in zijn bestaan.

b. Handelsbelemmeringen

Botst u buiten de EU op handelsbelemmeringen of andere problemen op het vlak van markttoegang? Laat het ons weten via handelsbelemmering@fitagency.be. Wij analyseren uw aangifte en maken die via de geijkte kanalen over aan de bevoegde instanties.

c. Relancemaatregelen

De regering van Kosovo stelde enkele maatregelen op om de economie te ondersteunen en zo de negatieve gevolgen van de coronacrisis te verminderen:

Maatregel 1 - Dubbele betaling van de sociale regeling voor alle begunstigden in maart, april en mei, een maatregel ter waarde van 7,65 miljoen euro

Maatregel 2 - 30 euro per maand extra voor alle begunstigden van sociale en pensioenregelingen die maandelijkse betalingen ontvangen van minder dan 100 euro voor april, mei en juni (op voorwaarde dat zij begunstigden zijn van slechts één regeling). Deze maatregel heeft een waarde van 13 miljoen euro.

Maatregel 3 - Financiële steun voor bedrijven die in financiële moeilijkheden verkeren als gevolg van een afname van hun activiteiten door de noodsituatie:

  • Dekking van de maandelijkse loonkosten van werknemers voor een bedrag van 170 euro, voor de maanden april en mei (waarde 41 miljoen);
  • De huursubsidie ​​tot 50% van de waarde voor kleine en middelgrote ondernemingen, voor de maanden april en mei (waarde 12 miljoen euro);
  • Dekking van de pensioenbijdragen voor lonen in verband met de maatregelen waarin dit besluit voorziet voor april en mei (waarde 8 miljoen euro).

Maatregel 4 - Zorgen voor renteloze leningen aan overheidsbedrijven die vanwege de noodsituatie financiële moeilijkheden hebben, om hun tijdelijke liquiditeit te verzekeren, met een rendement tot eind dit jaar (waarde 20 miljoen euro).

Maatregel 5 - Zorgen voor extra financiële steun aan de gemeenten die getroffen zijn door de pandemie (waarde 10 miljoen euro)

Maatregel 6 - Een extra vergoeding van 300 euro voor arbeiders die direct geconfronteerd worden met het risico op infectie tijdens hun werk, zoals onder andere artsen, politie-officieren en douaneambtenaren, voor de maanden april en mei (waarde 15 miljoen euro).

Maatregel 7 - Extra betaling van 100 euro voor werknemers van supermarkten, bakkerijen en apotheken voor april en mei (waarde 3 miljoen euro).

Maatregel 8 - De betaling van maandelijkse bijstand van 130 euro voor burgers die hun baan verliezen als gevolg van de noodsituatie, voor april, mei en juni (waarde 4 miljoen euro).

Maatregel 9 - Steun voor initiatieven en projecten ter verbetering van de levenskwaliteit van minderheden die het hardst zijn getroffen door de noodsituatie (waarde 2 miljoen euro).

Maatregel 10 - Zorgen voor financiële liquiditeit voor:

  • Micro-ondernemingen en zelfstandigen via door het Kosovo-kredietgarantiefonds vastgestelde programma's (waarde 15 miljoen euro)
  • Bedrijven die basisdiensten leveren en financiële moeilijkheden ondervinden die een negatief effect hebben op de liquiditeit (tot het einde van het jaar).

Maatregel 11 - Verhoging van het budget voor subsidies van het ministerie van Land- en Bosbouw en Plattelandsontwikkeling met als doel de landbouwproductie te doen stijgen (waarde 5 miljoen euro).

Maatregel 12 - Verhoging van het budget voor subsidies van het ministerie van Cultuur, Jeugd en Sport om de negatieve gevolgen van de noodsituatie te verminderen (waarde 5 miljoen euro).

Maatregel 13 - De steun voor exporteurs na het einde van de noodsituatie (waarde van 10 miljoen euro).

Maatregel 14 - Financiële steun voor commerciële bedrijven die tijdens de noodsituatie werknemers aannemen met een arbeidsovereenkomst van ten minste 1 jaar (waarde 6 miljoen euro).

Maatregel 15 - Betaling van maandelijkse bijstand ten bedrage van 130 euro voor burgers die als werkloos zijn aangegeven bij de bevoegde instelling en die geen begunstigde zijn van maandelijkse inkomsten uit de begroting van Kosovo, voor april, mei en juni (waarde van 3 miljoen euro).

d. Economische vooruitzichten

Kosovo zal naar verwachting in 2020 een recessie beleven aangezien het land blijft vechten met de economische gevolgen van de coronapandemie. Volgens de World Bank zal de economie in 2020 met 4,5% krimpen, gevolgd door een herstel in 2021. De noodzakelijke inperkingsmaatregelen brengen investeringen, particuliere consumptie, maar ook export en overschrijvingen uit de diaspora, onder ongekende spanning. Hoewel de consumptie kan herstellen wanneer de economie zich herstelt, zal het langer duren voordat de dienstenexport en de investeringen zich herstellen.

e. Opportuniteiten

De regering van Kosovo werkt eraan om het land te positioneren als een regionale hub voor IT-gerelateerde producten en diensten, wat onder de huidige omstandigheden meer dan ooit noodzakelijk is. Kosovo is het jongste land van Europa, de beroepsvolking heeft er sterke IT-vaardigheden en de kennis van het Engels is wijdverspreid. De telecommunicatie van het land schakelt over naar 3G- en 4G-diensten. Er bestaan in de nabije toekomst mogelijkheden om ondersteunende diensten te bieden voor 4G-netwerken.

Kosovo heeft dringend behoefte aan hoogwaardige en gespecialiseerde gezondheids- en medische diensten, faciliteiten en producten. De sector wordt gedomineerd door de openbare sector, maar de investeringen van de particuliere sector zijn de laatste tijd toegenomen. Veel Kosovaren reizen naar het buitenland voor medische verzorging.

5 Nuttige links

6 Dossier Coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden. FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten. Voor verdere informatie over het coronavirus, kunt u terecht bij dossier Coronavirus.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van Corona, kunt u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

28 juli 2020