U bent hier

CORONAVIRUS - De toestand in Finland

1. Algemene toestand

Het vaccinatieprogramma loopt relatief goed in Finland, en de regering rekent erop dat minstens 80% van de inwoners boven 12 jaar tegen eind oktober twee dosissen heeft gehad of tenminste de kans heeft gehad om zich te laten vaccineren. Het plan is om daarna alle restricties op te heffen. Op dit ogenblik heeft 75,6% van deze groep al twee vaccinaties gehad.

De restricties die nog gelden treffen vooral de horecasector in bepaalde regio's. Ook de toeristische sector wordt getroffen omdat reizen nog beperkt is voor personen van buiten de Schengenzone zonder de in Europa goedgekeurde vaccins. De coronamaatregelen voor de horeca gelden vooral voor nachtclubs en andere zaken die laat open zijn. Sinds 16 oktober is er een coronapas in gebruik. Hierdoor hoeven zaken die normaal beperkte openingsuren hebben of het aantal klanten moet beperken, dankzij deze coronapas, de restricties niet te volgen. De coronapas is echter niet verplicht voor de horeca of andere zaken.

Plaatselijke en regionale overheden kunnen ook andere restricties invoeren indien dit nodig is.

De besmettingscijfers en het aantal ziekenhuisopnamers zijn iets gestegen sinds het opheffen van de meeste restricties. Het is nog onduidelijk of de vaccinatiegraad hoog genoeg is om deze cijfers laag genoeg te kunnen houden en te voorkomen dat Finland terug strengere restricties moet invoeren. Thuiswerk wordt sinds 15 oktober niet meer algemeen aanbevolen, en veel werkgevers laten hun werknemers dan ook zelf kiezen hoe en wanneer ze terug naar hun werkplek gaan. De Finnen hebben zich beter dan eender welke andere EU-natie aangepast aan het thuiswerken en de andere restricties: in het begin vond zelfs 23% (en later ook nog 16%), in een enquête van de EU, dat het leven onder de restricties gemakkelijker was dan het normale leven.

De regels in verband met het reizen naar Finland worden regelmatig en soms op korte termijn veranderd. Bij het plannen van een reis naar Finland is het dus aangewezen om de laatste regelgeving na te kijken. Finnair heeft op dit ogenblik enkele rechtstreekse vluchten per week tussen Brussel en Helsinki ingelegd. Vanaf november 2021 gaat Ryanair drie rechtstreekse vluchten per week inleggen tussen Charleroi en Helsinki.

2. Voorzorgsmaatregelen

De regelgeving verandert op dit ogenblik snel en verschilt tussen de verschillende landsdelen, afhankelijk van de situatie en de beslissingen van de plaatselijke overheid. De meeste gewone economische activiteiten zijn toegelaten. 

Het dragen van een mondmasker, wat in het begin van de pandemie nauwelijks te zien was in Finland, is nu aanbevolen in openbare binnenruimtes. In het openbaar vervoer is het zelfs verplicht.

De rol van de verschillende overheden (nationaal, regionaal, gemeentelijk, enz.) in het bepalen van de regelgeving is soms ingewikkeld. Dit heeft tot misverstanden en meningsverschillen geleid en ook tot vertragingen, waardoor beslissingen al werden aangekondigd als feiten, terwijl die nog door de juiste autoriteiten gemaakt moesten worden. Ook bleken sommige al aangekondigde wetsvoorstellen in conflict te staan met de grondwet, waardoor ze ingetrokken werden.

De Finnen volgen in het algemeen graag wetten en regels, maar zijn gefrustreerd geworden doordat tijdens de pandemie, advies soms als wet werd gepresenteerd. Zoals in veel landen heerst er in Finland een bepaalde "coronavermoeidheid". Toch moet men als reiziger niet verwachten dat het sociaal acceptabel zou zijn om in Finland tegen de wetten en regels, of zelfs het advies, in te gaan.

3. Existrategie 

De meeste maatregelen zijn al versoepeld of werden beëindigd. Er wordt verwacht dat het leven in Finland in de winter terug normaal zal verlopen omwille van de vaccinatiegraad.

4. Economie

a) Economische impact

Het bbp van Finland is uiteindelijk veel minder gedaald in 2020 dan aan het begin van de pandemie werd verwacht: -2,8%. In Q1 van 2021 daalde het nog 0,1% in vergelijking met Q4/2020 (1,0% in  vergelijking met Q1/2020). De verwachting is dat het bbp in 2021 met 2,9% zal groeien, gevolgd door nog eens 3,0% in 2022. De kleinere daling in de economie dan in veel andere Europese landen is een gevolg van de minder strikte maatregelen, het uitgebreid en goed functionerende thuiswerken en gedeeltelijk ook de al voor de pandemie vertragende economie.

Er waren eind augustus 281.000 werkzoekenden in Finland, wat 48.700 minder was dan in augustus 2020, maar 48.400 meer dan in augustus 2019. Veel werkgevers hebben tijdens de pandemie het nieuwe vereenvoudigde proces voor tijdelijke werkloosheid gebruikt in plaats van werknemers te ontslaan, waardoor zowel de bedrijven als de arbeidsmarkt snel weer kon opstarten wanneer bijvoorbeeld de horeca weer mocht opendoen.

Ondanks de pandemie is er geen gevreesde golf van faillissementen opgetekend: De faillissementwet werd in het begin van de crisis veranderd om bedrijven te beschermen, een regel die tot eind januari 2021 ging. Toch steeg de hoeveelheid aangevraagde faillissementen in februari 2021 met maar 7% tegenover februari 2020, en was het cijfer Q1/2021 zelfs veel lager dan dat van Q1/2020. De belangrijkste organisaties die vaak als schuldeisers bij faillissementen betrokken zijn, de belastingdienst en de sociaalverzekeringsfondsen, verwachten geen grote stijging van faillissementen tijdens 2021. Een deel van de bedrijven die dit jaar failliet gaan, zouden tijdens een 'normaal' jaar ook failliet zijn gegaan.

b) Handelsbelemmeringen

Binnen de interne EU-markt mogen er in principe geen handelsbelemmerende maatregelen bestaan. Vindt u dat de overheid van een andere EU-lidstaat tegen dat principe zondigt? Worden de interne marktregels verkeerd toegepast? Dan kan u terecht bij het Enterprise Europe Network. Dit netwerk geeft advies bij klachten van bedrijven tegen andere bedrijven of tegen overheidsadministraties.

​Er zijn geen officiële handelsbelemmeringen in Finland. De regering had op 18 augustus 2020 de verkoop van de geneesmiddelen paracetamol en dexamethason beperkt om de voorraad veilig te stellen. Deze beperking gold tot 15 januari 2021.

c) Relancemaatregelen

Tijdens de pandemie zijn er verschillende steunpakketten in totaal 10 miljard euro uitgedeeld aan bedrijven en organisaties, zowel thematisch (om de activiteiten te ontwikkelen en onderzoek te vorderen) als per sector (horeca, evenementen en cultuur, toerisme, eenmanszaken, etc.). In vergelijking met andere Europese landen heeft Finland minder directe steun aan bedrijven aangeboden, omdat er andere methodes bestonden, zoals (tijdelijke) verlagingen van de sociale kosten voor werkgevers en versoepelde werkloosheidsregelingen.

d) Economische vooruitzichten

De Finse economie heeft tot nu toe de pandemie beter dan verwacht doorstaan. Er wordt verwacht dat het bbp in 2021 en 2022 redelijk goed zal groeien en de schade van 2020 zal inhalen. Hoewel de werkloosheidsgraad nog te hoog is en maar langzaam aan het verbeteren is, lijkt de schok van de pandemie slechts een tijdelijk effect erop te hebben gehad. Kleine en middelgrote ondernemingen geven aan dat ze zeer positief naar te toekomst kijken, en veel grotere verwachtingen hebben op investeringen en groei dan wat het geval was voor de pandemie. Ook de consumenten zijn zeer positief gezind. Door de steunpakketten en andere kosten voor de overheid verbonden aan de pandemie is de staatsschuld tijdens de pandemie met 17% gegroeid en is nu hoger dan ooit de laatste 20 jaar, en ligt nu op 53% van de bbp.

e) Opportuniteiten op korte termijn

De doe-het-zelfwinkels en bouwmarkten in Finland zijn door de pandemie gewoon opengebleven. In de eerste helft van 2020 steeg de verkoop in deze sector met zelfs 10,5%. Veel mensen werkten van thuis uit of zijn (tijdelijk) werkloos, en hebben tijd om renovaties en kleine projecten door te voeren. Ook de bouwsector heeft de hele tijd normaal doorgewerkt, en heeft tot nu toe geen gebrek aan personeel of materiaal. De bouwmarkten en doe-het-zelfwinkels in Finland bedienen zowel de professionele bouwbedrijven als de particuliere klanten.

Ook de planten- en bloemenwinkels (+6.5%), winkels met dagdagelijkse consumptiegoederen (+7.2%) en consumentenelektronica (+8.1%) doen het goed.

De markt voor fietsen en elektrische scooters groeit stevig in Finland. Het fietsen vervangt andere sporten die op dit ogenblik als minder veilig worden beschouwd en vervangt ook gedeeltelijk het gebruik van het openbaar vervoer.

Andere kansrijke sectoren zijn voeding en dranken, geneesmiddelen en andere producten en toestellen die met de gezondheidszorg verbonden zijn.

f) Opportuniteiten op lange termijn

Het is natuurlijk nog vroeg om te voorspellen of de coronacrisis de economie van Finland ook op lange termijn veel zal veranderen. In ieder geval zijn de sectoren, die hierboven als opportuniteiten op korte termijn vermeldt staan, ook op lange termijn interessant in Finland.

Ook alles dat met cleantech en duurzaam bouwen te maken heeft, heeft kansen in Finland. Dit is omdat de regering Finland in 2035 klimaatneutraal wil maken en daarna klimaatnegatief, o.a. door hout als bouwmateriaal te promoten.

5. Nuttige links

6. Dossier coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden.

FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het dossier coronavirus vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

19 oktober 2021