U bent hier

CORONAVIRUS - De toestand in Duitsland

1. Algemene toestand

UPDATE 18/01/2021

Algemeen kan men zeggen dat de coronapandemie en de maatregelen van de bestrijding ervan, de Duitse economie in 2020 in één van de grootste crises van het naoorlogse Duitsland gebracht heeft. In vergelijking met het voorgaande jaar is het bruto binnenlands product (bbp) met 5% gekrompen volgens het Bundesamt für Statistik (federaal bureau voor de statistiek). Enkel tijdens de wereldwijde financiële crisis in 2009 was de daling met 5,7% ernstiger.

De sterkere lockdown sedert 16 december 2020 zal het herstel nog vertragen. Een precieze voorspelling van de economische ontwikkeling is echter moeilijk en hangt grotendeels af van het verloop van de pandemie en de duur en omvang van de infectiebestrijdingsmaatregelen van de overheid (lockdown tot 31 januari 2021). https://www.ifo.de/node/61033

Ondanks een reddingspakket ter waarde van 1.197 miljard euro worden grote golven van faillissementen verwacht en steeg het aantal werklozen op 2.707.000 (december 2020). De ernstige economische terugval zal de belastinginkomsten aanzienlijk verminderen voor de federale staat, de deelstaten, de gemeenten alsook voor de sociale verzekeringen. Tot nu toe verwacht Berlijn een fiscaal tekort van 81,6 miljard euro (een minus van 10% in vgl. met voorgaande jaar) – en 498,6 miljard euro aan nieuwe schulden.

Het Robert-Koch-Institut (RKI) monitort de situatie en publiceert dagelijks een rapport dat ook in het Engels beschikbaar is. Volgens het RKI, stand op 14.01.2021 werden in totaal 2.015.235 mensen met COVID-19-besmettingen vastgesteld in Duitsland, waarvan 45.207 overleden zijn als gevolg van COVID-19. Men kan deze cijfers volgen op: www.rki.de/DE/Content/InfAZ/N/Neuartiges_Coronavirus/Fallzahlen.html

  • Sinds 26.12.2020 zijn in Duitsland in totaal 688.782 personen éénmaal gevaccineerd tegen COVID-19 (m.a.w. 8,3 gevaccineerde personen per 1.000 inwoners).
  • Een nieuwe virusvariant (B.1.1.7) werd op 19/12/2020 in het Verenigd Koninkrijk gemeld. Het ECDC heeft op 29.12.2020 een risicobeoordeling gepubliceerd. Het is nog niet definitief duidelijk hoe de nieuwe variant van invloed zal zijn op de incidentie van de infectie. Gevallen met deze virusvariant zijn intussen gemeld bij het RKI in Duitsland. Het is te verwachten dat er nog meer gevallen bekend zullen worden.

Het meertalige portaal “deutschland.de” publiceert chronologisch nieuwsberichten m.b.t. het dossier ‘Coronavirus’ in Duitsland. Het portaal "deutschland.de" is een dienst aangeboden door FAZIT Communication GmbH in samenwerking met het Duitse Ministerie van Buitenlandse Zaken.

2. Voorzorgsmaatregelen

De 3 hoofdlijnen zijn :

  1. Afstand- en hygiëneregels: opvolging AHA-regels, Corona App, verluchting.
  2. Hotspot strategie: bij hogere cijfers consequente inperkingsmaatregelen
  3. Test- en opvolgingsstrategie: meer sneltesten, implementatie van quarantainemaatregelen bij het inreizen, versterking van de gezondheidsdiensten, boetes bij overtreding van de personenaangifte bij restaurantbezoek.

De contactrestricties blijven in voege, d.w.z. in het openbaar leven minimale afstand van 1,5m houden tot anderen. Het verplicht dragen van mondmaskers geldt in gesloten ruimtes die toegankelijk zijn voor het publiek en voor het openbaar vervoer.

Het aantal nieuwe infecties is in heel Duitsland niet gedaald om een niveau van permanente overbelasting van de gezondheidszorg te voorkomen. Daarom hebben de federale en deelstaatregeringen de, sinds november geldende voorschriften en contactbeperkingen, verlengd tot 31 januari 2021.

De aanvullende maatregelen die bovendien sinds 16 december van kracht zijn, zijn eveneens verlengd. Zo zijn delen van de detailhandel en de kapsalons gesloten. De scholen sluiten in principe tot 31 januari 2021, of de aanwezigheidsverplichting wordt opgeschort. De dagverzorgingscentra gaan op dezelfde manier te werk.

In bijzonder extreme infectiesituaties met een incidentie van meer dan 200 nieuwe infecties per 100.000 inwoners in één week, moeten de deelstaten de bewegingsradius beperken tot 15 km rond de woonplaats.

Op 13.01.2021 besliste het Duitse bondskabinet over een nieuwe inreisregeling.

Naast de reeds bestaande risicogebieden, wordt nu een nieuwe categorie toegevoegd: hoog-risicogebieden. Men maakt bovendien een verder onderscheid tussen enerzijds hoogrisicogebieden met een bijzonder hoge infectiegraad (200+ besmettingen/100.000 inwoners/7 dagen), de Hochinzidenzgebiete, en anderzijds hoog-risicogebieden waar gevaarlijkere mutaties van het virus verbreid zijn (o.a. B117), de zogenaamde Virusvarianten-Gebiete. Als Virusvarianten-Gebiete gelden momenteel het VK, de Republiek Ierland en Zuid-Afrika. Sinds 30 september 2020 geldt België als risicogebied.

De regels worden nu als volgt: 

  • Voor wie uit een risicogebied komt of er tien dagen voor inreis was, geldt een meldplicht (Digitale Einreiseanmeldung). Er is ook een testplicht. Voor wie uit risicogebieden komt, bestaat de testplicht uit het zich laten testen ten vroegste 48u voor vertrek en het certificaat voorleggen ten laatste 48u na inreis (men kan zich dus voor of na de inreis laten testen).
  • Voor wie uit hoogrisicogebieden komt, is de testplicht strenger: de test, die niet ouder mag zijn dan 48u bij inreis, moet reeds afgenomen en gepresenteerd worden vóór inreis.

Noteer dat Duitsland naast de PCR-test – onder bepaalde voorwaarden – ook LAMP-tests (loop-mediated isothermal amplification tests) en TMA-tests (transcription-mediated amplification tests) accepteert.

Er is in de overgrote meerderheid van de gevallen een quarantaineplicht. Die blijft onverminderd voortbestaan onafhankelijk van meldplicht en testplicht of testresultaat. De quarantaineplicht is in principe tien dagen, maar kan vanaf dag 5 van de quarantaine worden ingekort door een negatieve test afgenomen ten vroegste op dag 5. Er is dus geen dubbele testplicht, maar een enkele testplicht en een tweede testmogelijkheid om zich vervroegd vrij te testen.
Maar, worden in overweging genomen: een inperking van de mogelijkheid zich vervroegd vrij te testen; een dubbele testplicht voor hoogrisicogebieden; mogelijk ook andere varianten.

Aangezien de in- en uitreissituatie op korte termijn kan wijzigen, is het best steeds de meest actuele situatie te raadplegen op de officiële websites van het Federal Foreign Office van Duitsland of het Belgische Ministerie van Buitenlandse Zaken.

3. Exitstrategie

Update 14.01.2021

De deelstaten beslissen op eigen verantwoordelijkheid over concrete invulling van de geleidelijke openstelling van het openbare leven. Zij houden hierbij rekening met de regionale ontwikkeling van de COVID-19-infectiecijfers.

Algemeen geldend en toegestaan voor heel Duitsland:

  • De groot- en detailhandel blijven zoveel mogelijk open. Dit geldt voor kruidenierswinkels, afhaal- en bezorgdiensten, drankmarkten, apotheken en drogisterijen, babyspeciaalzaken, medische en gezondheidsvoedingswinkels, opticiens en audiciens, auto- en fietsherstelbedrijven evenals banken en postkantoren, stomerijbedrijven en wasserettes. Verkoop van kranten, huisdierbenodigdheden en diervoeders is toegelaten. Alle andere winkels blijven voorlopig gesloten tot 31 januari 2021.
  • Bij het winkelen moet aan volgende eisen worden voldaan: toegangscontrole tot de winkel, vermijden van wachtrijen, in het algemeen mag er niet meer dan één persoon per 10 vierkante meter verkoopruimte in totaal aanwezig zijn in een vestiging met een verkoopruimte tot 800 m². Voor grotere winkels van 800 m² of meer geldt een extra persoon per 20 m² verkoopruimte. Voor winkelcentra wordt rekening gehouden met het totale verkoopoppervlak.
  • Bovendien is het in alle deelstaten verplicht om bij het winkelen een masker te dragen dat de mond en de neus bedekt. De maskerplicht geldt ook voor winkels en op parkeerplaatsen. Dit wordt consequent gecontroleerd en gesanctioneerd door de regelgevende instanties.
  • Privébijeenkomsten zijn over het algemeen alleen toegestaan onder de leden van het eigen huishouden en met maximaal één andere persoon die niet in het huishouden woont. Dit geldt ook voor kinderen onder de 14 jaar. Dit geldt ook voor openbare bijeenkomsten.
  • Bezoek in woonzorgcentra is toegestaan en de maatregelen hierrond zijn verschillend in de deelstaten: https://www.biva.de/besuchseinschraenkungen-in-alten-und-pflegeheimen-wegen-corona/#bb
  • Strenge bezoekersregels gelden voor ziekenhuizen en worden per deelstaat/ziekenhuis verschillend behandeld.
  • De hogescholen en universiteiten gingen vanaf 1 december over op digitaal onderwijs. Om de digitalisering van het onderwijs en het leren verder te bevorderen, heeft de federale regering haar investering in het "Digitaal Pact voor Scholen" verhoogd tot 6,5 miljard euro.
  • Daar waar mogelijk worden bedrijfskantines gesloten. De distributie van afhaalmaaltijden en -dranken blijft toegestaan. Het gebruik ter plaatse is verboden.
  • Werkgevers worden dringend verzocht om mogelijkheden te creëren voor thuiswerken om het principe "We stay at home" te kunnen toepassen.
  • Omwille van de coronapandemie kunnen ouders in 2021, 20 dagen sociaal verlof nemen voor zieke kinderen, in plaats van de gebruikelijke tien. Voor alleenstaande ouders gaat het om 40 dagen. De maatregel geldt met terugwerkende kracht vanaf 5 januari.

De respectieve verordeningen en algemene decreten die van toepassing zijn in de verschillende deelstaten zijn te vinden op de pagina van desbetreffende deelstaat.

Bron: www.bundesregierung.de/breg-de/themen/coronavirus/corona-massnahmen-1734724 

4. Economische impact en maatregelen

a. Economische impact

Update 14/1/2021 - Het bruto binnenlands product (bbp) steeg in het derde kwartaal van 2020 met 8,5% ten opzichte van het tweede kwartaal van 2020, na correctie voor prijs-, seizoens- en kalenderschommelingen. Zo zou de Duitse economie een groot deel van de massale daling van het bbp die in het tweede kwartaal van 2020 als gevolg van de coronaviruspandemie werd opgetekend, kunnen compenseren. Het voor prijzen, seizoensinvloeden en kalenderinvloeden gecorrigeerde bbp lag in het derde kwartaal van 2020 echter nog steeds 4% lager dan in het vierde kwartaal van 2019.

De particuliere consumentenbestedingen, de investeringen in apparatuur en de buitenlandse handel gaven in de tweede helft van 2020 een sterke impuls. Het inhaalproces duurde tot oktober. Het coronavirus, dat zich aan het einde van de zomer weer sterk begon te verspreiden, noopte tot extra maatregelen om de sociale contacten te verminderen en op 2 november (tot 31 januari 2021) begon de tweede lockdown (light lockdown). 
https://www.destatis.de/DE/Themen/Querschnitt/Corona/_inhalt.html

Update 15/01/2021 - Volgens Statista hebben in november 2020 ca. 1,98 miljoen personen tijdelijke werkloosheid (“Kurzarbeit”) aangevraagd. Zowel grote als kleine bedrijven (vooral productiebedrijven, horeca en handel) werden hierdoor getroffen. Bij het begin van de pandemie, in april 2020 waren er ca. zes miljoen mensen met arbeidstijdverkorting. Bron: https://de.statista.com/statistik/daten/studie/2603/umfrage/entwicklung-des-bestands-an-kurzarbeitern/. Na de lockdown midden december blijken vooral de detail- en autohandel getroffen te zijn door de arbeidstijdverkorting (85% Kurzarbeit). In de industrie is 8,4% van het personeelsbestand getroffen door deze maatregel.

Aangezien een groot deel van het verlies zal gecompenseerd worden door de online-retailhandel, zal de sluiting van de detailhandel (sinds 16.12.2021) waarschijnlijk geen merkbaar effect hebben op de totale economie in het vierde kwartaal 2020. Vooral hotels & restaurants, dienstverleners in de kunst-, entertainment- en recreatiesector hebben hun inkomsten weer zien krimpen. Daarentegen hebben de verwerkende industrie en de aan de industrie gerelateerde dienstverleners grotendeels verder kunnen produceren. www.ifo.de/node/60859

Volgens Creditreform verwacht men in Duitsland een hoogtepunt van insolventies voor het eerste kwartaal 2021 (ca. 24.000 aanvragen). De Bundesvereinigung Kreditankauf und Servicing (BKS) verwacht dat het aantal faillissementen vanaf 2021 zal stijgen van ongeveer 4.500 per kwartaal nu, tot 6.000 à 7.000 per kwartaal.

De productieverwachtingen in de Duitse industrie toont een zeer gevarieerd beeld in de verschillende sectoren.

  • In de auto-industrie zijn productieverminderingen aangekondigd.
  • Alleen de fabrikanten van de kledingindustrie, leder, lederwaren en schoenen zijn in december nog pessimistischer.
  • Meubelfabrikanten daarentegen zullen naar verwachting hun productie aanzienlijk verhogen.
  • Ook in de textielindustrie wordt intussen de productie opgevoerd. De productie van informatica (hard/software) blijft onverminderd hoog.
  • Zowel bij voeding- als bij drankenproducenten zijn er vooralsnog geen bezuinigingsplannen.

https://www.ifo.de/node/60870

Tot slot heeft de coronacrisis ertoe bijgedragen dat de digitalisering versneld doorgevoerd werd. Voor de coronacrisis liep Duitsland achter op andere Europese landen op het vlak van flexibeler en plaatsonafhankelijk werken. www.bidt.digital/studie-homeoffice/. Maar ondanks de crisis, blijkt nu dat de verwachte grote digitale vooruitgang in Duitsland er toch niet is gekomen.

  • Ondanks stijgende infectiecijfers en de oproep van de overheid aan de bedrijven om mobiel werken toe te staan, werkt slechts ca. 14% van thuis uit (november 2020). 
  • Ondanks de aankondiging van belastingheffing op verzending van pakjes bij onlinehandelaren.
  • Ondanks plannen om scholen tijdens lockdown te heropenen enz.

13:01:2021 Tagesschau

Volgens BITKOM (federatie BITKOM) verwacht de Duitse digitale industrie voor 2020 een omzetstijging van IT, telecommunicatie- en consumentenelektronica met ca. 2,7% tot 174,4 miljard euro. Vooral de handel met IT-hardware - met name computers, servers en randapparatuur - zorgt voor een sterke stijging. Bitkom verwacht dat in 2021 nog 20.000 extra banen zullen worden gecreëerd, nadat het aantal banen in de sector in 2020 met 8000 tot 1,2 miljoen is gedaald.
Bron: https://www.tagesschau.de/newsticker/liveblog-coronavirus-mittwoch-167.html#Bitkom-Deutschlands-Digitalbranche-waechst-wieder

b. Handelsbelemmeringen / Grensoverschrijdingen / Goederentransport over de weg

Momenteel zijn er geen belemmeringen voor goederentransport van en naar Duitsland.

Maatregelen BMVI-Federaal Ministerie van Verkeer en Digitale Infrastructuur:

  • Wegverkeer (zie maatregelen, alsook de gedetailleerde info over de uitzonderingsregelingen voor het goederenvervoer over de weg, Federaal Bureau voor het Goederenvervoer/Bundesamt für Güterverkehr – BAG) www.bmvi.de/SharedDocs/DE/Artikel/K/Corona/strassenverkehr-covid-19.html
  • Vervoer van gevaarlijke goederen: https://www.bmvi.de/SharedDocs/DE/Artikel/K/Corona/covid-19-befoerderung-gefahrgut.html 
  • Grensovergangen en grenscontroles: https://www.bundespolizei.de/Web/DE/04Aktuelles/01Meldungen/2020/03/200317_faq.html
  • Sinds 22 december bestaat in Duitsland een bijkomende regeling van verplichte quarantaine (10 dagen) en een coronatest na een recent verblijf in het VK en Zuid-Afrika. Een contactopname met het plaatselijk Gesundheitsamt is verplicht en de coronatest moet binnen 24 uur doorgevoerd worden na aankomst in NRW. Na 5 dagen ondergaat men een tweede test. Wanneer het resultaat van beide test negatief is, mag de quarantaine worden beëindigd. Deze regeling geldt voor beroepschauffeurs die goederen vervoeren (weg, trein, boot, vliegtuig) en die plannen om langer dan 30 minuten hun voertuig te verlaten. Het Bundesgesundheitsamt moet op de hoogte worden gesteld zodra de chauffeur zich meer dan 48 uur in Nordrhein-Westfalen bevindt. Opmerking: Beroepschauffeurs in transit door NRW zijn vrijgesteld van deze verscherpte maatregel.

Algemene informatie

  • Het beroepsverkeer van goederen is toegestaan, dubbel bemande ritten zijn toegestaan mits de algemene maatregelen i.v.m. COVID-19 worden toegepast. Niet alle Duitse hotels staan open voor bezoekers uit risicogebieden.
  • Mondkapjes zijn al geruime tijd verplicht in winkels, op openbaar vervoer, bezoek aan winkels en winkelstraten. Maar vanaf 18 januari verplicht Beieren uitsluitend het dragen van FFP2-mondkapjes bij bovenvermelde gelegenheden (incl. Tankstations).
  • Vanaf 14.01.2021 zijn er nieuwe coronamaatregelen van toepassing. Voor personen die Duitsland binnenkomen vanuit landen die in het kader van COVID-19 als een risico worden beschouwd, stelt de nieuwe verordening “Coronavirus-Enreiseverordnung” (van kracht vanaf 14.01.2021) eisen aan elektronische pre-registratie en verplichte coronatests.
  • De nieuwe bepalingen gelden op federaal niveau en vervangen de vroegere bepalingen die op regionaal niveau (Bundesländer). (Quarantaine bepalingen op niveau van de Bundesländer geldig).

Samengevat:

  1. Chauffeurs die in de laatste 10 dagen voor de binnenkomst op Duits grondgebied in een “risicogebied” zijn geweest: Geen registratieplicht en geen negatieve coronatest
  2. Chauffeurs die in de laatste 10 dagen voor de binnenkomst op Duits grondgebied in een “hoogrisicogebied” zijn geweest: Registratieplicht en negatieve coronatest: geen verplichte test bij verblijf korter dan 72 uur. Bij verblijven van meer dan 72 uur moet een verplichte COVID-19 test worden uitgevoerd voorafgaand aan de online registratie, die op verzoek van een verantwoordelijke instantie moet worden getoond. De test mag max. 48 uur oud zijn bij binnenkomst.
  3. Chauffeurs die in de laatste 10 dagen voor binnenkomst op Duits grondgebied in een “aandachtsgebied” zijn geweest: Registratieplicht en negatieve coronatest: verplicht, geen vrijstellingen. COVID-19 test moet worden uitgevoerd vóór binnenkomst, op verzoek van een verantwoordelijke autoriteit. Test mag max. 48 uur oud zijn bij binnenkomst.
  4. Personen die op doorreis zijn door Duitsland zijn vrijgesteld van pre-registratie indien zij uit een risicogebied of een hoog incidentiegebied komen. Voorwaard is dat zij Duitsland zo spoedig mogelijk weer verlaten. Vrijgesteld van coronatest maar wel Pre-Registratie noodzakelijk indien komende uit een aandachtsgebied.

Bron: Bundespolizei

De rij- en rusttijden zijn niet meer vrijgesteld.
Rijverboden: adviseren regelmatig het overzicht “Bundesamt Güterverkehr” en overzicht uitzonderingen te raadplegen.

c. Relancemaatregelen

Maatregelen ter ondersteuning van de economie

De maatregelen m.b.t. Kurzarbeit (tijdelijke werkloosheid) werden op 16/9 verlengd tot eind 2021.
https://www.bundesregierung.de/breg-de/themen/coronavirus/verlaengerung-... 

In juni lanceerde de Duitse overheid een uitgebreid Konjunkturprogramm: het grootste steunprogramma ooit werd in de steigers gezet, om werknemers, bedrijven en zelfstandigen door de crisis te loodsen; De totale steun bedraagt € 353,3 MIA, en de garanties lopen op tot € 819,7 MIA. Ter financiering werden door de Duitse Federale overheid kredieten t.b.v. € 156 MIA aangegaan. 
https://www.bag.bund.de/SharedDocs/Downloads/DE/Sonstige/Uebersicht_Ausnahmeregelungen_Covid19.html en https://www.bundesfinanzministerium.de/Content/DE/Standardartikel/Themen/Schlaglichter/Corona-Schutzschild/2020-03-13-Milliarden-Schutzschild-fuer-Deutschland.html

Maatregelen ter ondersteuning van de economie - Goedkeuring op 25 maart 2020 - het pakket aan maatregelen - Bron: Die Bundesregierung

Economisch Stabilisatiefonds (WSF) - (Wirtschaftsstabilisierungsfonds) - Bron: Rettungsschirm für Unternehmen 

d. Economische vooruitzichten

Update 15/1/2021

De jongste vooruitzichten van de Duitse Bondsregering gaan uit van een daling van het bbp van 5,8% in 2020 en een groei van 4,4% in 2021. De verwachte daling in 2020 en relance in 2021 vallen beide dus milder uit dan eerder dit jaar geprojecteerd.

Na een sterke terugval in het tweede kwartaal van 2020 heeft de Duitse economie zich in het derde kwartaal goed hersteld. De tweede coronagolf heeft de economie echter weer vertraagd. De toegenomen onzekerheid dempt opnieuw de consumptie en de investeringen, ook al zijn de grenzen open en zijn de toeleveringsketens stabiel. De tweede lockdown heeft een bijzonder negatieve invloed op het toerisme, de horeca en de cultuur.

Het nieuwe jaar 2021 begint zonder uitzicht op verbetering, de Duitse economie blijft ook in het eerste kwartaal van 2021 krimpen. Er zou een tekort aan arbeidskrachten in de bouwsector kunnen ontstaan en de internationaal gespannen infectiesituatie vertraagt de export. De btw-verhoging tot het oude niveau van 19% zal vanaf januari een negatief effect hebben op de consumptie. Vanaf het voorjaar zal de economische situatie verbeteren. Maar de vaccinaties, die naar verwachting vanaf het tweede kwartaal van 2021 de eerste positieve effecten op de gezondheidszorg en het economische leven zullen hebben, wekken ook bij de Duitse handelspartners hoop. In het algemeen voorspelt de IW dat de Duitse economie in 2021 met 4% zal groeien.

https://www.iwkoeln.de/presse/pressemitteilungen/beitrag/michael-groemling-ende-2021-ist-das-vorkrisenniveau-erreicht.html

De particuliere consumptie zal in 2021 ca. 4% toenemen. Anderzijds zal de verhoging van de btw een negatief effect hebben. Tijdens de crisis werd veel geld op de spaarrekeningen gezet, dat in 2021 weer in grotere mate zal worden uitgegeven. De inflatie zal laag blijven.

Bedrijven investeren doorgaans minder tijdens de crisis, daarom zullen de investeringen in apparatuur in 2020 ca. 14% gedaald zijn. In het voorjaar 2021 is herstel in zicht, mits de wereldeconomie zich stabiliseert en bedrijven leningen krijgen. De investeringen zullen met 7% stijgen.

De arbeidsmarkt zal zich langzaam herstellen. Bedrijven nemen nauwelijks nieuw personeel aan, maar verlengen de werktijden van hun personeel en verminderen de werktijdverkorting. Over het geheel genomen zal de werkloosheid in 2021 op ruim 2,7 miljoen personen blijven (ca. 6%). De overheidsbegroting blijft in 2021 in het rood staan. Door de pandemie blijven de uitgaven stijgen en de inkomsten verlagen.

e. Opportuniteiten op korte termijn

De economie wordt groener:
Tot de coronapandemie gebeurde er te weinig in de economie betreffende duurzaamheid en klimaat. Maar dat is aan het veranderen, mede dankzij de pandemie. Zowel het Duitse economische stimuleringspakket van 130 miljard euro als het 'EU-steunfonds Corona' van 750 miljard euro hebben een groot deel gereserveerd voor duurzaamheid en groene technologieën.

Digitalisering:
Thuiswerken voor miljoenen werknemers en online seminars voor miljoenen studenten zijn intussen mogelijk. Binnen de Duitse bedrijven, ontstaat de wil om het werk te automatiseren en te verschuiven naar het digitale. Maar er is nog veel werk aan de winkel.
Sinds mei 2019 is er via de “DigitalPakt Schule” vijf miljard euro aan federale financiering beschikbaar voor de deelstaten. Deze worden nu, na een trage startfase omwille van de pandemie, versterkt gebruikt om het onderwijs te digitaliseren.

Duitsland's tech scene is booming:
Met Delivery Hero#chartIcon en Zalando hebben tweede Duitse tech-bedrijven dit jaar de Dax (Deutsche Aktienindex) gehaald. Daarnaast voormalige starters die in de belangstelling rukken: Hellofresh (aandelenkoers dit jaar met 132% verhoogd), online aanbieders Shop Apotheke Europe en Global Fashion Group.

In bijna geen enkel ander land herstelt de economie zich zo snel als in Duitsland: China is het enige land dat een economische groei vermeldt dit jaar. Maar Duitsland ligt niet ver achterop. De indexen van de inkoopmanagers, die het analysebureau IHS Markit elke maand berekent, bevinden zich momenteel op het hoogste niveau in Duitsland sinds meer dan 2,5 jaar. Zij worden beschouwd als een vroege indicator van hoe de economie de komende maanden zal presteren. Bijna geen enkel ander land komt in de buurt van deze topwaarden - een positie die de Duitse economie in 2021 zou kunnen uitbuiten.

Homeoffice blijft ook na corona:
12,9% van de Duitsers werkte in 2019 van thuis, tegenover 24% in april 2020. Homeoffice is populair: uit een studie van de ziekteverzekering DAK blijkt dat 77% van hun leden ook  na corona (ten minste) deels van thuis wenst te werken. De federale minister van Arbeid Hubertus Heil (SPD) wil dit zelfs wettelijk regelen. De DAK-studie toonde ook de positieve effecten van thuiswerken aan: 56% zei dat ze productiever waren dan op kantoor en het aantal mensen dat last heeft van stress daalde met meer dan een kwart.

De Duitse biotechnologiebedrijven vestigen zich als wereldleider:
Twee Duitse biotech-start-ups, Biontech en Curevac, staan momenteel wereldwijd in de schijnwerpers. Beide lanceren in 2021 een vaccin tegen COVID-19. dankzij corona. Met Qiagen staat zelfs een biotechbedrijf op het punt te worden toegelaten tot de Dax. Mdax-concurrent MorphoSys AG heeft in september al zoveel geld binnengehaald als het eigenlijk voor het hele jaar gepland had.

Comeback voor de Duitse zonne-industrie:
Tien jaar geleden waren de Duitse fabrikanten van zonne-energieapparatuur wereldleiders, toen kwamen de Chinezen met dumpingprijzen en een golf van faillissementen in Duitsland als gevolg. In de coronacrisis bloeide deze industrie weer op. Vanaf voorjaar 2020 werden weer panelen geproduceerd in het industriepark "Solar Valley" in Bitterfeld-Wolfen. Duitse fabrikanten profiteren van de trend dat steeds meer klanten de voorkeur geven aan regionale producenten.

De federale overheid reageert kalm en verstandig:
Het coronabeleid van de Duitse regering kan in veel details worden bekritiseerd, maar over het geheel genomen helpt het Duitsland goed door de crisis heen. Volgens een nieuw rapport van de economische deskundigen zal de recessie dit jaar waarschijnlijk slechts 5,1% bedragen. In de update van oktober rekende de Wereldbank zelfs met slechts 4,1%. Dat zou ver boven het gemiddelde van de grote economieën in de wereld liggen. Het is ook te wijten aan het feit dat Duitsland de eerste coronagolf snel overwon door in het voorjaar relatief vroeg en weinig beperkingen op te leggen en net zo snel een groot economisch stimuleringspakket samen te stellen.

Lage rentevoeten vergemakkelijken de wederopbouw van de economie:
De EZB  houdt de rente ook in de coronacrisis laag en de rente op Duitse staatsobligaties daalt nog verder. Wat voor spaarders een gematigde ramp betekent is goed voor bedrijven. Ze kunnen zichzelf na de coronacrisis weer opbouwen met goedkope financiering.

De Duitse sector van de medische technologie groeit snel:
Minder opgemerkt is intussen omwille van coronavaccins, de sector van de medische technologie. Globaal gezien staat Duitsland goed gepositioneerd in de sectoren: medische technologie, hernieuwbare energieën en Internet of Things.

5. Nuttige Links

Informatie m.b.t. diverse aspecten ten gevolge van de coronacrisis is te vinden op diverse websites:

Belangrijk: Deze beperkingen gelden niet voor het goederenverkeer. Binnen Duitsland wordt een minimumregeling van het openbaar vervoer gewaarborgd.
www.bmvi.de/SharedDocs/EN/Articles/LF/coronavirus-order.html (Engels)

6. Dossier coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden.

FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het dossier coronavirus vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

20 januari 2021