U bent hier

CORONAVIRUS - De toestand in Duitsland

1. Algemene toestand

Het Robert-Koch-Institut (RKI) monitort de situatie en publiceert dagelijks een rapport dat ook in het Engels beschikbaar is. Men kan deze cijfers volgen op: www.rki.de/DE/Content/InfAZ/N/Neuartiges_Coronavirus/Fallzahlen.html.

UPDATE 31/07/2021

Vanaf 1 augustus 2021 treden nieuwe reisregels in werking die zullen gelden tot eind 2021.

Vanaf 1 augustus moeten alle reizigers naar Duitsland ongeacht of men uit een niet-risicogebied, hoogrisicogebied of virusvariantengebied reist:

  • een negatieve test (PCR- of antigeentest) of
  • een genezingsattest of
  • een vaccinatiebewijs voorleggen

Het genezingsattest toont aan dat de persoon in kwestie minstens 28 dagen genezen is en dat maximum 6 maanden geleden.
De volledige vaccinatie gebeurde minstens veertien dagen geleden.
Een genezen besmetting in combinatie met één vaccinatiedosis volstaat ook om Duitsland in te reizen.

Uitzonderingen:

  • Niet voor kinderen onder 12 jaar
  • Niet wie minder dan 24u de grens overgaat.
  • Niet voor transit
  • Niet voor grenswerkers

Concreet heeft iedereen die Duitsland inreist dus een bewijs (test/vaccinatie/genezing) nodig, ook als dat per auto of per trein gebeurt (voor een vliegreis was dat al de regel).

Controles zullen voornamelijk ad hoc plaatsvinden.

Met ingang van zondag 20 juni 2021 00:00 is België voor Duitsland géén COVID-19-risicogebied meer.

Wat betekent dit?

Voor wie naar Duitsland reist én de laatste 10 dagen voor binnenkomst niet in (hoog)risicogebied was, geldt:

  1. Het aanmeldingsformulier hoeft niet meer te worden ingevuld.
  2. Negatieve test, genezingsattest of vaccinatiebewijs hoeft enkel nog voorgelegd te worden door reizigers die met het vliegtuig naar Duitsland reizen.

Ter herinnering: de Duitse regeling voor risicogebieden, t.e.m. 19 juni van toepassing op België, en voor wie de laatste 10 dagen voor binnenkomst in een risicogebied verbleef:

Invullen aanmeldingsformulier, behalve:

  • voor wie minder dan 24u de grens overgaat
  • voor wie enkel doorreist
  • voor transportpersoneel
  • Verdere uitzonderingen

Voorleggen negatieve test, genezingsattest of vaccinatiebewijs:

  • Genezing minstens 28 dagen en maximum 6 maanden geleden
  • Volledig gevaccineerd minstens veertien dagen geleden.
  • Een genezen besmetting plus één vaccinatiedosis volstaat ook.

Quarantaine bij binnenkomst in Duitsland indien geen negatieve test, genezingsattest of vaccinatiebewijs kan worden voorgelegd.
Voor meer info over de inschaling van risicogebieden door Duitsland (stand 18/6/2021): RKI - Coronavirus SARS-CoV-2 - Informationen zur Ausweisung internationaler Risikogebiete durch das Auswärtige Amt, BMG und BMI.

Het aantal nieuwe COVID-19-besmettingen in Duitsland blijft voor de 14e dag op rij dalen. Op maandag 10 mei werden 6.125 nieuwe besmettingen gemeld aan het Robert- Koch-Institut (RKI). Dat zijn 1.400 gevallen of 19% minder dan op dezelfde dag in de voorgaande week. De derde golf lijkt daarmee gebroken te zijn. De 7-daagse incidentie daalt ook weer naar 108 gevallen/100.000 inwoners. Iets minder dan 8% van de besmettingen is toe te schrijven aan de Britse variant.

De ontwikkeling is positief, maar viroloog Christian Drosten waarschuwt voor euforie.

Het RKI monitort de situatie en publiceert dagelijks een rapport dat ook in het Engels beschikbaar is. U kan het raadplegen via www.rki.de/DE/Content/InfAZ/N/Neuartiges_Coronavirus/Fallzahlen.html.

Op 9 mei hadden 27,2 miljoen mensen (32,8% van de bevolking) een eerste dosis van het vaccin, terwijl 7,8 miljoen inwoners (9,4%) volledig gevaccineerd waren. De actuele vaccinatiestand kan men volgen op https://impfdashboard.de/.

Het meertalige portaal deutschland.de publiceert chronologisch nieuwsberichten m.b.t. corona in Duitsland. Het portaal wordt aangeboden door FAZIT Communication GmbH in samenwerking met het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken.

2. Voorzorgsmaatregelen

De 4 hoofdlijnen zijn:

  1. Opvolging van de AHA+L+A-regels (Abstand halten, Hygiene beachten und im Alltag Maske tragen, Luften und Corona Warn App nutzen).
    Bij ontmoetingen moet u voldoende afstand houden, een goede hygiëne in acht nemen en een neus-mondmasker dragen. Ventileer regelmatig de binnenruimtes als u er zich met meer dan één persoon bevindt. Gebruik de Corona-alert-app om op de hoogte gebracht te worden van persoonlijke risicovolle ontmoetingen.
  2. Hotspot-strategie: bij hogere cijfers consequente inperkingsmaatregelen om de incidentie terug te dringen
  3. Test- en opvolgingsstrategie: meer gebruik maken van sneltesten en van de aanbiedingen om te testen op coronavirus-SARS-CoV-2,
  4. implementatie van quarantainemaatregelen bij het inreizen, versterking van de gezondheidsdiensten.

De contactrestricties zijn nog steeds in voege, d.w.z. in het openbaar leven minimale afstand van 1,5m houden tot anderen. Het verplicht dragen van neus-mondmaskers geldt in gesloten ruimtes die toegankelijk zijn voor het publiek en voor het openbaar vervoer. In winkels en het openbaar vervoer moet men medische maskers dragen (type FFP2, KN95). Wegwerpmaskers (OP) of stoffen maskers volstaan niet op het openbaar vervoer.

Om een overbelasting in de gezondheidszorg te voorkomen werden de sinds december 2020 geldende voorschriften en contactbeperkingen verder verlengd alsook aanvullende maatregelen vastgelegd.

Op 23 april 2021 is een wijziging van de wet inzake infectiebescherming in werking getreden. De daarin vervatte ‘federale noodrem’ treedt in werking wanneer de zevendaagse incidentie in een district (‘Landkreis’) gedurende drie opeenvolgende dagen de waarde 100 overschrijdt. 

Dat het een 'federale noodrem' is, impliceert dat de steden en gemeenten deze willens nillens moeten uitvoeren. Districten die dit niet toepassen, handelen in strijd met de wet. Strengere regels in bepaalde deelstaten zijn wel nog steeds mogelijk.

​De beperkingen, die van kracht worden zodra de 7-dagen incidentie in de betrokken regio’s 100 bereikt, omvatten onder meer de volgende maatregelen:

  • Strikte contactbeperkingen: leden van een huishouden mogen slechts met één andere persoon samenkomen.
  • Nachtelijk uitgaansverbod: van 22u tot 5u. Alleen personen die zich kunnen beroepen op ‘gerechtvaardigde uitzonderingen’ - zoals dwingende beroepsredenen of noodsituaties - zullen dan buiten mogen. Joggen en wandelen is toegestaan tot middernacht.
  • Detailhandel: winkels zullen moeten sluiten, met uitzondering van winkels voor dagelijkse behoeften zoals supermarkten, drogisterijen of apotheken. In de detailhandel moet ongeacht de incidentie, het afhalen van bestelde goederen (Click & Collect) mogelijk blijven. Met een incidentie tot 150, moet het winkelen-met-test en het maken van een afspraak (Click & Meet) mogelijk blijven. Vrijetijds- en culturele voorzieningen, restaurants en bars blijven gesloten.
  • Scholen: face-to-face-onderwijs is alleen mogelijk als alle leerlingen ten minste tweemaal per week kunnen worden getest. Vanaf een incidentie van 100 is alternerend onderwijs verplicht, maar slechts tot een incidentie van 165. Stijgt de waarde daarboven, dan moeten de scholen sluiten en overschakelen op afstandsonderwijs.
  • Werk: de wet inzake infectiebestrijding bevat de verplichting tot thuiswerk. Werkgevers moeten dit aanbieden ‘indien er geen dwingende operationele redenen zijn die het tegendeel bewijzen’. Als thuiswerk niet mogelijk is, moeten werkgevers minstens twee tests per week aanbieden aan hun werknemers. De werknemers zijn niet verplicht deze tests te ondergaan.
  • Sport: voor kinderen tot 14 jaar moet sport in groepsverband mogelijk blijven.
  • Medische, therapeutische en verpleegkundige contactberoepen kunnen werken. Uitzonderingen hierop zijn een bezoek aan de kapper en pedicure. Weliswaar enkel en alleen als de klant een negatieve coronatest kan voorleggen die niet ouder is dan 24 uur én alleen met FFP-2 of vergelijkbare maskers. Andere lichaamsgerelateerde diensten zijn niet meer mogelijk. 
    Als de incidentie minder dan 100 is, zijn de kapsalons en de niet-medische contactberoepen open mits navolgen van hygiënevoorschriften, reserveringen en het gebruik van medische maskers. Indien een masker tijdens de dienst niet permanent kan worden gedragen - zoals bij cosmetica of scheren - is een dagelijkse snelle of zelftest van de cliënt vereist. Ook is een testconcept voor het personeel vereist.

Indien de incidentie gedurende vijf opeenvolgende werkdagen in het desbetreffend district onder de waarde 100 of 165 daalt, zijn de maatregelen daar niet langer van toepassing met ingang van de eerstvolgende dag.

De ‘federale noodrem’ verstrijkt uiterlijk op 30 juni 2021.

Naast de al bestaande risicogebieden, werd een nieuwe categorie toegevoegd: hoog-risicogebieden.

Men maakt bovendien een verder onderscheid tussen:

  • enerzijds hoog-risicogebieden met een bijzonder hoge infectiegraad (200+ besmettingen/100.000 inwoners/7 dagen), de Hochinzidenzgebiete, en 
  • anderzijds hoog-risicogebieden waar gevaarlijkere mutaties van het virus voorkomen (o.a. B117), de zogenaamde Virusvarianten-Gebiete. Als Virusvarianten-Gebiete gelden momenteel India, Brazilië en 8 Afrikaanse landen. Sinds 30 september 2020 geldt België als risicogebied.

De regels zijn nu als volgt:

  • Nieuwe testplicht bij vliegtuigreizen
    Met ingang van 30 maart 2021 moeten alle personen die de Bondsrepubliek Duitsland per vliegtuig binnenkomen, voor vertrek een negatief testresultaat aan de luchtvaartmaatschappij voorleggen.
    Deze test- en verificatieverplichting geldt ongeacht of het vervoer plaatsvindt vanuit een risicogebied. Het uitstrijkje waarop de test is gebaseerd, mag niet meer dan 48 uur voor binnenkomst in de Bondsrepubliek Duitsland zijn afgenomen.
    De nieuwe test- en verificatieverplichting geldt aanvankelijk tot en met 12 mei 2021.
  • Nog voor u het land binnenkomt, moet u een digitale inreisaangifte invullen als u tot tien dagen voor binnenkomst in een risicogebied hebt verbleven. Op de homepage www.einreiseanmeldung.de vult u de gegevens in van uw verblijven in de afgelopen tien dagen. Zodra u alle nodige informatie hebt verstrekt, ontvangt u een PDF document als bevestiging.
  • Er is ook een testplicht. Voor wie uit risicogebieden komt, bestaat de testplicht uit het zich laten testen ten vroegste 48u voor vertrek en het certificaat voorleggen ten laatste 48u na inreis (men kan zich dus voor of na de inreis laten testen).
  • Voor wie uit hoog-risicogebieden komt, is de testplicht strenger: de test, die niet ouder mag zijn dan 48u bij inreis, moet al afgenomen en gepresenteerd worden vóór de inreis. De bevoegde autoriteit (meestal de volksgezondheidsdienst) kan u vragen om tot tien dagen na binnenkomst een bewijs voor te leggen. Het bewijs bestaat uit een testresultaat of een medisch attest waaruit blijkt dat u niet besmet bent met het SARS-CoV-2-virus.
  • Let op de speciale regels voor toegang na verblijf in gebieden met een bijzonder hoog infectierisico. Daartoe behoren regio's met een bijzonder hoog aantal gevallen (gebieden met een hoge incidentie) of regio's waar bepaalde virusmutaties zich hebben verspreid (virusvariantgebieden). Deze gebieden staan vermeld op de RKI-lijst. Reizigers uit deze gebieden moeten zich voor vertrek laten testen en moeten een negatief testresultaat voorleggen aan de vervoerder, bijvoorbeeld de luchtvaartmaatschappij. Ook bij de inreiscontrole in Duitsland kan door de federale politie om een bewijs worden gevraagd.
  • Er is in de overgrote meerderheid van de gevallen een quarantaineplicht. Die blijft onverminderd voortbestaan onafhankelijk van meld- en testplicht of testresultaat. De quarantaineplicht duurt in principe tien dagen, maar kan vanaf dag 5 worden ingekort door een negatieve test voor te leggen. Er is dus geen dubbele testplicht, maar een enkele testplicht en een tweede testmogelijkheid om zich vervroegd vrij te testen.
    Volgende personen vallen echter, sinds 7 mei, niet meer onder de quarantaineverplichting:​ zij die volledig tegen COVID-19 gevaccineerd zijn met een in de Europese Unie toegelaten vaccin, een bewijs van vaccinatie in het Engels, Frans, Duits, Italiaans of Spaans, of in een elektronisch document hebben, en voor wie sinds de laatste vaccinatie ten minste 14 dagen zijn verstreken, of beschikken over een bewijs van eerdere besmetting met het coronavirus in het Engels, Frans, Duits, Italiaans of Spaans, of in een elektronisch document, als de onderliggende test met PCR is uitgevoerd en er sinds de laatste vaccinatie ten minste 28 dagen, maar niet meer dan zes maanden zijn verstreken. (Onder volledig gevaccineerde personen worden, naast personen die de volledige vaccinatiereeks hebben voltooid, personen verstaan die een vaccinatiedosis tegen COVID-19 hebben ontvangen na herstel van een door PCR-tests gedetecteerde corona-infectie. Hiervan moet afdoende bewijs voorhanden zijn).
     

    Evenals de andere vrijstellingen geldt deze vrijstelling voor gevaccineerde en herstelde personen alleen indien en voor zover de betrokkene geen symptomen vertoont die wijzen op een coronabesmetting. De vrijstellingsregel geldt ook niet voor personen die minder dan 10 dagen voor binnenkomst in een gebied met een virusvariant zijn geweest; deze personen moeten in quarantaine.

Let op: De maatregelen in Duitsland worden steeds op deelstaatniveau ingevoerd en kunnen daarmee verschillen van deelstaat tot deelstaat. De meeste deelstaten voorzien een uitzondering op de quarantaineplicht voor grensarbeid en voor strikt noodzakelijke zakelijke verplaatsingen (mits attest van de werkgever, negatieve test en digitale aanmelding).

Noteer: Duitsland aanvaardt naast de PCR-test - onder bepaalde voorwaarden - ook LAMP-tests (loop-mediated isothermal amplification tests) en TMA-tests (transcription-mediated amplification tests). Het testresultaat dient in het Duits, Engels of Frans opgesteld te zijn.

Aangezien de in- en uitreissituatie op korte termijn kan wijzigen, is het best steeds de meest actuele situatie te raadplegen op de officiële websites van het Federal Foreign Office van Duitsland of het Belgische Ministerie van Buitenlandse Zaken.

3. Exitstrategie

Update 15 april 2021

De federale regering en deelstaatregeringen zijn het eens geworden over een stappenplan om de lockdown geleidelijk op te heffen.

STAPPENPLAN VOOR INCIDENTIEGRAAD EN OPENINGEN

Het overeengekomen stappenplan voorziet in openingsstappen die worden gekoppeld aan verschillende zevendaagse incidentiegraden. De federale regering en de deelstaten hebben overeenstemming bereikt over een drempelwaarde van 50, met een extra noodrem bij een incidentiewaarde van 100 of meer.

Als de incidentie stabiel is onder de 50, kunnen verschillende openingsfasen na elkaar plaatsvinden in een ritme van 14 dagen. Zo zijn in regio's met een incidentie van minder dan 50 vanaf 8 maart onder meer winkels in de detailhandel onder voorwaarden opnieuw opengegaan.

Bij een incidentie van meer dan 50 mag alleen worden gewinkeld volgens het ‘Click-and-Meet’-systeem, d.w.z. winkelen op afspraak. Naast winkelen op afspraak in de detailhandel kunnen ook musea, galerijen, dierentuinen, botanische tuinen en gedenktekens voor bezoekers opnieuw opengaan op afspraak.

Als de incidentie gedurende meer dan 14 dagen niet is verslechterd en onder de 50 blijft, treedt de volgende versoepeling in werking: openluchtrestaurants, theaters, concertzalen, operagebouwen en bioscopen mogen dan open. Niet-contactsporten zijn ook toegestaan indoor, contactsporten enkel buiten.

Indien de incidentie in een regio echter op drie opeenvolgende dagen meer dan 100 bedraagt, zal de noodrem (Notbremse) in werking treden en zullen de eerder genomen openingsmaatregelen worden teruggedraaid.

VERSOEPELING VAN DE CONTACTREGELS

Sinds 8 maart zijn ontmoetingen tussen 2 huishoudens opnieuw toegestaan, maar wel beperkt tot vijf deelnemers. Kinderen tot 14 jaar worden niet meegeteld. Als het aantal besmettingen laag is, d.w.z. een incidentiewaarde van 35, zijn nog meer contacten toegestaan: dan kunnen bijeenkomsten van drie huishoudens plaatsvinden.

Boekenwinkels, bloemenwinkels en tuinmarkten zijn sinds 8 maart in het hele land opnieuw geopend. Voorwaarde is wel dat het aantal klanten beperkt blijft. Concreet betekent dit: één klant per 10m² voor de eerste 800 m² verkoopruimte en één voor elke bijkomende 20 m².

Ook de tot dusver nog gesloten zogenaamde lichaamsgebonden diensten en rij- en vliegscholen werden sinds 8 maart geopend. Voorwaarde: indien een neus-mondmasker niet permanent kan worden gedragen, moet er een dagelijkse sneltest zijn en een testconcept voor het personeel.

EENMAAL PER WEEK EEN GRATIS TEST 

De versoepelingen gaan gepaard met tests die op veel grotere schaal dan voorheen worden uitgevoerd. Sinds 8 maart kunnen alle burgers minstens één keer per week een gratis test afleggen. De federale regering zal de kosten dekken. Ook het aanbod van tests voor leerkrachten, personeel en kinderen in scholen en kinderdagverblijven werd ondertussen uitgebreid. Daar worden ondertussen ook de gemakkelijker te gebruiken zelftests gebruikt.

Sinds 20 april 2021 zijn bedrijven verplicht om tests aan te bieden. Dit betekent dat bedrijven wettelijk verplicht zijn tests aan werknemers ter beschikking te stellen. Werknemers kunnen echter vrijwillig kiezen of zij op een dergelijk aanbod ingaan.

VACCINATIES IN HUISARTSENPRAKTIJKEN

Vanaf 12 april werd gestart met vaccinaties in huisartsenpraktijken over het hele land. Voorwaarde is wel dat er voldoende vaccins beschikbaar zijn. Bovendien zal de interval tussen de eerste en de tweede vaccinatie in de toekomst worden gemaximaliseerd. Hierdoor zouden meer mensen sneller moeten kunnen worden gevaccineerd.

OPENING VAN SPORTRUIMTES MOGELIJK

Afhankelijk van de regionale incidentiewaarden kunnen de deelstaten maatregelen voorzien voor contactloze buitensporten in kleine groepen van maximaal tien personen. Dit geldt als een regio een stabiele zevendaagse incidentie heeft van minder dan 50 nieuwe coronabesmettingen per 100.000 inwoners.

Bij een stabiele of dalende incidentie over zeven dagen van minder dan 100 is individuele sport met maximaal vijf personen uit twee huishoudens en sport in groepen van maximaal 20 kinderen tot 14 jaar in de buitenlucht ook mogelijk op buitensportaccommodaties.

Bron: SR.de: Bund und Länder beschließen Exit-Strategie aus dem Lockdown

4. Economische impact en maatregelen

a. Economische impact

De coronapandemie en de bestrijdingsmaatregelen ervan hebben de Duitse economie in 2020 en 2021 in één van de grootste naoorlogse crises gebracht. Volgens het Bundesamt für Statistik is het bbp in 2020 met 5% gedaald. Enkel in 2009, na de wereldwijde financiële en economische crisis, was de daling met 5,7% groter.

In het laatste kwartaal van 2020 was het prijsgecorrigeerde bbp volgens de laatste berekeningen nog met 0,5% gestegen, en in het derde kwartaal van 2020 zelfs met 8,7%. Dit werd echter voorafgegaan door een historische economische crash als gevolg van de coronacrisis.

In het begin van dit jaar heeft de coronapandemie de Duitse economie verder vertraagd. Na twee kwartalen van deels sterke groei is de economische productie in het eerste kwartaal van 2021 opnieuw gekrompen met 1,7% ten opzichte van het voorgaande kwartaal.

Sinds het begin van het nieuwe jaar vormen de hernieuwde beperkingen in het kader van de strijd tegen het coronavirus een belasting voor vele bedrijfstakken, vooral voor dienstverleners. Restaurateurs en hoteliers, bijvoorbeeld, hebben te kampen met een daling van de verkoop. Brancheverenigingen waarschuwen daarom voor een golf van faillissementen.

De sluiting heeft ook de particuliere consumptie afgeremd, die normaal een betrouwbare pijler van de binnenlandse economie is. Voetgangerszones en winkelcentra zijn al maanden niet meer volgelopen.

Het aflopen van de btw-verlaging rond de jaarwisseling had begin 2021 ook een remmend effect: consumenten hadden aankopen vervroegd vanwege de lagere belastingtarieven. Deze aankopen ontbreken nu in de verbruiksstatistieken voor de eerste drie maanden van het lopende jaar.

Ondanks een reddingspakket ter waarde van 1.197 miljard euro wordt toch een groot aantal faillissementen verwacht. Volgens een gezamenlijke studie, opgesteld door Creditreform en het Leibniz Centrum voor Europees Economisch Onderzoek (ZEW) is in vele gevallen overheidssteun ten goede gekomen aan ondernemingen die ook zonder de lockdown in een existentiële crisis zouden zijn beland. Op die manier hebben 25.000, hoofdzakelijk kleine bedrijven, het hoofd toch boven water weten houden. 

Meer dan 300.000 bedrijven in Duitsland verkeren momenteel in financiële problemen, aldus het kredietagentschap. Tegen deze achtergrond is een golf van faillissementen onvermijdelijk. Crif Bürgel heeft in dit verband nu zelfs een concrete prognose afgegeven op basis van modelberekeningen. Volgens het berekeningsmodel zouden minimum 16.500 bedrijven de boeken moeten neerleggen. Volgens Crif Bürgel zijn in Duitsland in 2021 in totaal 35.500 falingen mogelijk, mits de opschorting van de insolventieaanvraag volledig wordt opgeheven. Dit zou vooral gevolgen hebben voor micro-ondernemingen met minder dan tien werknemers. Het aantal dreigende faillissementen van bedrijven zou nog hoger kunnen oplopen als de pandemie langer aanhoudt en de politiek zich genoodzaakt ziet de deponeringsplicht zelfs tot na 30 april 2021 op te schorten.

Het aantal werklozen steeg in april 2021 tot 2.771.000.

Bron: https://www.bundesregierung.de/breg-de/themen/coronavirus

Tijdens de coronacrisis waren volgens berekeningen en ramingen van het Ifo-instituut in januari 2021 ongeveer 2,6 miljoen mensen in tijdelijke werkloosheid, van wie de meesten in de be- en verwerkende industrie. In april 2020 hadden volgens het Duitse Arbeidsbureau zo'n zes miljoen mensen werktijdverkorting. Dit is aanzienlijk meer dan de vorige recordmaand mei 2009, toen 1,44 miljoen mensen in ‘Kurzarbeit’ waren.

Let wel: Jaargemiddelden waarin niet alle twaalf maanden in de berekening waren opgenomen, zijn slechts in beperkte mate vergelijkbaar met volledige jaargemiddelden (waarin wel twaalf maanden in aanmerking zijn genomen). De reden hiervoor is dat het aantal bedrijven dat gebruik maakt van arbeidstijdverkorting (en dus ook het aantal tijdelijke werklozen) zeer sterk seizoensgebonden is. In de regel is het aantal bedrijven met arbeidsduurverkorting in de maanden december tot en met maart aanzienlijk groter dan in de maanden april tot en met november. Indien niet alle twaalf maanden in de berekening worden opgenomen, leidt dit tot vertekeningen.

Tijdens de coronacrisis zenden meer bedrijven hun werknemers op tijdelijke werkloosheid dan ooit tevoren. In de eerste weken van de pandemie lag het aantal tijdelijk werklozen al hoger dan de vorige piek in het voorjaar van 2009, toen iets minder dan 1,5 miljoen mensen werkten in tijdelijke werkloosheid (‘Kurzarbeit’). In de huidige crisis worden - anders dan in 2009 - ook de dienstensectoren getroffen. De periode waarin werknemers steun krijgen met tijdelijke werkloosheidsuitkeringen is ook langer dan in eerdere crisissituaties. Officiële statistieken over arbeidstijdverkorting zijn alleen beschikbaar met een aanzienlijke vertraging. Daarom heeft het Ifo-instituut een tijdige raming opgesteld op basis van de maandelijkse Ifo Business Survey.

De ernstige economische terugval zal de belastinginkomsten aanzienlijk verminderen voor de federale staat, de deelstaten, de gemeenten alsook voor de sociale verzekeringen.

In de industrie zijn de orderportefeuilles nog steeds goed gevuld en steeg de uitvoer in februari voor de tiende maand op rij en nadert daardoor het niveau van voor de crisis. Op belangrijke buitenlandse markten zoals China en de VS is de vraag naar goederen ‘Made in Germany’ de laatste tijd toegenomen.

Economen verwachten dat de grootste economie van Europa vanaf het tweede kwartaal weer gaat groeien. Naarmate meer en meer mensen tegen het coronavirus worden ingeënt en de beperkingen op het openbare leven worden teruggeschroefd, zou ook de binnenlandse particuliere consumptie weer moeten aantrekken.

In haar onlangs verhoogde prognose voor het gehele jaar verwacht de Duitse regering dat de Duitse economie met 3,5% zal groeien. Vorig jaar daalde de economische productie met 4,9%.

b. Handelsbelemmeringen / Grensoverschrijdingen / Goederentransport over de weg

Momenteel zijn er geen belemmeringen voor goederentransport van en naar Duitsland.

Maatregelen BMVI-Federaal Ministerie van Verkeer en Digitale Infrastructuur:

Zij bevat echter ook uitzonderingen voor de vervoers- en transportsector in geval hun verblijf niet meer dan 72 uur bedraagt en op voorwaarde dat passende beschermings- en hygiënemaatregelen worden genomen. Deze verordening is van toepassing op alle personen die goederen, mensen en waren vervoeren. Een negatieve coronatest is niet nodig. De uitzonderingen op de model-quarantaineverordening, alsook de voorschriften inzake quarantaineverplichting vindt u hier.

Samengevat:

  1. Chauffeurs die in de laatste 10 dagen voor de binnenkomst op Duits grondgebied in een 'risicogebied' zijn geweest: geen registratieplicht, geen negatieve coronatest en geen quarantaineplicht (indien hun verblijf maximaal 72 uur bedraagt)
  2. Chauffeurs die in de laatste 10 dagen voor de binnenkomst op Duits grondgebied in een 'hoogrisicogebied' zijn geweest: registratieplicht en negatieve coronatest - geen verplichte test bij verblijf korter dan 72 uur. Bij verblijven van meer dan 72 uur moet een verplichte COVID-19 test worden uitgevoerd voorafgaand aan de onlineregistratie, die op verzoek van een verantwoordelijke instantie moet worden getoond. De test mag max. 48 uur oud zijn bij binnenkomst.
  3. Chauffeurs die in de laatste 10 dagen voor binnenkomst op Duits grondgebied in een 'aandachtsgebied' zijn geweest: registratieplicht en negatieve coronatest is verplicht, er gelden geen vrijstellingen. COVID-19 test moet worden uitgevoerd vóór binnenkomst, op verzoek van een verantwoordelijke autoriteit. Test mag max. 48 uur oud zijn bij binnenkomst.
  4. Personen die op doorreis zijn door Duitsland zijn vrijgesteld van pre-registratie indien zij uit een risicogebied of een hoog incidentiegebied komen. Voorwaarde is dat zij Duitsland zo spoedig mogelijk weer verlaten. Ze zijn vrijgesteld van een coronatest, maar een pre-registratie is wel noodzakelijk indien ze uit een aandachtsgebied komen.

c. Relancemaatregelen

Maatregelen ter ondersteuning van de economie

Het beschermingsschild voor werknemers, zelfstandigen en ondernemingen is het grootste steunpakket in de geschiedenis van de Bondsrepubliek. De totale omvang van de maatregelen die van invloed zijn op de begroting bedraagt 353,3 miljard euro en de totale omvang van de garanties 819,7 miljard euro.

Om dit te financieren, zal de federale regering nieuwe leningen aangaan voor een totaalbedrag van ongeveer 156 miljard euro.

Bron: https://www.bundesfinanzministerium.de/Content/DE/Standardartikel/Themen/Schlaglichter/Corona-Schutzschild/2020-03-13-Milliarden-Schutzschild-fuer-Deutschland.html

De maatregelen m.b.t. Kurzarbeit (voor bedrijven die tijdelijke werkloosheid hebben ingeroepen voor 31 december 2020) worden verlengd tot max. 24 maanden, maar niet langer dan 31 december 2021) https://www.bundesregierung.de/breg-de/themen/coronavirus/verlaengerung-kurzarbeitergeld-1774190

Economisch Stabilisatiefonds (WSF) - Rettungsschirm für Unternehmen

d. Economische vooruitzichten

Update 11 mei 2021

In haar onlangs verhoogde prognose voor het gehele jaar verwacht de Duitse regering dat de Duitse economie met 3,5% zal groeien in 2021. Vorig jaar daalde de economische productie met 4,9%.

Bron: Statista

e. Opportuniteiten op korte termijn

  • De economie wordt groener:

Tot de coronapandemie gebeurde er te weinig in de economie betreffende duurzaamheid en klimaat. Maar dat is aan het veranderen, mede dankzij de pandemie. Zowel het Duitse economische stimuleringspakket van 130 miljard euro als NextGeneration EU ter waarde van 750 miljard euro hebben een groot deel gereserveerd voor duurzaamheid en groene technologieën.

  • Digitalisering:

De coronacrisis heeft de digitalisering aangezwengeld. De grote duw in de richting van digitale transformatie is echter uitgebleven en de vooruitgang is vooral beperkt gebleven tot thuiskantoren en videoconferentietechnologieën. Toch is er binnen de Duitse bedrijven de wil ontstaan om het werk te automatiseren en te verschuiven naar het digitale. Maar er is nog veel werk aan de winkel.

Sinds mei 2019 is er via de ‘DigitalPakt Schule’ vijf miljard euro aan federale financiering beschikbaar voor de deelstaten. Deze worden nu, na een trage startfase omwille van de pandemie, versterkt gebruikt om het onderwijs te digitaliseren.

  • Duitsland's techscene is booming:

Met Delivery Hero en Zalando hebben twee Duitse techbedrijven dit jaar de Dax (Deutsche Aktienindex) gehaald. Daarnaast staan voormalige starters in de belangstelling: Hellofresh (aandelenkoers dit jaar met 132% gestegen), online-aanbieders Shop Apotheke Europe en Global Fashion Group.

  • Homeoffice blijft ook na corona:

Terwijl vóór de coronacrisis ongeveer 35% van de werkende internetgebruikers in Duitsland ten minste af en toe vanuit het thuiskantoor werkte, is dit cijfer tijdens de crisis gestegen tot ongeveer 43%.

De intensiteit van het gebruik van thuiskantoren is echter aanzienlijk toegenomen. Terwijl 23% van de respondenten verklaarde vóór de coronacrisis ten minste eenmaal per week in hun thuiskantoor te zijn geweest, meldt nu 39% dat zij hun thuiskantoor ten minste enkele keren per week gebruiken. Ongeveer 26% van de respondenten zit momenteel zelfs bijna uitsluitend thuis op kantoor - https://www.bidt.digital/wp-content/uploads/2020/04/bidt-homeoffice-umfrage-infografik-kurz.pdf.

  • De Duitse biotechnologiebedrijven vestigen zich als wereldleider:

Twee Duitse biotech-start-ups, BioNtech en Curevac, staan momenteel wereldwijd in de schijnwerpers. BioNtech lanceerde, met Pfizer, een vaccin tegen COVID-19. Het vaccin van het Schwabische bedrijf Curevac zou al over enkele weken kunnen worden goedgekeurd. Het biotechbedrijf Qiagen werd toegelaten tot de Dax. Mdax-concurrent MorphoSys AG had al in september 2020 hun jaardoelstelling behaald. 

  • Comeback voor de Duitse zonne-industrie:

Tien jaar geleden waren de Duitse fabrikanten van zonne-energieapparatuur wereldleiders, toen kwamen de Chinezen met dumpingprijzen en een golf van faillissementen in Duitsland als gevolg. In de coronacrisis bloeide deze industrie weer op. Vanaf voorjaar 2020 werden weer panelen geproduceerd in het industriepark "Solar Valley" in Bitterfeld-Wolfen. Duitse fabrikanten profiteren van de trend dat steeds meer klanten de voorkeur geven aan regionale producenten.

  • Lage rentevoeten vergemakkelijken de wederopbouw van de economie:

De Europees Centrale Bank houdt de rente ook in de coronacrisis laag en de rente op Duitse staatsobligaties daalt nog verder. Wat voor spaarders een gematigde ramp betekent is goed voor bedrijven. Ze kunnen zichzelf na de coronacrisis weer opbouwen met goedkope financiering.

  • De Duitse sector van de medische technologie groeit snel:

Minder opgemerkt, omwille van alle aandacht voor de coronavaccins, is de sector van de medische technologie. Globaal gezien staat Duitsland goed gepositioneerd in de sectoren medische technologie, hernieuwbare energieën en Internet of Things.

5. Nuttige Links

Informatie m.b.t. diverse aspecten ten gevolge van de coronacrisis is te vinden op diverse websites:

Belangrijk: Deze beperkingen gelden niet voor het goederenverkeer. Binnen Duitsland wordt een minimumregeling van het openbaar vervoer gewaarborgd.
www.bmvi.de/SharedDocs/EN/Articles/LF/coronavirus-order.html (Engels)

6. Dossier coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden.

FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het dossier coronavirus vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

9 augustus 2021