U bent hier

CORONAVIRUS - De toestand in Denemarken

Toestand op 09/03/2022

1. Algemene toestand

De Deense bevolking heeft de vaccinatiecampagne goed gevolgd. Momenteel is 80,95% van de Deense bevolking 2 maal gevaccineerd en heeft reeds 61,26% ook de booster gekregen.

Het afschaffen van de corona-maatregelen gebeurde in een periode met een recordaantal besmettingen. Maar de mensen zijn minder zwaar ziek en heel weinig mensen worden in het ziekenhuis opgenomen. De ziekenhuisopnames door COVID-19 zijn laag en stabiel.

Het percentage positief geteste mensen (gebaseerd op PCR-tests) heeft een aantal weken rond 40% gelegen en was stabiel. In week 8, wanneer er 546.574 PCR-tests afgenomen werden, was dit percentage gedaald tot 35,8%. Ter vergelijking; in de eerste week van 2022 werdden nog 1.539.900 PCR-tests uitgevoerd, met een positief percentage van 24,8%. Er wordt nu nog veel minder getest en de centra waar men binnen kon lopen voor een sneltest, zijn sinds 6 maart gesloten.

De Deense regering vraagt de bevolking om de regels van handhygiëne na te leven en een veilig afstand te behouden in situaties waar te veel mensen bij elkaar zijn. Er wordt ook aanbevolen om een zelftest te doen, vooraleer men met veel mensen samenkomt.

Vaccinatieprogramma

In Denemarken wordt de bevolking met de vaccins van BioNTech/Pfizer en Moderna gevaccineerd. Aanvankelijk werd ook het vaccin van AstraZeneca gebruikt, maar deze maakt niet langer deel uit van het officiële vaccinatieprogramma. Hetzelfde geldt voor het Johnson & Johnson-vaccin. Een meerderheid in het Deense parlement besloot in mei dat de vaccins van AstraZeneca en Johnson & Johnson op vrijwillige basis gebruikt kunnen worden. Denen die graag met Johnson & Johnson of AstraZeneca gevaccineerd worden, kunnen dit pas doen na consultatie bij een arts. 

Wat moet men doen wanneer men positief getest is
  • Wanneer men positief getest is en geen symptomen heeft, moet men 4 dagen in isolatie. Nadien kan men de isolatie opheffen.
  • Wanneer men milde symptomen heeft, kan men na 4 dagen zelfisolatie terug tussen de mensen komen. Indien men zware symptomen heeft (bv. koorts, ademhalingsproblemen en hoesten), moet men in isolatie blijven tot wanneer men enkel milde symptomen heeft.

2. Maatregelen 

Enkel in luchthavens moeten nog mondmaskers gedragen worden.

T.e.m. 28 maart geldt het volgende:

  • Reizigers met corona-pas (bewijs van vaccinaties of eerder besmet met COVID-19) moeten niet getest worden bij inreis.
  • Reizigers zonder corona-pas moeten ten laatste 24 uur na het inreizen een COVID-19 test laten uitvoeren (PCR-test of antigentest).
  • Reizigers die omwille van medische redenen geen test kunnen laten uitvoeren, moeten niet getest worden.
  • Reizigers die maximum 24 uur in Denemarken verblijven, moeten ook niet getest worden.

Voor meer info in het Engels zie: https://en.coronasmitte.dk  

Afspraken met een Deens bedrijf?

Wanneer een buitenlands bedrijf een afspraak wil maken met een Deens bedrijf, dient men te polsen of het bedrijf nog COVID-19 restricties handhaaft. Vele Deense bedrijven geven momenteel nog de voorkeur aan virtuele vergaderingen, wanneer een fysieke vergadering niet noodzakelijk is. In sommige bedrijven worden nog mondmaskers gedragen tijdens vergaderingen, in anderen dan weer niet. Sommige bedrijven geven - ook na corona - hun werknemers de mogelijkheid om enkele dagen per week van thuis uit te werken.

3. Economie

a. Economische impact 

De Deense economie was robuust voor de crisis. De werkloosheid was met 3,7% historisch laag en er was een begrotingsoverschot.

De Deense regering en een brede meerderheid in het parlement (en vaak in samenwerking met de sociale partners) heeft tijdens de coronacrisis een hele reeks hulppakketten aangeboden om de Deense bedrijven te ondersteunen. Een voorbeeld is de mogelijkheid van looncompensatie voor bedrijven die minimum 30% van hun werknemers (of meer dan 50 werknemers) moeten ontslaan. Deze bedrijven kunnen een looncompensatie aanvragen, indien ze hen niet ontslaan. De looncompensatie bedraagt 75% van het loon van de werknemer in kwestie (en max. 30.000 DKK per maand). De rest van het loon wordt door de werkgever betaald. Voor werknemers die per uur betaald worden, bedraagt de looncompensatie 90% (en max. 26.000 DKK per maand). 

Het Deense parlement besloot in maart 2021 om een aantal van deze hulppakketten te verlengen t.e.m. 8 juli. Bovendien werden ook nieuwe hulppakketten geïntroduceerd.

Voorbeelden van hulppakketten die verlengd werden en nieuwe hulppakketten:

  • Compensatie van vaste onkosten.
  • Hulppakketten voor kleine zelfstandigen en freelancers (met verhoogde compensatie).
  • Uitstel van deadline voor betaling van belastingen voor een aantal beroepen (o.a. kinesisten, tandartsen en taxichauffeurs).
  • Introductie export- en investeringspakket om de Deense exportbedrijven te ondersteunen en Deense jobs te vrijwaren.
  • Verlenging van de periode waarin mensen met ziekteverlof kunnen zijn t.e.m. 30 juni (als ook dit in de periode van werkloosheidsuitkering valt) .

Het Deense parlement heeft wel enkele voorwaarden verbonden aan de verlenging van bestaande en de invoering van nieuwe hulppakketten (o.a. dat de bedrijven geen dividenden of buy back shares mogen uitbetalen voor de boekjaren 2020 en 2021). Deze voorwaarden zijn geldig voor bedrijven die meer dan 60 miljoen DKK aan compensatie voor vaste onkosten in 2020 ontvangen.

Voor meer info in het Engels: https://copcap.com/covid19-of-relief-packages

b. Handelsbelemmeringen 

Binnen de interne EU-markt mogen er in principe geen handelsbelemmerende maatregelen bestaan. Vindt u dat de overheid van een andere EU-lidstaat tegen dat principe zondigt? Worden de interne marktregels verkeerd toegepast? Dan kan u terecht bij het Enterprise Europe Network. Dit netwerk geeft advies bij klachten van bedrijven tegen andere bedrijven of tegen overheidsadministraties.

c. Relancemaatregelen  

Zoals aangehaald in subrubriek 3a. ondersteunt de Deense overheid de economie via een omvangrijk pakket aan maatregelen. Het totale kostenplaatje voor de overheid bedraagt maar liefst 286.7 miljard DKK (€ 38.55 miljard) oftewel 12,4% van het bbp. De bulk van dit bedrag gaat naar maatregelen in de vorm van loongaranties en overheidssubsidies, teneinde werkgelegenheid in stand te houden en de leencapaciteit voor de bedrijven te versoepelen en zo de liquiditeit hoog te houden.

d. Economische vooruitzichten 

Na een lange winter, met een groot gedeelte van de Deense economie in lockdown, wijst alles op een vlug herstel. Volgens cijfers van Danmarks Statistik daalde het bbp in Q1 2021 met 1,5%. De privéconsumptie was immers met 4,9% gedaald door de lockdown. Ondanks een zwakke start van 2021 is Denemarken nog steeds één van de landen die het best door de coronacrisis gekomen is. De tewerkstelling in Denemarken is in de periode van Q4 2019 t.e.m. Q1 2021 slechts met 1,1% gedaald. De Deense export steeg in maart 2021 met 4,6% t.o.v. februari. De export van goederen ligt ongeveer 11% hoger dan het niveau in 2019, terwijl de export van diensten ca. 8% onder het niveau van 2019 ligt.

Vanaf mei is een groot gedeelte van de Deense economie opnieuw open. De omzet in de detailhandel vestigde al in maart een record en de industriële productie is hoger dan vóór de coronacrisis. De export stijgt en de werkloosheid is de afgelopen maanden gedaald.

Men verwacht dat het bbp in 2021 met 2,4% en in 2022 met 3,4% zal stijgen. Bovendien verwacht men dat de privéconsumptie in 2022 met 4,3% zal stijgen. Dit is het hoogste niveau sinds 2004. In mei 2021 was de privéconsumptie van de Denen veel hoger dan vóór corona. Door een verandering van het vakantiesysteem werd in het vakantiejaar 2019/20 een gedeelte van het vakantiegeld “bevrozen”. Dit bedrag kon men dan uitbetaald krijgen bij het verlaten van de arbeidsmarkt. Maar vorig jaar besloot de regering om de Deense economie te stimuleren door de Denen te laten kiezen of ze het bevrozen vakantiegeld nu of later uitbetaald wilden krijgen. Tot nu toe (juni 2021) werd 84 miljard DKK uitbetaald.

De economische vooruitgang zal ook de jobcreatie ten goede komen. Volgens een prognose van het ministerie van Financiën zal de tewerkstelling stijgen met ca. 46.000 personen in 2021 en in 2022. In april 2021 bedroeg de brutowerkloosheid 4,6% of zo’n 130.720 personen. Er zijn 27.000 meer werklozen dan vóór corona.

De Deense consumenten hebben tijdens de coronacrisis de eerste prioriteit gegeven aan hun woning. Enerzijds hebben veel Denen een nieuwe woning gekocht, waardoor het aanbod van woningen nu heel beperkt is en de prijzen fel gestegen zijn. Volgens cijfers van Danmarks Statistik zijn de huisprijzen in 2020 met 16,5% gestegen. Dit is de hoogste stijging sinds 2006. De prijzen van flats zijn in dezelfde periode met 12,8% gestegen. De verkoop van zomerhuizen is in 2020 geëxplodeerd. In het Q1 2021 steeg de prijs van zomerhuizen met 4,6%. In diezelfde periode bleven ook de prijzen van huizen en flats stijgen (3,7% en 4%). Dit maakt het bijzonder moeilijk voor mensen die een eerste woning willen kopen.

Anderzijds hebben Denen hun woningen gerenoveerd. Denen konden én kunnen nog steeds een gedeelte van de onkosten van “groene” renoveringsprojecten van de belastingen aftrekken. Dit heeft geleid tot een fel stijgende activiteit in de bouwsector. Deense bedrijven in de bouwsector melden nu ook een gebrek aan geschoolde arbeidskrachten.

e. Opportuniteiten op korte termijn  

De bouwsector en de metaalindustrie zijn niet de enige sectoren waarin het aan geschoolde arbeidskrachten ontbreekt. Denemarken heeft de ambitie om tegen 2030 haar CO2-emissie met 70% te reduceren. Dit vergt geschoolde en academische arbeidskrachten. Om dit doel te bereiken zal er tegen 2030 een nood zijn aan 100.000 extra arbeidskrachten voor deze “groene” jobs. Concito en de denktank Mandag Morgen willen met het project “De arbeidsmarkt van de toekomst” een analyse maken van wat “groene” jobs zijn, welke behoefte er is in de bedrijven en de gemeenten en de competenties in kaart brengen, die nodig zijn in de toekomst. Op die manier kunnen nieuwe nascholingsmogelijkheden en opleidingen ingericht worden om de vereiste gekwalificeerde arbeidskrachten te leveren. Novo Nordisk Fonden, Industriens Fond en Pensiondanmark steunen het project met 6 miljoen DKK.

f. Opportuniteiten op lange termijn 

De Deense economie was solide en gezond voor de crisis. De werkloosheid was zeer beperkt, de staatsfinanciën waren op orde en Denemarken behoorde tot het kransje van de betere leerlingen van Europa. Gebrek aan grondstoffen wordt gecompenseerd door een uitmuntende diensteneconomie en door producten met een grote toegevoegde waarde. Duurzaamheid doorheen alle sectoren was niet zomaar een voorbijgaande hype maar werd van meet af aan zeer serieus genomen. We mogen hopen dat binnen afzienbare tijd, als de coronastorm gaan liggen is, de Deense economie op zijn vroeger elan verder kan gaan. Opportuniteiten op lange termijn zijn legio. Hiervoor verwijzen we graag naar de rubriek kansrijke sectoren van onze landenpagina.

4. Nuttige links

5. Dossier Coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden.

FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het dossier coronavirus vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

9 maart 2022