U bent hier

CORONAVIRUS – De toestand in Hongkong

​​1. Algemene toestand

Tot vóór de omikronvariant van het COVID-virus de wereld veroverde, had Hongkong de COVID-19 situatie redelijk goed onder controle. Op 31 december 2021 stond de teller op 12.605 besmettingen, met een gemiddelde van minder dan 10 besmettingen per dag. De voornaamste reden hiervoor waren de zeer stringente maatregelen aan de grens van Hongkong: niet-residenten zijn niet in Hongkong toegelaten en residenten die vanuit het buitenland terugkeren moeten bijna allemaal 3 weken drie weken in hotelquarantaine.

Echter, omwille van de hoge besmettelijkheid van omikron is er onlangs een nieuwe vuurhaard van besmettingen ontstaan, met als bron een quarantainehotel. Zeer ironisch en pijnlijk. In de afgelopen weken schoot het aantal dagelijkse besmettingen omhoog van 14 (20 januari) naar 129 (1 februari) en naar 2.071 (14 februari), voor een totaal van 25.051 besmettingen. Aanvankelijk had de Hongkong overheid er vertrouwen in dat ze de beginnende vuurhaard in de kiem kon smoren. Enkele weken later was die hoop verdwenen en heeft Hongkong aan China gevraagd om steun te bieden in de strijd tegen COVID.

Het probleem is dat Hongkong (in navolging van Mainland China) vasthoudt aan een 'dynamische zero-COVID-strategie', en dus enkel nóg strengere maatregelen kan uitvaardigen om de viruslawine trachten in te perken of te herleiden tot nul. Echter, met omikron lukt dit niet en de Hongkong overheid is niet genoeg uitgerust of georganiseerd om dit op een ordentelijke manier te verwezenlijken. Alhoewel de eigen overheidsexperten zeggen dat omikron niet tegen te houden valt, houdt de Hongkong overheid vast aan haar zero-COVID-paradigma en wacht de Hongkong bevolking angstvallig af welke nog extremere maatregelen er zullen uitgevaardigd worden.

De meest relevante maatregel voor Vlaamse zakenlui is dat enkel geregistreerde inwoners van Hongkong tot nader orde toegelaten zijn tot Hongkong. Het is dus niet mogelijk om als buitenlander naar Hongkong af te reizen.

Voor de meest recente informatie kunt u hier terecht:

2. Voorzorgsmaatregelen

Aangezien Hongkong een dynamische zero-COVID strategie tracht aan te houden, probeert het er alles aan te doen om besmettingen te vermijden.

Onder de vele maatregelen die worden voorgesteld zijn deze de belangrijkste:

  • Niet-residenten zijn niet toegelaten in Hongkong. Enkel personen met een Hongkong ID-kaart of paspoort mogen Hongkong binnenkomen.

  • De quarantaineperiode bij het binnenkomen van Hongkong is van 21 dagen naar 14 dagen teruggebracht, omdat omikron minder lang besmettelijk is. 

  • Een persoon die positief test wordt rechtstreeks naar een hospitaal gebracht, en blijft daar tot de CT waarde 33 of meer is. Wereldwijd is de drempel 35-40, maar Hongkong handhaaft een strengere drempel. Dit zorgt er voor dat sommige reizigers die eerder geïnfecteerd waren in het buitenland en gezond werden verklaard, bij aankomst in Hongkong positief testen en naar het hospitaal worden gebracht. Er zijn ook vele verhalen van individuen wiens CT waarde meer dan een maand lang niet onder de 30-33 geraakt, en die dus opgesloten blijven.

  • In Hongkong moeten 'nauwe contacten' van besmette personen ook in quaraintaine. Deze nauwe contacten worden naar het isolatiekamp van Penny's Bay gestuurd.  Op een bepaald moment was deze quarantaineperiode 21 dagen lang, zelfs indien het nauwe contact negatief testte. Dit zorgde voor grote angst bij de hele bevolking. Met de recente uitbraak van de omikronvariant zat dit isolatiekamp meteen vol, en de overheid overweegt nu om ofwel mensen die positief zijn zonder of met milde symptomen gewoon thuis hun quarantaine te laten doen, ofwel meer hotelkamers in de stad als isolatiekamer te gebruiken, ofwel om een nieuwe isolatiekamp te bouwen (met de hulp van Mainland China).

  • Een lockdown van districten in Hongkong behoort ook tot de mogelijkheden, maar de overheid verkiest liever maatregelen die minder impact hebben op de bevolking.

  • Thuiswerk is van kracht in de publieke sector, en de overheid raadt de privésector aan om dezelfde maatregel toe te passen. Alhoewel de overheid in Hongkong minder verplichtingen oplegt aan de privésector, volgen de bedrijven de aanbevelingen meestal wel.
  • Het dragen van een masker buitenshuis is verplicht. Mensen die het masker niet dragen of niet juist dragen krijgen een boete van 10.000 HKD (ong. 1.127 EUR).

  • De overheid heeft een tracing app gelanceerd (LeaveHomeSafe), waarbij iedereen die in een hotel, bar of restaurant binnenkomt een QR code moet inscannen, opdat de overheid iedereen kan opsporen die in 'nauw' contact is geweest met iemand die positief heeft getest. 

  • Een andere controversiële maatregel is dat de overheid kan overgaan tot het volledig afsluiten van een residentieel gebouw wanneer iemand in dat gebouw positief heeft getest. Dit is sinds maart 2021 de gewone gang van zaken geworden, en de bevolking heeft daarom dan ook meer schrik van de maatregelen dan van het coronavirus zelf.

  • Hongkong zal vanaf maart 2022 alle 7,5 miljoen inwoners verplichten om zich te laten testen op het virus. Hiervoor heeft het de hulp ingeroepen van Mainland China, want zelf heeft Hongkong niet genoeg capaciteit om zoveel testen te verwerken. Elke inwoner zal drie testen moeten doen in een periode van drie weken.

  • Niet meer dan één familie mag in publiek samen zijn, of maximaal twee personen die niet van dezelfde familie zijn.

  • Je mag niet meer dan één andere familie thuis uitnodigen.

  • Verschillende horeca en andere publieke plaatsen zullen worden gesloten (bv. kappers en religieuze gebouwen) of zullen enkel toegankelijk zijn mits de bezoekers kunnen bewijzen dat ze gevaccineerd zijn en dat ze zich bij binnenkomst registreren met de LeaveHomeSafe contact-tracing app.

3. Vaccinatiestrategie

Op 25 januari 2021 kreeg het vaccin van BioNTech en Fosun (genaamd Comiernaty) toelating om in Hongkong toegediend te worden. Op 18 februari volgde dan Coronavac, het vaccin dat ontwikkeld werd door het Chinese bedrijf Sinovac. Op 22 februari ontvingen de regeringsleiders hun COVID-19 vaccin. De officiële vaccinatiecampagne begon op 26 februari 2021.

Op 13 februari 2022 had 75,1% van de bevolking één vaccininjectie ontvangen en was  66,7% volledig gevaccineerd. Daarenboven had 16,5% op dat moment een boosterinjectie ontvangen. In België waren de cijfers die dag: 79,5%, 77,8% en 59,2%.

In Hongkong is er geen gebrek aan vaccins, maar zorgt een combinatie van wantrouwen tegenover de overheid en allerlei onwaarheden die op sociale media worden verkondigd ervoor dat een belangrijk deel van de bevolking zich niet wil laten vaccineren. Het is wel zo dat de hoge besmettelijkheid van de omikronvariant de vaccinatiecijfers sneller heeft doen stijgen, omdat de Hongkongers liever niet gedurende weken in een hospitaal opgesloten willen zitten, symptomen of niet.

Om de vaccinatiegraagd nog te verhogen, is de Hongkong overheid van plan om niet-gevaccineerden de toegang te ontzeggen tot publieke plaatsen, en dan vooral tot winkels en winkelcentra. De zal de vaccinatiegraad doen stijgen omdat de lokale bevolking heel vaak winkelcentra bezoekt.

4. Exitstrategie

Op dit moment is het nog niet duidelijk welke exitstrategie er zal zijn. Hongkong volgt immers de zero-COVIDstrategie van Mainland China, en het is onduidelijk wanneer China de COVID-maatregelen zal opheffen.

Een denktank van de European Chamber of Commerce in Hongkong gaat ervan uit dat de stad zich vóór de lente of zomer van 2023 niet zal openen voor de buitenwereld. Dit zou pas kunnen van zodra China zelf een werkend vaccin heeft ontwikkeld én heel de bevolking heeft gevaccineerd. In het ergste scenario zou Hongkong pas in 2024 openen. Echter, op 9 februari 2022 zei een topadviseur van de overheid dat hij erg optimistisch is dat Hongkong binnen het jaar haar poort zal kunnen openen tegenover de buitenwereld. Dit wordt dus nog afwachten.

5. Economie

a. Economische impact

Als een internationaal financieel centrum, een toegangsweg voor investeringen in China en een vrije haven en transithub, is de economie Hongkong zeer gevoelig voor invloeden van buitenaf. Na de handelsoorlog tussen China en de VS en de protesten in Hongkong zelf, was de impact reeds te voelen op de meeste sectoren.

De hardst getroffen sectoren zijn de horeca en het toerisme; vele bedrijven zijn failliet gegaan, en de werkloosheidsgraad in deze sector is gestegen naar 18%. Online verkoop is dan weer sterk gestegen, en de financiële sector houdt ook stand, vooral dankzij zijn unieke rol als RMB centrum van China. De overheid zet ook zwaar in om de logistieke sector in Hongkong optimaal te houden onder de omstandigheden. Zo gaf de overheid midden 2020 een bail-out aan de lokale luchtvaartmaatschappij Cathay Pacific. Echter, eind oktober kondigde Cathay Pacific een grote herstructurering aan: niet alleen werd naar schatting 30-40% van het personeel ontslagen, maar ook werd haar dochtermaatschappij Dragonair volledig ontbonden, en de meer dan 5.000 werknemers van Dragonair werden ontslagen. 

Tot midden 2021 lieten de Belgische bedrijven weten dat ze niet al teveel leden onder de situatie, en dat ze voorzichtig positief waren over de toekomst. Omwille van de sociaalpolitieke uitdagingen van 2019 en 2020 hadden de Belgische bedrijven zich eerder al gefocust op innovatie, op het zichzelf heruitvinden en op het creëren van nieuwe vormen van inkomsten.

Echter, de zero-COVID strategie van Hongkong zorgt voor grote druk in de zakenwereld. Zo is er sprake van een exodus van talenten en expat professionals. De bevolking van Hong Kong is tussen medio 2020 en medio 2021 met 1,2% gedaald, waarbij meer dan 75.000 mensen de stad hebben verlaten. Men verwacht dat deze trend zich in 2022 zal versterken. Vele multinationals zijn van plan om hun hoger kader naar andere steden in de regio te verhuizen of hebben dit reeds gedaan, omdat het voor deze leidinggevende professionals niet mogelijk is om te reizen naar de verschillende kantoren in de regio.

Fitch Ratings heeft de bbp-groeiprognose voor 2022 voor Hongkong herzien tot 1,5%, dit tegenover een eerdere prognose van 3,0%. Ten tijde van de eerdere prognoses begin december 2021 ging men ervan uit dat de toenmalige lage lokale infecties snel de weg zouden effenen voor een quarantainevrije reisbubbel tussen Hongkong en het vasteland van China, met een positief effect voor de de toeristische en vrijetijdssectoren. Vele van deze veronderstellingen zijn niet langer houdbaar in het licht van de recente ontwikkelingen, althans op korte termijn.

Het BBP van Hongkong herstelde zich in 2021 met 6,4%, na in 2020 met 6,1% te zijn gekrompen, gestimuleerd door een krachtige externe vraag, mogelijk gemaakt door de rol van het gebied als logistiek knooppunt en intermediair voor de wereldhandel. Nu de buitenlandse vraag dit jaar naar verwachting geleidelijk zal normaliseren en de luchtvaartindustrie en vrachtvervoer in Hongkong verlamd zijn door vluchtverboden en strikte quarantainevereisten voor personeel, lijkt het onwaarschijnlijk dat deze trend zich in 2022 zal voortzetten. Zelfs nadat de huidige uitbraak is verdwenen, zal de zero-COVID aanpak van de autoriteiten ervoor zorgen dat allerlei beperkingen op openbare bijeenkomsten en uitgaansgelegenheden sporadisch worden aangescherpt en versoepeld als reactie op het infectieniveau, met bijbehorende verstoringen van consumptie en diensten.

b. Handelsbelemmeringen

Er zijn geen handelsbelemmeringen gekend, buiten het feit dat vrachtwagenchauffeurs tussen Hongkong en Mainland China een gezondheidscertificaat moeten kunnen voorleggen.

Botst u buiten de EU op handelsbelemmeringen of andere problemen op het vlak van markttoegang? Laat het ons weten via handelsbelemmering@fitagency.be. Wij analyseren uw aangifte en maken die via de geijkte kanalen over aan de bevoegde instanties.

c. Relancemaatregelen

De overheid heeft een aantal economische maatregelen geïmplementeerd ter ondersteuning van personen en bedrijven die het door het Coronavirus moeilijk hebben. Met deze maatregelen wil men: de werkgelegenheid behouden; ondersteuning bieden aan de bedrijven; de financiële lasten van zowel personen als bedrijven verlichten en eens de epidemie is ingeperkt de economie in Hongkong weer herstellen. 

Midden februari 2022 lanceerde de overheid een nieuwe reeks maatregelen ter waarde van 27 miljard HKD om individuen en bedrijven te ondersteunen. De details hiervan vindt u in het document in bijlage "Measures for the sixth round of anti-epidemic fund".

Ter informatie vindt u ook het document in bijlage ‘Fight the Virus Together – Support Hong Kong Together’; dit waren de eerste anti-pandemiemaatregelen die de Hongkong overheid uitvaardigde in april 2020.

d. Economische vooruitzichten

De economie van Hongkong kromp in 2020 met 6,1%. De werkloosheidsgraad stond op een historisch hoogterecord, maar liep in de eerste helft van 2021 terug. Hongkong kende in het 2de kwartaal van 2021 een groei van 7,5%, dit dankzij de betere situatie in Mainland China en in de rest van de wereld.

e. Opportuniteiten op korte termijn

De financiële sector heeft haar verliezen kunnen beperken dankzij de versterkte handel met Mainland China. Vooral in de FinTech sector zijn er mogelijkheden voor Vlaamse bedrijven, alsook in de gezondheids- en milieusector.

Ook op de vlak van online verkoop zijn er vele mogelijkheden, alsook alles wat met beheren van de COVID-19 pandemie te maken heeft.

f. Opportuniteiten op lange termijn

De opportuniteiten op lange termijn vallen voorlopig nog niet in te schatten. De kans dat de sectoren zoals toerisme, horeca, retail en luxe snel tot het oude niveau zullen terugkeren is klein. Op het vlak van milieu is de wetgeving nog steeds verouderd, maar hier beginnen de zaken wel te bewegen; immers, Hongkong heeft het plan opgevat om tegen 2045 carbon-neutraal te zijn.

Innovatie is een must, ook voor Hongkong, en hier zal Hongkong mee op de trein moeten springen indien het haar positie in Azië niet wil verliezen. Hierbij denken we vooral aan stadsmobiliteit, smart citites, medtech, fintech en cleantech.

6. Nuttige links

7. Dossier Coronavirus

Het coronavirus heeft een wereldwijde impact, niet alleen op de gezondheid maar ook op de economie. Ook uw export kan hiervan gevolgen of zelfs hinder ondervinden.

FIT monitort de risico's dagelijks en ons buitenlands netwerk informeert u over alle implicaties voor Vlaamse exporteurs op hun internationale activiteiten.

In het dossier Coronavirus vindt u een aantal nuttige tips, adviezen en inzichten in de economische impact van de verspreiding van het virus op internationaal ondernemen.

Met vragen over internationaal ondernemen in tijden van Corona, kan u terecht bij exportadvies-corona@fitagency.be.

17 februari 2022

Bijkomende informatie

Fight the virus together (PDF – 838 kB)
Measures (PDF – 954 kB)