U bent hier

Kansrijke sectoren

De informatie op deze landenpagina werd met de grootste zorg samengesteld maar houdt nog geen rekening met de gevolgen van de coronacrisis.

Landbouw

Servië heeft zeer gunstige natuurlijke omstandigheden (grond en klimaat) voor uiteenlopende agrarische activiteiten. Het land beschikt over ongeveer 5 miljoen ha landbouwgrond (0,68 ha per hoofd van de bevolking), waarvan 4,2 miljoen ha akkerland (0,56 ha per hoofd van de bevolking). De belangrijkste landbouwproducten in Servië zijn: maïs, zonnebloem, suikerbieten, soja, aardappel, appel, pruimen, frambozen, druiven, varkensvlees, rundvlees, gevogelte en zuivel.

Landbouw is goed voor ongeveer 20% van de Servische export maar het ontbreekt de bedrijven aan moderne irrigatie- en moderne opslagfaciliteiten. Er is veel potentieel voor biologische landbouw maar Servië weet het niet efficiënt te gebruiken. 12,3% van de beschikbare landbouwgrond ligt braak door de vergrijzende plattelandsbevolking, de slechte infrastructuur en de economisch niet rendabele bedrijven als gevolg van een mislukte privatisering. Agro-food bedrijven zijn zeer zwaar getroffen door het privatiseringsproces, ze zijn niet in staat om een groot deel van het productenaanbod aan te kopen en verliezen zo hun plaats op de wereldmarkt. Tegelijkertijd is de totale verwerkingscapaciteit ervan veel te klein in verhouding met de totale primaire productie. Hoewel de uitvoer van de landbouw- en voedingssector een dominante positie inneemt in de structuur van de binnenlandse export, blijft het concurrentievermogen van het land op een laag niveau. De toename van het concurrentievermogen en de mate van verwerking van deze producten vallen op als de belangrijkste uitdagingen in de toekomst.

De aanwezigheid van de informele markt speelt een grote rol, waarbij een groot aantal producten binnen de lokale rurale gemeenschap of op lokale markten wordt verkocht. Een van de uitdagingen voor Servië is het behouden van de sterktes van het traditioneel marktsysteem en tegelijkertijd het garanderen van voedselveiligheid en de uitbouw van een verwerkings- en marketingketen om lange-termijn concurrentie met de EU aan te kunnen.

Het bevoegde ministerie is bezig een reeks maatregelen in te voeren: de coöperatiewet, subsidiebeleid, uitbreiding van de biologische productie, drainagesystemen, irrigatie waarvan de ruilverkaveling de hoge prioriteit heeft.

Het ministerie van Landbouw werkt sinds 2015 aan het stimuleren van kleine agrarische bedrijven. Het ministerie heeft de omvang van de bedrijven om in aanmerking te komen voor overheidssubsidies gereduceerd (van 100 ha naar 20 ha). Bovendien heeft het land naast beleids- en wetswijzigingen ook gebruik gemaakt van subsidies van de EU. Servië staat echter nog steeds voor verschillende uitdagingen.

De levensmiddelenindustrie is een van de sterkste troeven van de Servische economie. De handelsbalans van landbouwproducten vertoont een constant overschot: in 2018 had Servië een overschot van 1,1 miljard euro, en nam de uitvoer met 1,1 procent toe ten opzichte van 2017. De fruitproductie is een van de belangrijkste subsectoren voor de economische ontwikkeling van Servië en krijgt daarom een strategische behandeling door de Servische regering. In 2018 bedroeg de export van Servisch fruit 520,5 miljoen euro.

Meer weten:

Energiesector

Het energiegebruik per eenheid bruto nationaal product is 3 tot 5 keer hoger dan in de EU-landen en 2 tot 3 keer hoger dan in de buurlanden. 50 tot 60% van het energieverbruik gaat immers verloren door verspilling mede omwille van slechte isolatie en de verouderde infrastructuur. Door de  toetreding tot de Energiegemeenschap (Europese Gemeenschap, Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kroatië, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Montenegro, Servië en Kosovo) heeft Servië de verplichting om de energie-efficiëntie voor 2018 te verhogen met 9%. Er bestaat hiervoor een actieplan die een beschrijving van maatregelen ter bevordering van de energiebesparing bevat.

Bruinkool is de voornaamste energiebron in Servië, gevolgd door waterkracht en biomassa als voornaamste hernieuwbare energiebronnen. Volgens het ontwerpactieplan voor hernieuwbare energie zou Servië tot 2020 ongeveer 1.100 MW moeten bouwen in duurzame energiecentrales. De totale investeringen in de bovengenoemde projecten worden geraamd op 2 miljard euro. Het actieplan voorziet in de verhoging van het aandeel van hernieuwbare energiecentrales in de totale elektriciteitsproductie van 29% op dit moment tot 37% tegen 2020 (inclusief grote waterkrachtcentrales). Tegelijkertijd wil Servië het aandeel van groene energie in het totale energieverbruik verhogen van 21,2% tot 27% tegen 2020. In overeenstemming met de doelstelling van 27% voor de productie van hernieuwbare energiebronnen in het bruto-eindverbruik tegen 2020, zal ongeveer 3.500 GWh moeten worden geleverd door energiecentrales die worden gevoed door hernieuwbare energiebronnen. Ook zonne- en windenergie spelen een belangrijke rol in de toekomstige ontwikkeling van de hernieuwbare energieproductie in Servië. Er wordt geschat dat het totale potentieel aan hernieuwbare energie in Servië van de grootte van 4,3 Mt is. Ondanks zijn hoge potentieel, is deze sector nog in de beginfase van ontwikkeling. Sinds 2013 wordt de energiesector geliberaliseerd maar het onderhoud en de herstelling van het netwerk blijft in staatshanden.

Meer weten:

Transport

Servië heeft een gunstige geografische ligging op het kruispunt van twee belangrijke Europese corridors in Zuidoost-Europa (spoorwegcorridor X en de riviercorridor VII). Servië is een doorvoerland voor het vervoer van goederen en passagiers van Azië naar Centraal-Europa. Transport is goed voor ongeveer 15% van het bbp.

Het wegvervoer is goed voor ongeveer 92% van het totale vervoer maar het totale passagiersvervoer is zeer verouderd. Er speelt al jaren een dilemma tussen het herstellen van bestaande wegen of de bouw van nieuwe.

Spoorweg beschikt over 4.347 km spoorweg, waarvan 1.387 geëlektrificeerd. De spoorwegen stellen 18.000 mensen te werk en zijn in staatshanden. Er worden jaarlijks ongeveer 5,5 miljoen passagiers en 12,6 miljoen ton vracht vervoerd. Ook dit netwerk is sterk verouderd.

De binnenscheepvaart gebeurt via twee internationale en een nationale rivier en via het kanaalsysteem, met een totale lengte van 1600 km (Donau 588 km, Sava 207 km, Tisa 164 km, kanaal Donau-Tisa-Donau 604 km). Spijtig genoeg is het grotendeels ongebruikt. Servië heeft 10 internationale havens (9 aan de Donau, 1 aan de Tisa) en 2 nationale (aan de Sava).

De nationale luchtvaartmaatschappij is Air Serbia. Sinds 2013 is Air Serbia een strategische partner van Etihad Airways, de nationale luchtvaartmaatschappij van de Verenigde Arabische Emiraten.

De investeringen in infrastructuur hebben er, samen met de doorgevoerde hervormingen, toe bijgedragen dat de bouw de afgelopen twee jaar een van de belangrijkste drijvende krachten achter de groei van het bbp is geworden. Deze trend zal zich naar verwachting ook de komende jaren doorzetten, omdat in 2019 een nieuwe investeringscyclus voor infrastructuur zal worden opgestart, die onder meer projecten in het weg-, spoorweg-, lucht- en watervervoer omvat. Voortdurende investeringen in infrastructuur zijn belangrijk, omdat dit Servië een goede verbinding met de regio zal bieden.

Meer weten:

Automobielsector

De autoindustrie in Servië is een combinatie van nieuwe fabrieken die opgericht werden door buitenlandse investeerders en binnenlandse bedrijven.

Servië heeft sinds 2000 meer dan $ 22 miljard buitenlandse investeringen ontvangen waarvan 10% naar de auto-industrie vloeide. 

De industrie heeft een tien jaar lange traditie van intensieve samenwerking met internationale bedrijven zoals bijvoorbeeld Michelin (investering van 138 miljoen euro) en het Sloveense CIMOS (120 miljoen euro).

De grootste investering aller tijden in Servië werd gemaakt door de Fiat Group (940 miljoen euro). Met Fiat kwamen ook de belangrijkste leveranciers in Servië terecht. Een paar hiervan zijn Robert Bosch (71 miljoen euro), het Italiaanse Magnet Marelli (24,5 miljoen euro) en Johnson Controls (15 miljoen euro). Johnson Controls en Magneti Marelli hebben een joint venture en leveren zowel binnen- als buitenonderdelen aan Fiat.

Bij Fiat werd een productiecapaciteit van 200.000 eenheden opgebouwd. Daardoor kan Fiat Servië een jaarlijkse export genereren ter waarde van € 1,5 à 2 miljard.

De Servische auto-industrie levert aan bijna alle grote Europese en enkele Aziatische autofabrikanten.

Meer weten:

Toerisme

Toerisme is een zeer belangrijk segment van de economie dat een belangrijke bijdrage kan leveren aan de economische en sociale ontwikkeling.

De bergen, nationale parken, rivieren en meren zijn de perfecte locatie voor de ontwikkeling van ecotoerisme en actieve vakanties waar jagen, vissen en extreme sporten deel van uitmaken. Meer dan 1.000 thermale bronnen samen met de gunstige klimatologische omstandigheden en de geografische ligging creëren een uitstekend klimaat voor de ontwikkeling van het wellnesstoerisme.

Diensten met het grootste potentieel voor een toestroom van buitenlandse toeristen zijn spa's, bergen en grote steden.

De meeste buitenlandse toeristen zijn afkomstig uit de landen van ex-Joegoslavië, Italië, Rusland, Macedonië, Roemenië en Groot-Brittannië.

Meer weten:

ICT

De afgelopen jaren is de ontwikkeling van IT-diensten aanzienlijk toegenomen. Op de globale markt zijn de Servische IT-bedrijven vooral gefocust op software-ontwikkeling, het testen van software en het ontwerpen van websites. Sinds 2013 gebruiken alle bedrijven internet.

Vooral Duitse, Nederlandse, Britse en Amerikaanse bedrijven outsourcen opdrachten naar Servië.

Troeven van de sector zijn de pool van intellectueel kapitaal, aantrekkelijke loonkosten, uitstekende werknemersvaardigheden en goede communicatiemiddelen.

De overheidssector is een ander belangrijk doel van de IT-markt en de vooruitzichten voor overheidsuitgaven wijzen op een hernieuwd groeipotentieel. Ontwikkelingen op het gebied van e-government en de modernisering van bestaande IT-systemen in domeinen als de gezondheidszorg en het onderwijs zullen ook grootschalige contracten opleveren en het potentieel van de publieke sector opwaarderen. ICT is een van de meest dynamische en snelst groeiende sectoren in Servië, met een gemiddelde jaarlijkse groei van 25,5%. De IT-raad onder leiding van de premier voert de Strategie voor de Ontwikkeling van de Informatietechnologie-industrie 2017-2020 uit, overeenkomstig het actieplan terzake. Investeringen in een opleidingen, infrastructuurontwikkeling en verbetering van het ondernemingsklimaat zijn de belangrijkste doelstellingen van deze strategie

ICT-diensten braken een nieuw record met een export van 1,135 miljard euro (een groei van 26% ten opzichte van 2017).

Voor buitenlandse investeerders en IT-bedrijven die naar Servië komen, zijn er grote mogelijkheden voor overnames, fusies en b2b-samenwerking. Uitbesteding aan Servië is al jaren populair en omdat lokale bedrijven in de loop der jaren zijn gegroeid en matuurder zijn geworden, zijn de mogelijkheden om deze samenwerking uit te breiden gebruikt voor gezamenlijk onderzoek en fusies allerhande.

Meer weten:

Milieu en afvalbeheer

Servië heeft de afgelopen jaren vorderingen gemaakt bij de harmonisatie van zijn wettelijke kader met het milieu-acquis, maar verdere, omvangrijke inspanningen zijn nodig, met name op het gebied van afvalbeheer, waterbeheer en afvalwaterzuivering, natuurbescherming, bestrijding van industriële verontreiniging en risicobeheer en luchtkwaliteit. Bovendien moet Servië zich verder aanpassen aan de klimaatwetgeving. Servië heeft in maart 2012 de status van kandidaat-lidstaat van de EU gekregen en zijn milieubeleid en juridisch kader worden sterk beïnvloed door de toetredingsonderhandelingen.

Hoofdstuk 27, het omvangrijkste van de 35 onderhandelingshoofdstukken wat wetgeving betreft, moet nog geopend worden. De Europese Commissie heeft in haar evaluatieverslag van 2016 vastgesteld dat Servië zich nog in een vroeg stadium bevindt wat het aanpassen van het beleid en de wetgeving aan het acquis op het gebied van milieu en klimaatverandering betreft, hoewel er enige vooruitgang is geboekt. De Servische regering heeft zich er volgens de post-screeningdocumenten toe verbonden haar nationale wet- en regelgeving op milieugebied tegen 2018 volledig te harmoniseren. Afvalbeheer blijft een belangrijke uitdaging. Servië beschikt niet over infrastructuur voor de behandeling, verwijdering en opslag van gevaarlijk afval. Slechts zes van de ongeveer 3.500 stortplaatsen voldoen aan de EU-voorschriften. Naar schatting zijn er meer dan 140 stortplaatsen die ernstige grote risico's voor het milieu inhouden. Het niveau van recycling of hergebruik van afval is met slechts ongeveer 4% zeer laag. Servië zal zich meer moeten richten op andere vormen van afvalbeheer, waarbij de afvalhiërarchie wordt gevolgd en storten als laatste optie wordt gebruikt.

Het ontbreken van een nationale strategie voor waterbescherming belemmert een strategische investeringsplanning in de watersector. Het oppervlakte- en grondwatermonitoringnetwerk is nog niet voltooid. Waterverontreiniging is een ander groot probleem, met name als gevolg van verouderde technologie, een gebrek aan installaties ter bestrijding van verontreiniging, ontoereikende opslag en verwijdering van bijproducten, onbehandeld industrieel en gemeentelijk afvalwater, rioolwater uit de landbouw, percolaat uit stortplaatsen en verontreiniging door de binnenvaart. Slechts 5% van het industrieel afvalwater ondergaat de volledige drie fasen van afvalwaterbehandeling.

Volgens ramingen zullen de kosten voor Servië om te voldoen aan de Europese milieunormen 10-15 miljard euro bedragen, waarvan 1,5 tot 2,5 miljard euro uit Europese fondsen beschikbaar zal worden gesteld. Er worden grote investeringen gepland op het gebied van de infrastructuur voor afvalbeheer en afvalwaterzuivering.

Meer weten:

Bouw

De bouwsector is een belangrijk onderdeel van de economie. In Servië is de bouwsector momenteel goed voor ongeveer 5% van het bbp. De sector is erin geslaagd de aandacht van buitenlandse investeerders te trekken, wat een zeer positieve impact heeft op de groeicijfers. Europese fondsen (IPA - Instrument voor pre-toetredingssteun) en fondsen die worden verstrekt door de EBWO, de Wereldbank en nieuwe middelen voor de financiering van projecten (zoals PPP's) zullen de markt veel dynamischer maken. De sector biedt veel mogelijkheden voor bouwbedrijven maar ook voor leveranciers van nieuwe technologieën, materialen en uitrusting.

De woningbouw in Servië kan dezer dagen mooie resultaten voorleggen en het langverwachte herstel ligt op schema, waarbij de volumes in 2018 opnieuw de oorspronkelijke verwachtingen overtreffen. Het belangrijkste project in Servië is het Belgrado Waterfront project (https://www.belgradewaterfront.com/en/) dat de bouw van een residentieel en commercieel complex van 3,5 miljard euro omvat. Het project wordt geleid door de Servische regering met de steun van investeerders uit de Verenigde Arabische Emiraten. Het project omvat kantoorgebouwen en luxeappartementen, Belgrado Park, Sava Promenade, vijfsterrenhotels, Belgrado Mall en Belgrade Tower van 168 meter hoogte, dit iconische gebouw werd ontworpen door het wereldberoemde architectenbureau Skidmore, Owings & Merrill.

In de kantoorruimtesector hebben investeerders zoals Africa Israel en de Tidhar-groep, GTC, Delta Holding, MPC Properties, AFI Europe en Shikun & Binui Group in Belgrado een handvol projecten gelanceerd, waarvan de huurders voornamelijk grote multinationale ondernemingen zijn.

Meer weten:

Specifieke vraag of probleem?

Flanders Investment & Trade heeft een wereldwijd netwerk van experten dat uw bedrijf ter plaatse helpt.

Ontdek wat FIT voor u kan doen in Servië