U bent hier

Kansrijke sectoren

De informatie op deze landenpagina werd met de grootste zorg samengesteld maar houdt nog geen rekening met de gevolgen van de coronacrisis.

Landbouw en voedingsnijverheid

In het voorbije decennium werd de landbouwsector almaar belangrijker voor de Oekraïense economie. Met een (nominale) bijdrage van 10-12% aan het Oekraïense bbp in de afgelopen 3 jaar staat de sector in de top 3. Zowat 17% van de beroepsbevolking is in de landbouwsector actief.

Volgens de Nationale Investeringsraad is het landbouwareaal in Oekraïne 42,2 miljoen ha groot en beslaat het ongeveer 70% van de totale oppervlakte van het land. 32,5 miljoen ha is akkerland (76% van het landbouwareaal), 5,4 miljoen ha zijn weiden (13%), 2,4 miljoen ha is grasland (6%) en 0,9 miljoen ha zijn bestemd voor meerjarige aanplantingen (2%). Het akkerlandareaal in Oekraïne is gelijk aan 30% van het akkerland van de EU en 2,1% van het wereldwijde akkerlandareaal. Landbouwgronden in Oekraïne omvatten akkers (graan, technische gewassen, voedergewassen, aardappelen en groenten en braakland), tuinbouwbedrijven, boomgaarden, wijngaarden en permanente graslanden en weiden.

Overal in Oekraïne treft u chernozem aan (of 'zwarte aarde'), een van de meest vruchtbare gronden ter wereld. Ongeveer 25% van alle zwarte aarde ter wereld ligt in Oekraïne. Het bevat een hoog percentage humus (3 tot 15%) en fosforzuren, fosfor en ammoniak. U vindt het terug op 41% van de totale grondoppervlakte in Oekraïne en nog meer op landbouwgronden (54%) en akkerlanden (58%). In maart 2020 rondde het Oekraïense parlement de behandeling af van wetsontwerp #2178-10 om een aantal Oekraïense wetten aan te passen over de voorwaarden om landbouwgronden te verkopen. Volgens de recentste versie van het document loopt het moratorium op de verkoop van landbouwgronden in de tweede jaarhelft van 2021 af. Vanaf 1 juli 2021 kunnen landbouwgronden vrij worden verkocht.

Akkerbouw is de basis van de landbouw in Oekraïne. De belangrijkste producten zijn granen en plantaardige olie. In 2017 was akkerbouw goed voor 72% van de landbouwactiviteit en veeteelt voor 28%. Naast gewassen legt Oekraïne zich vooral toe op de productie van suiker, pluimvee en eieren. Omdat het aanbod van deze producten groter is dan de binnenlandse vraag, is de productie op export gericht. Momenteel is Oekraïne een van de grootste uitvoerders van granen, gerst en zonnebloemolie ter wereld.

Volgens het ministerie voor Landbouwbeleid en Levensmiddelen was de graanoogst in december 2019 goed voor in totaal 75,2 miljoen ton. Er werd 35,2 miljoen ton mais geoogst, 14,6 miljoen ton zonnebloemen, 9,8 miljoen ton suikerbieten, 3,7 miljoen ton sojabonen, 89.000 ton boekweit en 161.000 ton gierst. In 2020 zit Oekraïne op schema met de zaaicampagne van de voorjaarsgewassen. Gezien de moeilijke situatie moeten de prognoses voor de gewasvorming en distributie nauwkeurig worden ingeschat. De analisten van het APK-Inform Agency hebben hun prognoses intussen bijgesteld en de economische, landbouwtechnische en klimatologische marktfactoren geanalyseerd. Hun prognoses voor de toekomstige oogst zijn vrij optimistisch: ze voorspellen een globale productie van 95 miljoen ton granen en oliehoudende zaden, uitgesplitst in 75,2 miljoen ton granen en 22,8 miljoen ton oliehoudende zaden. Het agentschap schat dat er in het nieuwe seizoen 52,3 miljoen ton granen en 6 miljoen ton zonnebloemolie kan worden uitgevoerd.

Volgens het Bureau voor de Statistiek en de Ukrainian Agribusiness Club leverde de uitvoer van Oekraïense landbouwproducten en levensmiddelen in 2019 USD 22,2 miljard op, 18% meer dan in 2018. In diezelfde periode voerde Oekraïne 14% meer goederen in, ter waarde van USD 5,7 miljard. Dat Oekraïne een netto-uitvoerder van deze producten is, blijkt uit de positieve handelsbalans voor landbouwproducten en levensmiddelen van USD 16,5 miljard. De export van landbouwproducten is goed voor een aanzienlijk deel van de handel. In 2019 waren landbouwproducten goed voor 44% van de totale export van Oekraïne (tegenover 39% in 2018) en voor 10% van de totale invoer (tegenover 9% in 2018).

De export van teeltgewassen uit Oekraïne steeg het sterkst met 31% of USD 3 miljard. Teeltgewassen zijn goed voor 58% van de landbouwproducten die Oekraïne exporteert. De stijgende export van mais (49% of USD 1,7 miljard meer) was de grootste factor in de toegenomen export van teeltgewassen. Oekraïne voerde ook 7% of voor USD 202,9 miljoen meer afgewerkte voedingsproducten uit. De grootste stijger met 89% in deze categorie was sojameel (USD 143,9 miljoen). Tegelijk voerde Oekraïne ook 12% meer afgewerkte voedingsproducten in (USD 279,4 miljoen), vooral tabak en bakkerijproducten.  De invoer van teeltgewassen – vooral aardappelen en citrusvruchten – steeg met 1 % (USD 265,9 miljoen), net als de invoer van dierlijke producten (eveneens met 17% of USD 153,5 miljoen), vooral kaas en diepgevroren of verse (gekoelde) vis.  

Sinds 1 juli van het marktjaar 2019/20 en 15 april 2020 voerde Oekraïne al 48,137 miljoen ton granen en peulvruchten wereldwijd uit. Dat is, volgens het informatie- en analytisch webportaal van de Oekraïense landbouwnijverheid, 8,44 miljoen ton meer dan in dezelfde periode van het marktjaar 2018/19. Het ging om 18,349 miljoen ton tarwe (+ 4,625 miljoen ton), 4,515 miljoen ton gerst (+ 1,157 miljoen ton), 24,601 miljoen ton mais (+ 2,735 miljoen ton) en 8,2 duizend ton rogge (- 80.000 ton, de daling is ongeveer tien keer zo groot als in 2018/2019. In 2018/2019, werden 86,2 duizend ton rogge geleverd aan buitenlandse markten). Sinds de start van het huidige seizoen voerde Oekraïne bovendien al 286 duizend ton bloem uit (+ 63 duizend ton meer dan in dezelfde periode in marktjaar 2018/19), waarvan 284 duizend ton tarwebloem (+ 62 duizend ton).

Volgens cijfers van het Bureau voor de Statistiek telde Oekraïne op 1 januari 2020 3,14 miljoen stuks vee (5% minder dan op 1 januari 2019). Er waren 5% minder koeien (1,82 miljoen stuks),  4,4% minder varkens (6,02 miljoen stuks) en 3,6% minder geiten en schapen (1,35 miljoen stuks). Het pluimveebestand steeg met 4,3% (232,18 miljoen stuks). In 2019 produceerde Oekraïne 1,8 miljoen ton gekoeld en diepgevroren vlees (+2,7% op jaarbasis). De rundvleesproductie daalde met 12,3% naar 62 duizend ton. De productie van pluimveevlees steeg met 6,9% naar 1,07 miljoen ton en die van varkensvlees met 4,8% naar 281 duizend ton. Oekraïne produceerde in 2019 16,68 miljard eieren, 3,4% minder dan in 2018.  De melkproductie lag 3,7% lager dan in 2018 (9,69 miljoen ton).

Oekraïne voerde in 2019 31 duizend ton levend vee, 41% meer dan in 2018, goed voor in totaal USD 54,3 miljoen of 38% meer dan in 2018. Het land voerde in 2019 50% meer levend vee in (2 duizend ton), goed voor USD 7,4 miljoen (+47,6% dan in 2018). In 2019 voerde Oekraïne 415 duizend ton pluimveevlees en eetbaar slachtafval uit, 26% meer dan in 2018. De uitvoer van pluimvee vertegenwoordigde in 2019 een waarde van USD 578,6 miljoen of 14,2% meer dan in 2018. Oekraïne voerde in 2019 137.100 ton eieren uit, 27,5% meer dan in 2018,  goed voor USD 112 miljoen of 19% meer dan in 2018. Het land voerde in 2019 53,3% meer eieren in dan in 2018: 5 duizend ton (USD 20,2 miljoen of 54% meer op jaarbasis).

De Oekraïense regering keurde net een exportstrategie voor landbouwproducten, levensmiddelen en de voedselverwerkende nijverheid van Oekraïne tot 2026 goed om de export van landbouwproducten en levensmiddelen te stimuleren. Deze strategie wil de export van Oekraïense producenten stimuleren door hen te ondersteunen met informatie, actuele data, elektronische diensten en marketingcampagnes.

DIt zijn de krachtlijnen van de exportstrategie:

  • maximale verwerking van producten stimuleren;
  • binnenlandse exporteurs toegang verlenen tot buitenlandse markten;
  • meer bioproducten uitvoeren.

In het kader van de strategie worden:

  • voor alle belangrijke producten instrumenten geïntroduceerd om het exportpotentieel te beoordelen;
  • productienormen en kwaliteitsprocedures ingevoerd conform de associatieovereenkomst tussen Oekraïne en de EU;
  • striktere sanitaire en fytosanitaire maatregelen geïntroduceerd om de productveiligheid te garanderen;
  • producenten gestimuleerd om bij het produceren innovatieve en technologische oplossingen toe te passen.  

Volgens het Bureau voor de Statistiek van Oekraïne werd in 2019 in totaal voor ongeveer UAH 584,5 miljard kapitaal in de Oekraïense economie geïnvesteerd. UAH 54,6 miljard of 10% van alle investeringen gingen naar landbouw, jacht en aanverwante dienstverlening. Ondanks een stijging van de totale investeringen met 11% in 2019, daalden de kapitaalinvesteringen in de landbouwsector met UAH 10,3 miljard (15,8% minder dan in 2018). Volgens de Ukrainian Club of Agrarian Business (UCAB) was die daling aan twee factoren te wijten: de herwaardering van de hryvnia en de hoge verwachtingen i.v.m. de vrije verkoop van landbouwgronden. In mei 2019 keurde de raad van bestuur van de Wereldbank een lening van USD 200 miljoen goed voor een Program-for-Results (PforR) om meer particuliere investeringen in de landbouwsector aan te moedigen om zo kleine en middelgrote ondernemingen meer kansen in de Oekraïense landbouwsector te bieden.

Voor meer informatie over zakendoen met de Oekraïense landbouwsector verwijzen we naar de Gids van de UCAB.

Energie

De energiesector levert een grote bijdrage aan de economie in Oekraïne. Deze sector staat op de eerste plek voor betaalde belastingen (UAH 133 miljard of 25% van de ondersteunende belastingen). In 2015 leverde de sector de op drie na grootste bijdrage aan het bbp (UAH 162 miljard of 8% van het bbp). De sector stelt 450.000 mensen te werk of 3% van de actieve bevolking. In 2016 stond Oekraïne op plaats 28 in de ranglijst van grootste energieverbruikers. Ondanks dit hoge energieverbruik staat Oekraïne slechts op plaats 60 wat economisch volume betreft. Dat wijst op een lage energie-efficiëntie. Oekraïne staat in de top 20 van de minst energie-efficiënte landen ter wereld. Per USD 1.000 aan bbp geeft Oekraïne driemaal meer uit aan energie dan Polen.

Oekraïne heeft de op 6 landen na grootste steenkoolreserves, de op 11 landen na grootste uraniumreserves en de op 28 landen na grootste aardgasreserves ter wereld. Gebrek aan investeringen in exploratie, verwerking en energie-efficiëntie en complexe bureaucratische procedures hinderen de expansie van de energiesector in Oekraïne.

Meer dan de helft van alle Oekraïense elektriciteit wordt in de regio's Zaporizhzhya, Donetsk en Mykolaiv geproduceerd. 20% van de Oekraïense elektriciteit gaat naar de productie en het transport van diezelfde elektriciteit. Het is moeilijk om de optimale structuur voor elektriciteitsproductie te bepalen. Energiekwesties hebben per land specifieke kenmerken en voordelen.

Sinds 1991 springt de bevolking duidelijk efficiënter om met warmteverbruik. In Oekraïne wordt in meer dan 70% van de gevallen met aardgas verwarmd. De regio Dnipropetrovsk is de grootste energieverbruiker van het land. Het energieverbruik van de regio's geeft geen goed beeld van het niveau van energie-efficiëntie omdat geen rekening wordt gehouden met het rendement van het verbruik.

In 2017 keurde Oekraïne een energiestrategie tot 2035 goed. Dit om het bbp minder energiegevoelig te maken, om de energiezekerheid en -duurzaamheid te verhogen en om het netwerk te integreren met de EU. Op 1 juli 2019 is Oekraïne overgestapt op een nieuw groothandelsmodel voor de elektriciteitsmarkt: van een poolmodel (met één koper - het overheidsbedrijf 'Energornyok') naar een concurrerende markt.

Volgens Interfax-Oekraïne daalde de elektriciteitsproductie in het eengemaakte stroomsysteem van Oekraïne in 2019 met 3,4% (- 5,4 kWh in vergelijking met 2018) naar 153,9 miljard kWh. Het baseert zich op cijfers van het ministerie van Energie en Milieu.

Kerncentrales produceerden in 2019 op jaarbasis 1,7% minder stroom (83 miljard kWh). De centrales van Zaporizhzhya en Rivne produceerden respectievelijk 38,84 miljard kWh en 19,1 miljard kWh of 8,1% en 8,8 % meer dan in 2018. Omgekeerd produceerden de centrale in Zuid-Oekraïne 17,53 miljard kWh en die in Kkmelnytskiy 7,55 miljard kWh, respectievelijk 4,4% en 40% minder dan in 2018. De productie van thermische centrales, gecombineerde warmte- en elektriciteitscentrales en WKK-centrales daalde met 5,5% naar 55,78 miljard kWh. Water- en waterkrachtcentrales produceerden in 2019 34,5% minder stroom (7,87 kWh). Zelfstandige elektriciteitscentrales produceerden 16,8% meer stroom (1,76 kWh). In 2019 werd 2,1 keer meer stroom uit alternatieve bronnen (wind, zon, biomassa) geproduceerd (5,54 miljard kWh).

Het aandeel van kerncentrales in de energieproductie bedroeg 53,9% (tegenover 53% in 2018), dat van thermische centrales, gecombineerde centrales en WKK-centrales 36,3% (tegenover 36,9% in 2018), dat van waterkracht 5,1% (tegenover 7,5% in 2018) en dat van alternatieve bronnen 3,6% (tegenover 1,7% in 2018).

In december 2019 daalde de elektriciteitsproductie met 1,6 miljard kWh (-10,5% in vergelijking met december 2018) tot 14,2 miljard kWh. In 2019 werd ook 8,3% minder warmte afgeleverd (20,9 miljoen Gcal, 1,9 miljoen Gcal minder dan in 2018). 

Markt voor hernieuwbare energie

Door zijn omvang en zijn gevarieerde landschap is het natuurlijke potentieel voor de opwekking van energie uit de meeste hernieuwbare energiebronnen in Oekraïne uitermate groot: goede zonne-instraling, een groot windpotentieel aan de kust en in de bergen en heel wat bronnen voor biomassa. De grootste internationale spelers beschouwen Oekraïne als een van de snelst groeiende en meest aantrekkelijke Europese markten bij de opkomende economische landen. Ze verklaren dit grotendeels door de gunstige geografische omstandigheden in Oekraïne, door de stijging van de prijzen voor gemeenschappelijke voorzieningen, zoals elektriciteit en verwarming, in de voorbije twee jaar en door het gunstige wettelijke kader.

Vanaf 2009 begon Oekraïne met de invoering van een groen tarief actief in te zetten op de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen. Het land stimuleert de productie van hernieuwbare energie met een hoger opwekkingstarief voor producenten dat in euro's is vastgelegd (het 'groene tarief'), en door de gegarandeerde afname van alle in de markt geproduceerde energie. In 2016 kwamen 127 ondernemingen voor dit 'groene tarief' in aanmerking. Samen baatten ze 227 productie-eenheden uit. Volgens het overheidsbedrijf 'Energornyok' werd in dat jaar ongeveer 1,8 GW elektriciteit op de groothandelsmarkt verhandeld. Het aandeel van hernieuwbare energie in de groothandelsprijs bedroeg in 2016 4,75%. Volgens de energiestrategie van Oekraïne is er een heel grote rol weggelegd voor de hernieuwbare energiesector bij de ontwikkeling van de energiesector.

Op basis van gegevens van het Staatsagentschap voor energie-efficiëntie werd in 2019 in Oekraïne ongeveer EUR 3,7 miljard in een recordaantal van 4.500 MW aan hernieuwbare energiecapaciteit geïnvesteerd. In de eerste drie kwartalen van 2019 werden de volgende voorzieningen geïnstalleerd: 2.000 MW zonne-energiecentrales, 400 MW windmolenparken, 24 MW biogascentrales, 13 MW aan kleinschalige waterkrachtcentrales en 4 MW aan biomassacentrales. Met deze nieuwe centrales is het aanbod hernieuwbare energie verdubbeld van 2.300 MW eind 2018 naar 5.000 MW in oktober 2019.

Meer weten:

Voeding & dranken

De Oekraïense voeding- en drankenmarkt is de afgelopen jaren fors gegroeid. Met een bevolking van 41,7 miljoen is Oekraïne na Rusland de grootste consumentenmarkt in Midden- en Oost-Europa. De voedingsnijverheid is goed voor 15% van de totale jaarlijkse industriële productie van Oekraïne. De productie van levensmiddelen is een belangrijk onderdeel van het Oekraïense exportbeleid met de uitvoer van producten zoals kaas, zuivel, snoep en alcoholische dranken (bier, wijn en wodka), naar Europa. Oekraïne kan niet in de eigen behoefte aan voedingsingrediënten (bewaarmiddelen, emulgatoren enz.) voorzien en moet heel wat van deze ingrediënten invoeren. De productie van levensmiddelen hangt nauw samen met de verdere ontwikkeling van de landbouwsector. Het gebruik van innovatieve technieken bij productie- en fabricageprocessen in deze beide domeinen kan een belangrijke doorbraak teweegbrengen en de sector beduidend rendabeler maken.

De Oekraïense voedingsnijverheid bestaat uit 40 sectoren. Meer dan 5.000 kleine, middelgrote en grote voedselverwerkende bedrijven produceren een ruim aanbod producten. Elk jaar vinden ongeveer USD 3 miljard buitenlandse directe investeringen in de voedingsnijverheid plaats, goed voor meer dan 25% van alle buitenlandse directe investeringen. In Oekraïne zijn vele wereldspelers actief, zoals Mondelez, Nestlé, Danone, PepsiCo, Coca-Cola, Carlsberg, Jacobs, East Balt Bakery en Wim-Bill-Dann. In 2018 steeg het aantal kapitaalinvesteringen in voedselverwerkende bedrijven met USD 189 miljoen naar USD 848,9 miljoen (12% van alle kapitaalinvesteringen).

Plantaardige oliën zijn het belangrijkste product (goed voor 24% van de totale export van voedingsproducten), gevolgd door verwerkte groenten en fruit. Oekraïne is de grootste producent van tomatenpuree. Ook is het land een van de vijf grootste Europese producenten van geconcentreerd appelsap. 6,2% van alle aardappelen wereldwijd wordt in Oekraïne geproduceerd. Omdat die ggo-vrij zijn, is het land ook goed op weg om een stevige positie te veroveren op de markt voor aardappel(zet)meel en kan het ook meer aardappelen naar de EU uitvoeren.

Grote, verticaal geïntegreerde pluimveebedrijven blijven met de steun van buitenlandse financiële instellingen uitbreiden en hun marktaandeel vergroten. Die groei wordt gestimuleerd door export naar de EU, het Midden-Oosten en Azië en door afstemming op de EU-normen. Het concentratieniveau van de vleesverwerkende nijverheid is er groot. De 20 grootste bedrijven bezitten 10% van het rundvee, 28% van de varkens en 58% van het pluimvee.

Volgens gegevens van het Bureau voor de Statistiek bedroeg de index van industrieel geproduceerde voedingsmiddelen, dranken en tabaksproducten in 2019 103,3% (in vergelijking met 2018) (het tijdelijke bezette gebied van de Autonome Krimrepubliek, de stad Sebastopol en een deel van de tijdelijk bezette gebieden in de buurt van Donetsk en Luhansk zijn niet meegerekend). Hierbij de index van industriële productie per categorie in 2019 op jaarbasis:

  • productie van voedingsmiddelen - 103,9%
  • productie van plantaardige en dierlijke oliën en vetten - 113,7%
  • productie van zuivelproducten - 95,1%
  • productie van maalderijproducten, zetmeel en zetmeelproducten - 104,1%
  • productie van bakkerijproducten en deegwaren - 94,0%
  • productie van dranken - 99,7%

Oekraïne voerde in 2019 een recordvolume vlees uit: 472.000 ton tegenover 395.000 ton in 2018. De exportgroei was vooral te danken aan het pluimveesegment. Die sector exporteerde 410.000 ton, een kwart meer op jaarbasis. In de eerste drie kwartalen van 2019 exporteerde Oekraïne 99 duizend ton pluimveevlees naar de EU, 4,02% meer dan in dezelfde periode in 2018. De uitvoervolumes van rund- en varkensvlees bleven onbeduidend, net als in 2018.

Oekraïne kan volledig voldoen aan de binnenlandse vraag naar voedingsproducten. Omdat er nog voldoende capaciteit beschikbaar is om voedingsproducten te produceren en er voldoende grondstoffen voorradig zijn, kan het land de bevoorrading van de binnenlandse markt blijven verzekeren. De vooruitzichten voor de Oekraïense voedingsnijverheid zijn gunstig op langere termijn. Stijgende inkomens en structurele veranderingen in consumptiepatronen zullen leiden tot een grotere vraag naar voedingsproducten met een hogere meerwaarde en met een betere kwaliteit. Een van de doelstellingen van de voedselverwerkende nijverheid is het uitbreiden van het productgamma en het verwerven van een groter exportaandeel.

Voor meer informatie over de wetgeving voor de voedselverwerkende nijverheid verwijzen we naar de Gids voor zakendoen met Oekraïne 2019 van Baker&McKenzie.

Meer weten:

Transport & logistiek

Door zijn gunstige geografische ligging op het kruispunt van handelsroutes tussen Europa, Azië en het Midden-Oosten is Oekraïne een belangrijk doorvoerland. Ondernemingen uit de transportsector en de logistieke sector spelen een grote rol in de Oekraïense economie. De sector is goed voor zowat 35% van de hele dienstenmarkt, 7% van het Oekraïense bbp en stelt ongeveer 6% van de actieve bevolking te werk. 

Oekraïne heeft zowat het meest uitgebreide spoorwegnet van Eurazië. Alleen China, India en Rusland doen beter. Het land ligt op het kruispunt van trans-Europese corridors die Oost- en West-Europa en de Baltische staten met het Zwarte Zeegebied verbinden. Oekraïne kan ook uitgroeien tot een knooppunt voor luchtvaartmaatschappijen. Met 75,92% is wegtransport de belangrijkste component. Dat wijst erop dat de transportlogistiek in Oekraïne op de binnenlandse vraag is afgestemd. Het internationale verkeer verloopt voor 35% via lucht en zee, 20% per spoor en de resterende 10% over de weg (8%) en over water (binnenvaart - 2%).

Het kabinet van ministers keurde op 30 mei 2018 de Nationale Transportstrategie voor Oekraïne – 2030 ('Drive Ukraine 2030') goed. Volgens het ministerie voor Infrastructuur groeide de Oekraïense transportsector ten opzichte van het voorgaande jaar.

Oekraïense transportbedrijven vervoerden in 2019 674,5 miljoen ton vracht, 8% meer dan in 2018. De vrachtomzet bedroeg in 2019 338,9 miljard ton/km, 2,1% meer dan in 2016. Het passagiersvervoer daalde in 2019 met 5% naar 4262,4 miljoen passagiers. De passagiersomzet (alle vervoermodi samen) bedroeg 107,9 miljard passagiers/km, 3,3% meer dan in 2018.

Spoorwegen

Het vervoer per spoor is de grootste transportsector van het land. Jaarlijks verwerkt het spoorwegnet meer dan 80% van het nationale vrachtvervoer en 50% van het passagiersverkeer dat het land doorkruist. Het operationele spoorwegnetwerk in Oekraïne is ongeveer 19.800 km lang, zonder de bezette gebieden mee te tellen (het netwerk daar is momenteel niet operationeel). 47,2% van het spoorwegnet is geëlektrificeerd. Het vrachtvervoer per spoor in Oekraïne komt op plaats vier in Eurazië, na China, Rusland en India. De Oekraïense spoorwegen vervoeren 3 tot 5 keer meer vracht (jaarlijks volume per km spoor) dan in Europese landen. Het Oekraïense spoornet valt samen met belangrijke trans-Europese corridors (Oost- naar West-Europa en van de Baltische Zee naar de Zwarte Zee) en grens aan en werkt samen met de spoorwegen in Rusland, Wit-Rusland, Moldavië, Polen, Roemenië, Slowakije en Hongarije. Maar liefst 40 internationale grensovergangen telt het en het bedient 18 Oekraïense zeehavens aan de Zwarte Zee en de Zee van Azov. Het Oekraïense spoorwegnet wordt beheerd door 'Ukrzaliznytsia' en is een van de meest uitgebreide in Europa.

In 2019 werd er 2,9% minder vracht per spoor vervoerd dan in 2018. In totaal ging het om 312,9 miljoen ton. Het aantal vervoerde passagiers daalde met 1,9% tegenover 2018 tot 155 miljoen. Het exporttransport van graan steeg met 30% in vergelijking met 2018 en de export van ijzer- en mangaanerts met 10%. 26 nieuwe containertreinen vervoerden 70% meer containereenheden dan in 2018.

Vervoer over water

Vervoer over water staat voor een multifunctionele structuur, die voldoet aan de vervoersbehoeften van de binnenlandse economie. Zeehavens maken door hun ligging op de internationale transportcorridors deel uit van die Oekraïense transport- en industrie-infrastructuur. De concurrentiekracht van nationale vervoersondernemingen op de wereldmarkt hangt af van de efficiëntie van zeehavens, van hun hoogstaande technologische en technische uitrusting, van de manier waarop ze worden beheerd en van de manier waarop de infrastructuur zich ontwikkelt in overeenstemming met moderne internationale vereisten.

De belangrijkste voordelen van de Oekraïense zeehavenindustrie zijn:

  • hun potentieel voor de uitvoer van hoogwaardige ferrometalen, steenkool, ijzerertsconcentraat en graan;
  • de beschikbaarheid van laad- en losinstallaties;
  • de gunstige ligging van zeehavens voor transitvrachtverkeer;
  • wetgeving die de mogelijkheid biedt om particuliere investeringen aan te trekken voor de ontwikkeling van de havensector;
  • de beschikbaarheid van hoogopgeleide werkkrachten voor de havenindustrie.

De sector van vervoer over water in Oekraïne heeft zowat het grootste potentieel van alle belangrijke landen wereldwijd:

  • 38 overheidsbedrijven met een gecombineerde jaaromzet van ongeveer UAH 10 miljard;
  • 5.000 bedrijfseenheden actief in de industrie;
  • 100.000 zeelui - Oekraïense staatsburgers;
  • 1 baan in deze sector leidt tot de creatie van 4,5 banen in verwante industriesectoren.

Zeehavens

Het grootste potentieel:

  • 13 continentale zeehavens;
  • een capaciteit van 262 miljoen ton op jaarbasis;
  • 25.000 werknemers.

Binnenscheepvaart in Oekraïne

Kansen:

  • 3 bevaarbare rivieren, 2 daarvan behoren tot de 5 grootste Europese rivieren;
  • 16 rivierhavens en -terminals;
  • een capaciteit van 60 miljoen ton op jaarbasis.

In 2019 werd er 9,2% minder vracht over water vervoerd dan in 2018. In totaal ging het om 6,1 miljoen ton. Het aantal vervoerde passagiers steeg met 1,2% op jaarbasis tot 0,7 miljoen. De overslag van vracht in de Oekraïense havens steeg met 18% in 2019. Met 160 miljoen ton vracht werd het tienjarige record gebroken. De containertrafiek nam toe met 19% – 1 miljoen TEU (20 voet containers) werden verwerkt. De export over water was goed voor 4,1% van het totale volume. In vergelijking met 2018 steeg het exportvolume met 2,3%. Vrachtvervoer via de Dnjeper nam met 20% toe in vergelijking met 2018. Er werd zowat 2 miljoen ton meer vracht vervoerd.

Vervoer door de lucht

Oekraïne heeft 23 grote luchthavens (19 in handen van de overheid). 12 daarvan zijn internationale luchthavens, die lijnvluchten van commerciële luchtvaartmaatschappijen aanbieden. In 2012 kreeg het netwerk een upgrade en kwamen er nieuwe of vernieuwde internationale luchthavens in Kiev, Lviv en Kharkiv. De grootste luchthavens zijn de twee internationale terminals in de hoofdstad Kiev Boryspil en Kiev Sikorsky. De grootste regionale luchthaven (qua passagiersaantallen) is die van Lviv vóór Odessa en Kharkiv.

Ook is het aanbod vluchten voor Oekraïense passagiers de afgelopen jaren fors gestegen. De meeste van die vluchten gaan naar bestemmingen in de EU. Sinds eind 2015 zijn er wel geen rechtstreekse vluchten meer naar Rusland. De Oekraïense luchtvaartsector boomt dankzij de gestage economische groei en door het wegvallen van de visumplicht voor bestemmingen in de EU.

Passagiersverkeer via Oekraïense luchthavens laat een van de beste groeidynamieken in de EU zien. Het verkeer nam toe met 18,4% tot 24,3 miljoen passagiers. In vergelijking met 2018 was de stijging het grootst in de volgende luchthavens: 

  • Kharkiv - 39,4%
  • Lviv - 38,8%
  • Borispol - 21,1%
  • Dnipro - 13,2%
  • Odessa - 17,1%
  • Zaporizhzhia - 8,4%

Het passagiersverkeer op binnenlandse vluchten steeg ook met 7%. Het aandeel van de lowbudgetmaatschappijen in het internationale verkeer vertoonde een recordstijging van 30%. Op jaarbasis waren er 8,8% meer binnenlandse vluchten. In 2019 nam het vrachtvervoer door de lucht af met 7,3% ten opzichte van 2018. In totaal werd 0,1 miljoen vracht vervoerd.

Wegen

Het algemene wegennetwerk in Oekraïne bestaat uit hoofdwegen (52.000 km) en secundaire wegen (177.600 km). 76,7% van de totale lengte aan verharde wegen zijn wegen met een verbeterd wegdek (cement-beton, asfalt-beton, asfaltwegen). De overige wegen hebben een overgangswegdek (witte steen en grind, straatstenen). Door de beperkte middelen werd ongeveer 90% van de wegen de afgelopen 30 jaar niet hersteld. 169.900 km wegen voldoen dan ook niet aan de moderne vereisten op het gebied van stevigheid (39,2%) en vlakheid (51,1%). Kunstwerken en bruggen vereisen extra aandacht. Amper 7.471 van de in totaal 16.191 bruggen voldoen aan de actuele regels en normen. 1.865 bruggen zijn dringend aan herstelling toe.

Oekraïne telt 8.600 km internationale autowegen. Door hun extreem slechte staat behoren die helaas tot de dodelijkste wegen in Europa. In 2018 werd het State Road Fund in Oekraïne opgericht. Volgens het ministerie van Infrastructuur werd UAH 23,8 miljard uitgetrokken voor het herstel van wegen van nationaal belang. Een recordtotaal van 3.800 km wegen werd hersteld.

In 2019 werd er 29,7% meer vracht over de weg vervoerd (242,7 miljoen ton). Het aantal vervoerde passagiers daalde met 5,3% tot 1.804,9 miljoen.

Logistiek

Ongeveer 80% van het vrachtvervoer in Oekraïne gebeurt zonder expediteurs. Export-import en transitvervoer worden wel door expediteurs begeleid. Heel wat internationale transportbedrijven sluiten rechtstreeks contracten met vrachteigenaars af en omzeilen op die manier de expediteurs. Typisch voor de Oekraïense transportmarkt is dat grote exporteurs vaak eigen expeditiebedrijven oprichten, die ze als een filiaal van de onderneming beschouwen. Sommige ondernemingen bieden complexe diensten aan: ze regelen niet alleen de transfer van vracht in de haven, maar ook het verdere transport van import- of transitvracht naar de ontvanger via de weg of per spoor.

Oekraïne beschikt over zowat 3 miljoen m² opslagruimten. Het grootste aantal magazijnen bevindt zich in de buurt van Kiev (23,4%), Cherkasy (7,6%) en Kharkiv (7%). Omdat de vraag toeneemt, breiden logistieke operatoren hun verhuuraanbod uit. Maar de markt is nog lang niet verzadigd. In 2018 werd amper 2,8% van de beschikbare opslagruimte niet verhuurd. Dit heeft te maken met de handel in Oekraïne die in vergelijking met 2017 met 14% is toegenomen. In 2018 werd 612.527 m² nieuwe opslagruimte in gebruik genomen (4,6% meer dan in 2017). Tijdens de eerste twee kwartalen van 2019 kwam er 300.000 m² nieuwe opslagruimte bij. 

De grootste gebruikers zijn de producenten van levensmiddelen, dranken, tabak, textiel en kleding. Een overzicht van de 5 grootste aanbieders van logistieke diensten en opslagruimten: Kuehne + Nagel, Zammler, Raben Ukraine, EKOL Logistics en FM Logistic. Zij bieden opslagruimten aan in klasse A, B en B+. Die bevinden zich meestal in Kiev of in de buurt van de hoofdstad. Ook in Lviv en Dnipro worden nieuwe opslagruimten gebouwd om in te spelen op de stijgende vraag in deze steden.

Meer weten:

Specifieke vraag of probleem?

Flanders Investment & Trade heeft een wereldwijd netwerk van experten dat uw bedrijf ter plaatse helpt.

Ontdek wat FIT voor u kan doen in Oekraïne