U bent hier

Zakendoen in Myanmar

Uw eerste stappen op de markt

Handelspartners van Myanmar

Myanmar voert al langer handel met zijn buurlanden. Zijn belangrijkste handelspartners zijn China, Thailand, India, Japan, Indonesië, Zuid-Korea, Duitsland en Hongkong. Het land is ook lid van de regionale handelsgroepering ASEAN, van het IMF en van de WHO. Ook heeft Myanmar bilaterale vrijhandelspartnerschappen opgezet met de VS en Bangladesh. In de regio en via ASEAN heeft Myanmar regionale vrijhandelsovereenkomsten gesloten met China, Japan, Zuid-Korea, India, Australië en Nieuw-Zeeland.

Heel wat Vlaamse bedrijven doen momenteel ook zaken met bedrijven in ASEAN-landen of hebben zelfs een filiaal in deze landen. Dit verhoogt hun naamsbekendheid en is het perfecte uitgangspunt om zaken te doen met Myanmar.

Bedrijven met handelspartners of filialen in ASEAN-landen hebben zo een groot voordeel, want landen zoals Singapore hebben bij de lokale bevolking de reputatie betrouwbaar te zijn.  Bepaalde vrijhandelsovereenkomsten (FTA's) vormen ook een voordeel om toegang tot de Myanmarese markt te krijgen.

Marktbenadering

Rechtstreeks

Een onderneming die goederen in Myanmar wil invoeren, moet zich registreren bij het Directorate of Investment and Company Administration (DICA). Het DICA richtte voor buitenlandse ondernemingen een digitaal uniek registratieloket voor douaneafhandeling op, de zogenaamde One Stop Service (OSS). Ondernemingen kunnen zich voor maximum vijf jaar bij het DICA registreren. Nadat ze bij het DICA zijn geregistreerd, moeten ondernemingen zich ook registreren bij het Myanmarese Department of Trade (onderdeel van het Ministry of Commerce (ministerie van Handel)). Deze registratie bij het Department of Trade geldt maximum drie jaar en kost MMK 50.000 (EUR 29,3) per jaar. Alle invoerders moeten ook lid worden van de Myanmar Federation of Chambers of Commerce and Industry. Buitenlandse firma's kunnen een aanvraag indienen om zich als invoerder te laten registreren in het kader van de Myanmarese Investment Law van 2016. Het DICA biedt sinds 1 augustus 2018 ook de mogelijkheid aan om online te registreren en raadt ondernemingen aan om dit te doen. Het is veiliger en vraagt minder papierwerk. Buitenlandse ondernemingen moeten bij de registratie hun oprichtingsakte, statuten en andere documenten voorleggen.

De volgende soorten ondernemingen en entiteiten kunnen zich op MyCO-Myanmar Companies Online registreren:

  • Private Company Limited by Shares
  • Public Company Limited by Shares
  • Company Limited by Guarantee
  • Unlimited Company
  • Business Association
  • Public Company Limited by Shares under the Special Company Act 1950
  • Private Company Limited by Shares under the Special Company Act 1950
  • Overseas Corporation

Meer informatie:

Om producten in te voeren, heeft u in Myanmar een vergunning nodig. Voor bepaalde producten zijn extra documenten vereist (bv. documenten waaruit blijkt dat een product aan de technische normen voldoet). Soms is ook de toelating nodig van bepaalde ministeries zoals het ministerie van Volksgezondheid, van Landbouw enz. De invoerder moet garanderen dat de nodige documenten beschikbaar zijn voor alle producten die hij in Myanmar invoert en dat die correct werden verwerkt, in overeenstemming met het 8-cijferige geharmoniseerde systeem (GS) van de Werelddouaneorganisatie (WDO). Een overzicht van de producten, vereiste documenten en GS-codes vindt u op http://www.myanmartradeportal.gov.mm.

Via een tussenpersoon

Markttoegang

Plaatselijke agenten of distributeurs met gespecialiseerde industriële kennis en een goed uitgebouwd netwerk zijn doorgaans de beste partners om uw eerste stappen in Myanmar te zetten. Zij zijn immers vertrouwd met de invoerprocedures en de bijbehorende documenten. Ook zijn de aangewezen partij om contacten in Myanmar te leggen, om u doorheen regelgevings- en aankoopprocedures te loodsen en om kansen in kaart te brengen. Invoerders die nieuw zijn in Myanmar, brengen het best vooraf een voorbereidend bezoek om potentiële agenten, distributeurs, klanten en relevante overheidsdiensten te ontmoeten. Zodra u een band met een agent of distributeur heeft, is het raadzaam om twee tot drie keer per jaar naar Myanmar af te reizen om die banden te onderhouden en om nieuwe leads te ontwikkelen.

Distributiekanalen 

Het Myanmarese distributiesysteem is een combinatie van traditionele en moderne distributiekanalen.

Traditionele handel wordt geassocieerd met een uitgebreid distributienetwerk van kleine detailhandelaren, dealers, groothandels en distributeurs, en vormt de ruggengraat van de consumentenmarkt in Myanmar. U vindt in zowat elk dorp een traditionele Myanmarese ‘wet market’ (een openluchtmarkt). Die is 's ochtends al vroeg open en soms ook 's avonds. 

Moderne distributiekanalen zoals supermarkten, hypermarkten en buurtwinkels (meestal in handen van lokale ondernemingen) zijn de afgelopen jaren fors toegenomen, nu het consumptiegedrag verandert en de koopkracht toeneemt. Ze bieden een betere winkelervaring dan traditionele markten omdat ze beschikken over airconditioning, overzichtelijke gangpaden, een grote vloeroppervlakte, geautomatiseerde kassasystemen en vaak gunstige prijzen.

Distributienetwerken buiten de grote steden zijn in Myanmar versnipperd en onbetrouwbaar. Yangon is momenteel het grootste distributiecentrum voor goederen die over zee en door de lucht worden ingevoerd. Dan volgt Mandalay. Die stad fungeert als distributiehub voor het noorden van Myanmar en voor goederen geïmporteerd uit China en Thailand. Internationale aanbieders van algemene en logistieke diensten komen naar Myanmar en de grotere firma's hebben ook handelsondernemingen in Singapore of Thailand die bestellingen plaatsen en betalingen voor transporten regelen.

Transport

De meeste producten worden ingevoerd via Yangon, de drukste zeehaven in Myanmar. De internationale haventerminal van Yangon verwerkt nog steeds 85 tot 95% van de import van het land via drie inland containerterminals.

Het land heeft ongeveer 2.907 km Asian Highway Routes, onderverdeeld in vier routes (AH1, AH2, AH3 en AH14). Deze routes doorkruisen het hele land, over de grenzen met Thailand, China en India. In totaal zijn er 5 officiële grensovergangen, waarlangs handelsgoederen het land binnenkomen en verlaten.

Vervoer over de weg vanuit de buurlanden China en Thailand is mogelijk, maar de wegen zijn in slechte staat en de kosten voor wegvervoer kunnen sterk oplopen. Myanmar heeft in totaal 33 operationele luchthavens, waarvan 3 internationale. Die internationale luchthavens bevinden zich in Yangon, Mandalay en Naypyidaw. Luchtvrachtroutes vanuit Europa lopen via luchthavens in Bangkok, Singapore of Kuala Lumpur.

Een bedrijf opstarten

Buitenlandse investeerders kunnen zakendoen via een Limited Liability Company, een Branch Office, een Representative Office of een joint venture.

Limited Liability Company (LLC of vennootschap met beperkte aansprakelijkheid)

Vennootschap met beperkte aansprakelijkheid. Buitenlandse inbreng tot 35% is toegestaan in plaatselijke ondernemingen. Buitenlandse investeerders mogen voortaan tot 35% van het vermogen van Myanmarese ondernemingen in handen hebben (direct of indirect), zonder dat het bedrijf als een 'buitenlandse onderneming' wordt beschouwd.

Aandelen kunnen onbeperkt tussen plaatselijke en buitenlandse aandeelhouders worden overgedragen. Wanneer de status van een bedrijf echter verandert in een 'buitenlandse onderneming', moet dit aan het DICA worden gemeld.

Overseas Corporation

Dit is in feite een Myanmarese tak van een bedrijf dat buiten Myanmar is opgericht. Een overseas corporation is geen entiteit met beperkte aansprakelijkheid, maar moet zich in Myanmar registreren om in het land zaken te kunnen doen, tenzij het om een geïsoleerde transactie gaat die binnen een periode van 30 dagen wordt voltooid. Er is geen opgelegd minimumkapitaal.

Joint venture

Buitenlandse investeerders en hun Myanmarese partner (particulieren, particuliere vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid en overheidsbedrijven) kunnen een joint venture oprichten in de vorm van een partnerschap of een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid.

Kantooruren in Myanmar

De officiële werkuren zijn van 9 tot 17 uur. Mensen die werken voor de overheid, banken, ambassades en particuliere ondernemingen werken 40 uur per week. Banken in Myanmar zijn gewoonlijk open van 9.30 tot 15 uur. Sommige particuliere ondernemingen zijn ook op zaterdag een halve dag open. Grote winkelcentra en winkels zijn elke dag open. Openluchtmarkten (zoals streetfood markten) zijn meestal 's avonds open. 

Digitale communicatiekanalen

In Myanmar is Facebook (Messenger) het meest gebruikte sociale media, dit ongeacht de leeftijd van de mensen.

Sommige zakelijke communicatie vindt ook plaats via "Viber" en sommige via "WhatsApp", doch minder dan Facebook.

Vanwege de impact van COVID-19 in 2020, past het Myanmarese bedrijfsleven ook de cultuur van virtuele ontmoetingen en communicatie aan om de bedrijven vooruit te helpen. Dit geldt zeker voor buitenlandse bedrijven. De meeste videovergaderingen worden gemaakt via "Zoom", terwijl slechts enkele met Microsoft "Teams".

Hoe kan u partners of klanten vinden en screenen?

In een opkomende markt zijn grondige controles een must om een duurzame lokale partner te vinden. Het Trade Promotion Department of Myanmar, dat deel uitmaakt van het ministerie van Handel, zoekt lokale partners voor buitenlandse bedrijven. U kan ook informatie over plaatselijke en buitenlandse bedrijven opvragen via het Directorate of Investment and Company Administration Department van het Ministry of Planning and Finance (ministerie van Planning en Financiën). Ook het plaatselijke FIT-kantoor kan u begeleiden bij uw eerste stappen. Neem daarvoor contact op via yangon@fitagency.com.

Directorate of Investment and Company Administration (DICA): https://www.dica.gov.mm/   

Hoe verlopen betalingen en hoe beperkt u de risico's?

In de zakenwereld zijn er drie gangbare manieren om betalingen te verrichten. Een kredietbrief (Letter of Credit, LC) is wellicht de veiligste weg voor beide partijen om eerste betalingen uit te voeren. De volgende elf particuliere banken werken met kredietbrieven: Apex Bank, Myanmar Eastern Bank, Cooperative Bank, United Amara Bank, Myanmar Industrial Development, Inn Wa Bank, Tun Foundation Bank, Ayeyawaddy Bank, Myawaddy Bank, AGD en Kanbawza Bank. Deze banken mogen ook valutarekeningen openen.

Een staatsbank – de Myanmar Foreign Trade bank – past het kredietbriefsysteem ook toe. Een andere gebruikelijke manier voor binnen- en buitenlandse transacties is het overmaken van geld via bijvoorbeeld Telegraph Transfer. Een minder bekende manier is importincasso. Dat is een goede manier voor partners in een stabiele zakelijke relatie.

Do's en Don'ts

De zakelijke etiquette in Myanmar verschilt nauwelijks van die in andere Aziatische landen. Myanmarezen zijn hartelijk en vriendelijk en ze zijn zich bewust van culturele verschillen. Doorgaans storen ze niet aan onbewuste vergissingen of culturele misstapjes. U doet er wel goed aan om uzelf voor uw eerste zakelijke ontmoeting vertrouwd te maken met de plaatselijke culturele gebruiken. Hierna volgen enkele tips om in Myanmar zaken te doen.

Handen schudden is normaal bij het zakendoen in Myanmar. Myanmarese mannen zullen altijd een hand geven aan buitenlandse zakenlui. Met vrouwen gaat het er ietwat anders aan toe. U laat het initiatief het beste aan de vrouw over. Wacht af tot zij haar hand uitsteekt. Doet ze dit niet, hou het dan op een glimlach en het uitwisselen van enkele beleefdheidsformules. Casual zakelijke kleding is in de meeste omstandigheden perfect. Myanmarese mannen en vrouwen dragen vaak traditionele kledij, maar dit wordt niet van buitenlanders verwacht. Vrouwen kunnen het best geen te uitdagende kledij dragen in deze vrij behoudsgezinde cultuur. Voor een zakelijke meeting zijn een rok tot knielengte en bedekte schouders aangewezen.

Bij een zakelijke meeting in Myanmar is het niet de gewoonte om meteen ter zake te komen, maar wordt er even tijd gemaakt voor een vrijblijvend gesprek vooraf. U zal indruk maken als u een paar woorden Birmaans spreekt. Dat wordt bovendien ook heel positief onthaald. 'Goeiedag = Min-gala-ba', 'Dank u = Kyay-zue-tin-pa-dae'.

Het is niet nodig om bij een eerste zakelijke ontmoeting een cadeau te geven, maar het wordt wel ten zeerste gewaardeerd. Een product uit eigen land is altijd goed. Een goede doos pralines, bijvoorbeeld. Dat hoeven helemaal geen dure geschenken te zijn. Het is het gebaar dat telt. Een duur cadeau kan er overigens ook toe leiden dat de ontvanger zich ongemakkelijk voelt.

Mensen in Myanmar staan bekend om hun gastvrijheid en hun hartelijkheid. Ze zijn vertrouwd met culturele verschillen. Als u iets niet zeker weet, vraag het dan gewoon. En een lach doet altijd wonderen. Zeker in Myanmar helpt een lach om een ongemakkelijke situatie voor u of uw gastheer ongedaan te maken.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO)

Myanmar heeft een traditie van particuliere en zakelijke liefdadigheid, die vaak de vorm van schenkingen aanneemt. De Myanmarese zakenwereld besteedt ook steeds meer aandacht aan mvo. De Union of Myanmar Federation of Chambers of Commerce and Industry (UMFCCI) is zich bewust van het thema mvo en gaat in dialoog met het maatschappelijke middenveld om na te gaan hoe de samenleving meer baat bij het bedrijfsleven kan hebben. Myanmar is lid van de United Nations Global Impact, het grootste mvo-initiatief ter wereld.

Dat wil bedrijven ertoe aanzetten om hun strategieën en operaties in overeenstemming te brengen met de universele beginselen op het vlak van mensenrechten, arbeid, milieu en corruptiebestrijding en om acties te ondernemen om maatschappelijke doelstellingen te bereiken.

Specifieke vraag of probleem?

Flanders Investment & Trade heeft een wereldwijd netwerk van experten dat uw bedrijf ter plaatse helpt.

Ontdek wat FIT voor u kan doen in Myanmar